birinchi va ikkinchi rus-eron urushi

PPTX 12 pages 356.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 356.7 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti tarix va sharq sivilizatsiyasi fakulteti shmt yo`nalishi 4-kurs fors-ingliz guruhi talabasi bobomurodov tohirning “birinchi va ikkinchi rus-eron urushi” mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi tekshirdi:xojimuratova d o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti tarix va sharq sivilizatsiyasi fakulteti shmt yo`nalishi 4-kurs fors-ingliz guruhi talabasi bobomurodov tohirning “birinchi va ikkinchi rus-eron urushi” mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi tekshirdi:xojimuratova d xix asr boshlarida rossiyaning janubiy kavkazga kelishi bilan mintaqada, jumladan, qorabogʻda yangi siyosiy vaziyat vujudga keldi. rossiyaning armanlar timsolida ijtimoiy-etnik tayanch yaratishga qaratilgan siyosati butun kavkazda ham, qorabogʻda ham xristian unsurining kuchayishiga olib keldi. bugungi kunda kuzatilayotgan nizolarning mohiyati o'sha davrlarga borib taqaladi. nihoyat 1801- yilda gruziyani bosib olgan rossiya ozarbayjon chegaralariga yetib keldi. kavkazdagi rus qo'shinlari qo'mondoni general p.d. sitsianov 1803-yil mart oyida ozarbayjonning eng yirik shaharlari ganjani qamal qildi. javadxon boshchiligidagi aholining qattiq qarshiligini sindirib, 1804-yil …

2 / 12

a qo'shilishi yo'lidagi birinchi huquqiy hujjat bo'ldi. qorabogʻ xonligi bilan rossiya imperiyasi oʻrtasida xonlikni rossiya tasarrufiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi shartnoma 1805-yil 14-mayda kyurekchay harbiy qarorgohida imzolangan va shuning uchun tarixga kurekchay shartnomasi nomi bilan kirgan. 11 moddadan iborat boʻlgan ushbu shartnomaga koʻra qorabogʻ xonligi rossiya himoyasiga oʻtgan va uchinchi davlatlar bilan har qanday mustaqil xalqaro aloqalardan voz kechganligi belgilab qo`yilgan.shu bilan birga, kurekchoy shartnomasiga binoan rossiya xonlikning ichki ishlariga aralashmaslik majburiyatini oladi.. bu shartnoma imzolangandan so‘ng darhol ibrohim xalilxonga aleksandr i ning 1805-yil 8-iyuldagi farmoni bilan general unvoni berildi va o‘shandan keyin general-leytenant sifatida u bosh qo‘mondonga bo‘ysunishga majbur bo‘ldi. bu shartnoma toʻlaqonli diplomatik hujjat boʻlib, qorabogʻ xonligi aynan musulmon davlati sifatida rossiya protektorati ostiga oʻtganligidan dalolat bergan. strategik ahamiyatga ega qorabog‘ xonligining qo‘lga olinishi aslida shimoliy ozarbayjondagi barcha xonliklarning to‘liq bo‘ysunishi boshlanishini anglatardi. knyaz p.d.sitsianov 1805-yil 22-mayda kurekchay shartnomasi tuzilgandan so‘ng, rossiya imperatoriga bejiz qorabog‘ o‘zining geografik joylashuviga ko‘ra ozarbayjon …

3 / 12

toshlar bilan o‘ralgan qilich sovg‘a qildi. kurekchoy shartnomasida ham, uning qonuniy davomi sifatida ham – 1806-yildagi imperatorning mehdi quli og‘ani qorabog‘ning hukmdori etib tayinlash haqidagi farmon chiqargan. birinchi rus-eron urushi (1804-1813) natijasida 1813-yil 24-oktabrda (5-noyabr) qorabog‘ning guliston qishlog‘ida guliston shartnomasi imzolandi. hujjatga koʻra, eron dogʻiston, gruziya, megreliya, imeretiya, guriya, abxaziya, shuningdek, ozarbayjon xonliklari: boku, qorabogʻ, ganja, shirvan, sheki, derbent, kuba va talishlarning rossiya tarkibiga oʻtishini tan olgan. ayni paytda napoleon ustidan qozonilgan g‘alaba rossiyaning sharq siyosatini keskinlashtirdi. 1816-yilda kavkaz gubernatori etib tayinlangan general a.p. yermolov birinchi kunlardanoq musulmon xalqini potentsial dushman sifatida ko'rib, ularga ishonmadi. shu sababli u har qanday vaqtda istiqlolchilik harakatining o‘zagiga aylanishi mumkin bo‘lgan xonliklarni rasman tugatish imkoniyatlarini izladi. bunda unga yermolovning shimoliy ozarbayjondagi vakili arman generali v.g.madatov faol yordam berdi. sekin-asta, lekin ishonch bilan ular rejalarini amalga oshirishira boshladi. 1819-yilda sheki xonligi tugatildi. mehdiqulixon rus bosimiga dosh berolmay eronga qochib ketadi va qorabog‘ xonligi rossiya viloyatiga …

