Back

turkistonda birinchi rus maktablarining ochilishi

PPTX 1.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1732384205.pptx turkistonda birinchi rus maktablarining ochilishi reja turkistonda rus maktablarining ochilishi rus maktablarining turkistondagi faoliyati rus maktablarining ochilishidan ko’zlangan maqsad 80-yillarning boshlarigacha chorizimning turkistonda maktab sohasida tutgan siyosatining asosiy tamoyili; mahalliy aholi bolalarini hozirgi zamon bilimiga faqat umumiy rus maktablaridagina o’rgatish edi. natijada yangi turdagi maktabning rasmiy tashkil etilishi mahalliy tashabbus tufayli tezlashtirildi . 1884-yili 19 dekabrda toshkentda savdogar saidazimning o’g’li said g’ani azimboyev hovlisida mazkur maktab ochildi. maktab mudiri varus o’qituvchisi etib v.p.nalvinkin, musulmon sinfining o’qituvchisi etib, esa mulla solixo’jakichkinaxojinov tayinlanadi rus ma’muriyati mahalliy o’qituvchini rus o’qituvchisi bilan noteng vaziyatga qo’yib; rus o’qituvchisi uchun yillik maosh 1000 rubl, mahalliy o’qituvchining maoshi esa 400 rubl belgilanadi. rus-tuzem maktablari mahalliy aholi uchun dunyoviy ta’lim olish mumkin bo’lgan yevropa tilidagi birinchi maktab bo’ladi. ushbu maktablarning maqsadi kelajakda tub aholi bolalaridan o’lka ma’mumuriyatining quyi pog’ona mansabdorlarini tayyorlashdan iborat edi. mazkur maktabda rus tili birinchi yildan boshlab o’rgatila boshlanadi. o’qish to’rt yillik bo’lib, o’quv …
2
ktablarni o’quvchilar bilan taminlash uchun avvalo, ma’muriyat xizmatchilari va badavlat kishilarning bolalari jalb etiladi. 1885-yildan rus-tuzem maktablari tizimi butun turkiston bo’ylab tarqala boshlaydi. natijada shu yili kuzda toshkent uezding pskent va chinoz qishloqlarida ikkita shunday maktab ishga tushiriladi. imperiya davlat kengashining “turkiston o’lkasida xalq ta’limini shakllantirishdagi ba’zi o’zgarishlar haqida”gi farmoni e’lon qilinishi bilan birdaniga 14 ta rus-tuzem maktabining tashkil etilishi turkistondagi podsho ma’muriyatining mazkur maktablarida qanday natijalar kutayotganligini namoyon etardi. 1881-1914-yilgacha hozirgi o’zbekiston hududida bor-yo’g’i 160 ta rus-tuzem maktabi ishlab turgan, shulardan 135 tasi boshlang’ich maktab, 13 tasi yuqori boshlang’ich va 12 tasi o’rta maktab bo’lgan. ularda 18 ming bola o’qigan, shundan qaryb 5000 tasi mahalliy millatlarning bolalari bo’lgan statestik ma’lumotlardan ma’lum bo’lishicha, o’sha 1899-yilda turkistonning hamma maktablarida 44 773 nafar o’quvchi bo’lgan, ya’ni o’rta hisob bilan bir maktabda o’qigan bolalar soni o’ntaga ham yetmas edi. bunday maktablarda o’quv kuni ikki qismdan iborat bo’lib, birinchi qismida ikki soatlik mashg’ulotni rus …
3
kasiga doir biror bir qoidani ham yoddan aytib bera olganlar, buning natijasida og’zaki so’zlashishda qo’pol xatolar qilganlar keyinchalik rus-tuzem maktablarida rus tilini o’qitish dasturi va metodikasi rus bo’lmagan o’quvchilar uchun mo’ljallab tuziladi. o’sha 1884-yili, ya’ni sinash uchun rus-tuzem maktablari ochilgan vaqtda, turkiston o’qituvchilar seminariyasining rus qismida tarbiyalanuvchilar uchun o’zbek tili kiritiladi.o’zbek tilini yaxshi o’rganib olgan v.p.nalivkin, bu maktabda birinchi bo’lib, o’zbek tilini o’qitgan o’qituvchi bo’lgan. nalivkin seminariyada 1890-yilgacha dars beradi. 80-yillarning boshlarida rus-tuzem maktablari ochilmasdan ilgari, ba’zi rus boshlang’ich makrablari huzurida katta yoshdagi mahalliy aholi uchun rus tilini bepul o’rgatish kurslari tashkil etiladi. bu masalada 1880-yili avliyootada (hozirgi jambul)dagi boshlang’ich rus maktabi tashabbus ko’rsatadi. keyinchalik, rus tili kurslari farg’ona vodiysi shaharlaridagi rus bilim yurtlari huzurida ham ochiladi. xix asrning oxirida turkistonda 100 dan ortiq rus-tuzem maktablari bo’lib, xonliklar poytaxtlari xivada 1891-yilda, buxoroda esa 1894-yili rus-tuzem maktablari ochildi . o’sha paytda ba’zi shahar va volostlarda mulkdor va obro’li xonodonlar o’z bolalarini …
4
hilar tayyorlashni maqsad qiladilar. xix asrning oxiri xx asrning boshlarida o’lkada milliy maorif, fan va madaniyat taraqqiyoti to’xtab qolgan emas, ammo ushbu masalada ham sovet davri tarixchilari o’z asarlarida chorizim davrida yuritilgan maorif, fan va madaniyat sohasidagi siyosatni maqtab, rus bosqiniga qadar o’lkadagi ahvolni kamsitib yerga urganlar. ular 1897-yil o’lkada savodli o’zbeklar-1,6 foizni, qozoqlar - 1 foizni, turkmanlar - 0,7 foizni, qirg’izlar-0,6 foizni tashkil etgan. aholining savodxonligi shundan keyingi yillarda ham oshmagan, o’zbekistonda har 100 kishining 98 tasi savodsiz edi, deb ta’kidlaydilar “o’rta osiyo xalqlari inqilobigacha deyarli yoppasiga savodsiz edi; 1897-yili o’zbeklarning atigi 1,9 foizi o’qish va imzo chekishni bilar edi. 1897-yilgi butunrossiya aholi ro’yxatiga ko’ra, savodlilar o’lkada 1,8 foizni tashkil etgan, ya’ni inqilobgacha turkiston deyarli yoppa savodsiz o’lka edi”. “o’zbek xalqi deyarli yalpi savodsiz edi’’. hatto ayrim olimlar vataniga, o’z xalqiga xiyonat qilgan va bosqinchi rossiya hukumdorlari tomonga o’tgan saidazimboy singari savdogarlarni, toshkentda o’z uyida rus-tuzem maktabi ochdi, deb …
5
harrir nashriyoti’’ -2013. 2. mansurov u.u, to’xtabayev a.sh. o’zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi. /o’quv qo’llanma. - t.: “o’zkitob savdo nashriyoti matbaa ijodiy uyi”, 2021. 3. qodirov n.n. turkiston o’lkasidagi rus ta’lim muassasalari tarixi. - t., 2013. 4. tarix falsafasi va tarix o’qitish metodikasi. /o’quv uslubiy majmua. - t., image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "turkistonda birinchi rus maktablarining ochilishi"

