яшаш мухитининг асосий типлари. адаптив биологик ритмлар

DOC 84,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663964346.doc яшаш мухитининг асосий типлари яшаш мухитининг асосий типлари. адаптив биологик ритмлар режа: 1.организмларнинг яшаш мухитига мослашиши. сув мухитининг хусусиятлари. 2. тупрок- яшаш мухити сифатида. 3.тирик организмларнинг яшаш мухити сифатидаги хусусиятлари. 4. адаптив биологик ритмлар. 5. фотопериодизм. таянч иборалар: актив ва пассив мосланиш. гидробионтлар. тупрок ва тирик организмнинг яшаш мухити сифатидаги хусусияти. адаптив биологик ритм. суткалик ва йиллик ритмлар. экзоген ва эндоген ритмлар. фотопериодизм. . организмларнинг яшаш мухитига мослашганлиги турли туман булиб, бу мосланишларни 3 гурухга ажратиш мумкин. 1. мосланишнинг актив йули- ташки мухит омилларининг узгаришига организмларнинг каршилик курсатишининг кучайиши. бундай усул асосан гомойотерм хайвонларда, кисман совукконли хайвонларда, ксерофит усимликларда номоён булади. 2. мослашишнинг пассив усули- ташки мухит омилларининг узгаришига хаёт жараёнларини буйсиндириш. масалан, харорат пасайганда модда алмашиниш жараёни сустлашади. бундай мослашиш усули купчилик усимликлар ва совукконли хайвонларга хос. гомойотерм хайвонларнинг нокулай шароитда уйкуга кетадиганлари учун хам пассив мосланиш усули хос булади. 3. нокулай тахсирдан кочиш. деярли барча организмларнинг энг …
2
ари ва уларнинг турли кисмлари юкоридаги хусусиятлардан ташкари туз таркиби, оким тезлиги билан фарк хам килади. сувда яшайдиган организмлар гидробионтлар деб аталади. сувнинг зичлиги - сув организмларининг харакатланиш шароитлари ва турли катламларида босимни белгиловчи омил хисобланади. сувнинг хар 10 м чукурлигида босим 1 атм га етади. шунинг учун гидробионтлар гидробионтлар куруклик организмларига нисбатан эврибат хисобланади. лекин денгиз ва океанларда яшайдиган организмлар нисбатан стенобат хисобланиб, сувнинг махлум катламида яшашга мослашган. масалан, купчилик баликлар, бош оёкли моллюскалар, кискичбакалар, денгиз юлдузлари факат босим 400-500 атм.дан юкори булган чукур катламларда яшайди. сувнинг зичлиги скелетсиз организмлар учун таянч сифатида мухим ахамиятга эга. купчилик гидробионтлар сувда осилиб муаллак холда яшашга мослашган. бунда организмлар сув катламида узини тутиб туриш учун турли хил мослашган. хосил килинган бу мослашишлар куйидагилар: тана сатхининг кенгайишига каратилган мосламалар, хар хил усикларни юзага келтирилиши. 2. скелетни йукотиш ва редукцияси хисобига зичликнинг камайиши, ёг тупланиши ва газ пуффакчалари хисобига енгиллашиши ва х.о. сув катламларида …
3
ан 02 микдори юкори катламга нисбтан 10 мартагача кам. сувнинг тубига якин жойларда 02 микдори жуда кам. гидробионтлар орасида 02 микдорининг кенг узгаришларига мослашган эвриоксибионт организмлар куп учрайди. чучук сувлардаги полихеталар ва кориноёкли моллюскаларнинг бахзи турлари кислород деярли йук шароитларда хам яшай олади. сазан, карас каби баликлар хам 02 микдори кам шароитда яшай олади. шу билан бирга факат 02 микдори юкори шароитларда яшай оладиган стенооксибионт организмлар хам мавжуд. купчилик турлар 02 етишмаганда тинч холат- аноксибиоз холатига утадилар. туз баланси. агар куруклик организмларида сув етишмайдиган шароитда организмни сув билан тахминлаш мухим булса, гидробионтлар учун сув купиги шароитида организмлардаги сув микдорини бир хил саклаш мухимдир. сувнинг ортикча микдори хужайра осмотик босимини узгартириб, хаёт жараёнларини бузиши мумкин. купчилик гидробионтлар пойкилоосмотикдир, яхни тана осмотик босими сувнинг шурлигига боглик. шунинг учун уз туз режимини саклашнинг асосий йуллари нокулай шароитда кочишдир. чучук сув организмлари шур сувда ва шур сувдагилари чучук сувда яшай олмайди. сувдаги умурткали хайвонлар, …