4 / 12

inda bir narsaga eʼtibor qaratish lozimki, soʻnggi paytlarda bir qator arman va rus tarixchilari, shuningdek, ayrim siyosiy doiralar qorabogʻ rossiya tarkibiga armanlar hududi sifatida qoʻshilgan deb daʼvo qilmoqda. dalil sifatida ular, go'yo butun xviii asr davomida qorabog'ning arman aholisi bu hudud aholisining 97 foizini tashkil etganini ko'rsatadilar. shu o‘rinda savol tug‘iladi: agar bu to‘g‘ri bo‘lsa, nega xviii asr o‘rtalarida qorabog‘da arman davlati emas, balki mashhur turkiy yavonshir qabilasi vakillari boshchiligidagi qorabog‘ xonligi vujudga keldi? zero, tarixda qolgan aholining to‘qson yetti foiziga nisbatan uch foiz aholi o‘z davlatchiligini barpo eta oladi, degan o‘xshashlik yo‘q. biroq, o'sha davrning xalqaro-huquqiy hujjatlarini sinchiklab o'rganish nafaqat qorabog'ning, balki armanistonning rossiyaga kirish shakli haqida qiziqarli faktlarni aniqlaydi. shunday qilib, 1801-yilgi georgiy shartnomasiga ko‘ra, ozarbayjon xonliklari esa guliston (1813) va turkmanchoy (1828) shartnomalariga ko‘ra rossiya tarkibiga kirdilar. o'rinli savol tug'iladi: armaniston va u da'vo qilayotgan hududlar qanday shartnoma, bitim yoki risola asosida rossiya tarkibiga kirdi? bu savolga …

5 / 12

i haqida hech qanday arman yerlari haqida so‘z yuritilmagan. unda faqat musulmon xonliklari, ularning rossiyaga qo‘shilish davridagi hududlari haqida gap boradi. bu yerda nomi tilga olingan irevan xonligi aholisining mutlaq koʻpchiligi musulmonlar boʻlib, bu rus manbalarida oʻz aksini topgan. shunday qilib, yaratilish vaqtida “arman viloyati” 1828-yil 21-martdagi “eng oliy farmon”ga koʻra, tugatilgan irevan va naxchivon xonliklari hududida 107224 kishi, shundan 74260 nafari ozarbayjonlar (jami aholining 69,3 foizi), 7489 nafari kurdlar (7,0) yashagan. %), 324 yezidiy (0,3%) va 25151 arman (23,4%) buni general paskevichning bosh shtab boshlig‘iga 1827 yilda iravonning “vaqtinchalik bo‘limi” boshlig‘i etib tayinlangan general krasovskiy va shu bo‘lim a’zosi arxiyepiskop nersesning harakatlaridan noroziligi aks etgan xati ham tasdiqlaydi.21 lekin, yuqorida ta'kidlanganidek, janubiy kavkaz ustidan to'liq nazorat o'rnatgan rossiya musulmonlarning, jumladan, ozarbayjonlarning etnik omilining roli va ahamiyatini kamaytirishga intildi. shu maqsadda chor hukumati mintaqadagi etnodemografik vaziyatni o‘zgartirishga qaratilgan faol siyosat olib bordi. shunisi e’tiborga loyiqki, chor ma’muriyati armanlarning ozarbayjon yerlariga …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "birinchi va ikkinchi rus-eron urushi"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti tarix va sharq sivilizatsiyasi fakulteti shmt yo`nalishi 4-kurs fors-ingliz guruhi talabasi bobomurodov tohirning “birinchi va ikkinchi rus-eron urushi” mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi tekshirdi:xojimuratova d o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti tarix va sharq sivilizatsiyasi fakulteti shmt yo`nalishi 4-kurs fors-ingliz guruhi talabasi bobomurodov tohirning “birinchi va ikkinchi rus-eron urushi” mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi tekshirdi:xojimuratova d xix asr boshlarida rossiyaning janubiy kavkazga kelishi bilan mintaqada, jumladan, qorabogʻda yangi siyosiy vaziyat vujudga keldi. rossiyaning armanlar timsol...

This file contains 12 pages in PPTX format (356.7 KB). To download "birinchi va ikkinchi rus-eron urushi", click the Telegram button on the left.

Tags: birinchi va ikkinchi rus-eron u… PPTX 12 pages Free download Telegram