1732384205.pptx turkistonda birinchi rus maktablarining ochilishi reja turkistonda rus maktablarining ochilishi rus maktablarining turkistondagi faoliyati rus maktablarining ochilishidan ko’zlangan maqsad 80-yillarning boshlarigacha chorizimning turkistonda maktab sohasida tutgan siyosatining asosiy tamoyili; mahalliy aholi bolalarini hozirgi zamon bilimiga faqat umumiy rus maktablaridagina o’rgatish edi. natijada yangi turdagi maktabning rasmiy tashkil etilishi mahalliy tashabbus tufayli tezlashtirildi . 1884-yili 19 dekabrda toshkentda savdogar saidazimning o’g’li said g’ani azimboyev hovlisida mazkur maktab ochildi. maktab mudiri varus o’qituvchisi etib v.p.nalvinkin, musulmon sinfining o’qituvchisi etib, esa mulla solixo’jakichkinaxojinov tayinlanadi rus ma’muriyati m...

PPTX format, 1.5 MB. To download "turkistonda birinchi rus maktablarining ochilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: turkistonda birinchi rus maktab… PPTX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
turkistonda rus maktablarining ochilishi — PPTX PPTX
turkistonda rus maktablarining ochilishi
21 pages 1004.6 KB
jadid maktablarining ochilishi — PPTX PPTX
jadid maktablarining ochilishi
25 pages 8.0 MB
radioaktivlikning ochilishi — PPTX PPTX
radioaktivlikning ochilishi
19 pages 906.5 KB
krossingoverning ochilishi — DOCX DOCX
krossingoverning ochilishi
3 pages 19.9 KB
fan oyligi ochilishi — DOCX DOCX
fan oyligi ochilishi
4 pages 26.5 KB
birinchi va ikkinchi rus-eron urushi — PPTX PPTX
birinchi va ikkinchi rus-eron urushi
12 pages 356.7 KB
afrika ichki hududlarining ochilishi — PPTX PPTX
afrika ichki hududlarining ochilishi
9 pages 9.4 MB
dengiz savdo yo'llarining ochilishi — PPTX PPTX
dengiz savdo yo'llarining ochilishi
12 pages 2.8 MB
yevropada ilk universitetlarning ochilishi — PPTX PPTX
yevropada ilk universitetlarning ochilishi
— 1.5 MB
yangi dengiz savdo yo’llarining ochilishi — PPTX PPTX
yangi dengiz savdo yo’llarining ochilishi
13 pages 344.7 KB
shifoxona maktablarining ta'lim imkoniyatlari — PPTX PPTX
shifoxona maktablarining ta'lim imkoniyatlari
13 pages 1.3 MB
yangi usul maktablarining o'zgarishi — DOCX DOCX
yangi usul maktablarining o'zgarishi
3 pages 13.2 KB