4
авзаларида эса 30-35 с гача узгариши мумкин. шунинг учун гидробионтларни стенотерм хисоблаш мумкин. ёруглик режими. сувда ёруглик хаводагига нисбатан анча кам. ёругликнинг куп кисми юкори катламларда ютилади. океанда сувутлар юкори ёритилган катламларда усади. энг чукурда усадиган кизил сувутлар 200 м гача чукурликда учрайди. энг тиник сувутларда фотосинтез зонаси 200 м гача булиши мумкин. амурдарё ва сирдарё сувининг лойкалиги сабабли фотосинтетик зона бир неча см. ни ташкил килади. сувда ёритилганлик даражасининг пастлиги гидробионлар учун куриш мулжалини чеклаб туради. товуш оркали мулжал олиш гидробионтларда яхширок ривожланган. тур ичидаги алокалар купинча товуш чикариш оркали амалга оширилади. бахзи организмлар (китсимонлар) озикни товуш тулкининг кайтиши оркали топади. бахзи организмлар (баликлар) электр импулгслари чикара олади ва кабул кила олади. чукурликда мулжалланиш гидростатик босимни сезиш оркали амалга оширилади. барча гидробионтларда хид сезиш оркали мужал олиш яхши ривожланган. хид билиш, айникса, миграция килувчи баликларда кучли ривожланган. бахзи гидробионтлар учун узига хос озикланиш усули- филгтирация усули хос. бундан озикланиш …
5
нинг учун тупрокда турли-туман организмлар хаёт кечиради. тупрокдаги шароит юкоридан пастга караб узгариб боради. тупрок асосан 3 катламдан иборат: 1.а-катлам, органик моддалар тупланадиган ва узгарадиган катлам. 2. в-иллювиал катлам ёки ювилма катлам, бу катламда юкори катламдан ювилган жинслар ушланиб колинади ва узгаради. 3. с-катлам-она жинс. хар бир катлам уз новбатида яна катламчаларга ажратилади . тупрокнинг чукурлигига караб тупрокдаги бушликлар кичиклашиб, тупрокнинг зичлиги ошиб боради. тупрокда сув бир неча холатларда мавжуд: а)тупрок заррачалари ушлаб турадиган богланган сув ; б) майда бушликларни тулдириб турувчи-капиляр сув; в) каттарок буликларни тулдириб турадиган ва аста-секин пастга караб тушадиган гравитацион сув ва г) тупрок хавоси таркибидаги сув буглари. тупрокда сувнинг микдори тупрок хилига караб ва турли вактларда узгариб туради. агар тупрокда гравитацион сув куп булса,.намлик режими сув мухитига якин булади. курук тупрокларда факат богланган сув булади ва тупрок мухити куруклик мухитига якин булади. тупрок хавосининг таркиби узгарувчан. чукурликка караб о2 микдори камайиб боради. тупрокда чириётган органик …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "яшаш мухитининг асосий типлари. адаптив биологик ритмлар"

1663964346.doc яшаш мухитининг асосий типлари яшаш мухитининг асосий типлари. адаптив биологик ритмлар режа: 1.организмларнинг яшаш мухитига мослашиши. сув мухитининг хусусиятлари. 2. тупрок- яшаш мухити сифатида. 3.тирик организмларнинг яшаш мухити сифатидаги хусусиятлари. 4. адаптив биологик ритмлар. 5. фотопериодизм. таянч иборалар: актив ва пассив мосланиш. гидробионтлар. тупрок ва тирик организмнинг яшаш мухити сифатидаги хусусияти. адаптив биологик ритм. суткалик ва йиллик ритмлар. экзоген ва эндоген ритмлар. фотопериодизм. . организмларнинг яшаш мухитига мослашганлиги турли туман булиб, бу мосланишларни 3 гурухга ажратиш мумкин. 1. мосланишнинг актив йули- ташки мухит омилларининг узгаришига организмларнинг каршилик курсатишининг кучайиши. бундай усул асосан гомойотерм хайвонларда, ...

Формат DOC, 84,5 КБ. Чтобы скачать "яшаш мухитининг асосий типлари. адаптив биологик ритмлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: яшаш мухитининг асосий типлари.… DOC Бесплатная загрузка Telegram