табиий ресурслар

DOC 74,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663964371.doc табиий ресурслар табиий ресурслар режа: 1. табиий ресурсларни квалификацияси (синфлар) 2. табиий ресурслардан окилона фойдаланиш асослари. 3. хом-ашё манбалари . 4. энергетик ресурслар 1.табиий ресурсларни классификацияси табиий ресурслар инсонларнинг яшаш воситалари булиб улар инсон мехнати билан яратилмаган, факат унга боглик булмаган объектив равишда мавжуддир. табиий ресурсларнинг бир неча классификациялар (синфланиши) мажуддир. уларни синфларга ажиратиб урганилиши табиий ресурслардан окилона фойдалани ва химоя килиш муомоларини тугри хал этиш имкониятини беради. i. табиий синифланиш табиий ресурсларнинг биосферанинг компоненти эканлигига асосланган табиий ресурсларни куйидаги асосий группаларга (геологик ва минерал) ажритилади: 1. иклимий. 5. усимлик. 2. сув. 6. атом. 3. тупрок. 7. планетар. 4. фаунистик(фауна). 8. космик. ушбу ресурсларни барчасини мужассаблаб йирик 2 турга булиш мумкин: реал ва потенциал ресурслар. бевосита ишлаб чикариш жараёнида иштирок этувчи ресурслар - реал табиий деб аталади. уларга фойлаланилаётган ерлар усимликлар, нефтъ, газ, кумир,электор энергияси ва хакозолар мисол була олади. маълум сабабларга кура ишлаб чикаришда иштрок этаётган, лекин кейинчалик …
2
и тежамли фойдаланиш максадидиа баъзи бир ресурларни бошкалари билан алмаштириш мумкин. масалан минерал ёкилги ресурслари- атом ва куёш энергиясидан фойдаланиш: 2. алмаштириши мумкин булмаган - масалан атмосфера хавоси( тчунки унинг такибида маълум белгиланган микторда кислород , азот, углерод оксиди ва бошкалар бордир), ичимлик суви, генетик ресурслар (трик организмлар турлари). очик денгиз ресурлари, атмосфера хавосси, антарктида. космик бушлик барча давлат давлат ва халклар учун умумийдир. ресурсларни синфларга ажратиш албатта шартлидир, чунки хар бир ресурслар бошкаси билан узвий боглангандир ва бошка баъзи гирларини хосил булишда иштирок этадилар, лекин уларни синфларга ажратиб урганиш уларни табиатларни . улардан тежамли фойдаланиш ва химоя килишни, кайта иткланишни ташкил килиш имконларини беради. агар ресурс тугалланмайдиган турга мансуб булса. демак ундан чексиз микторда фойдаланиш мумкин дегани эмасдир.балки улардан фойдаланишнинг жараёнида яна биз уарни ифлослатирамиз ва натижада унинг сифат курсаткичлари хам ёмонлашади. масалан радиактив моддалар билан ифолсланган хаво хамма ерга таркалиши натижасида гиробал ифлосланиш хафи тугилади; саъноат окава сувлари, …
3
и ошиб боришини хисобга олган холда кенгайтирилган иишлаб чикаришни ташкил килиш зарйрдир. демак, ресурсларни сарфлаш эмас, балки кайтадан айланма харакатини ташкил этиш керакдир. шу вактга кадар, инсон табиий ресурслардан тугалланмайдиган манбаа сифатида фойдаланиб (руда, нефт, газ, кумир) тугай бошлаяпти ва инсоният олдида хомашё ва энергетик ресурсларнинг етишмовчилик муаммоси пайдо була бошлади. хозирги кунда инсоният олдида куйидаги муаммолар мавжуддир: 1. хомашё етишмаслиги муаммоси; 2. энергия билан таъминлаш муаммоси; 3. озик-овкат муаммоси. бу муаммоларни барчаси биргаликда экологик инкирозни вужудга келтиради. энди ушбу инкироздан чикиш йуллари бормикан? - деган саволни куриб чикайлик. 3. хомашё манбалари хом ашё манбалари. жахонда урушдан кейинги даврга бутун инсоният жамият пайдо булган даврдан бери канча хомашёдан фойдаланилган булса, шунча микдорда хомашё ишлатилади. йилига 100 млрд. т. гача тог жинслари кайта ишланади. инсон уз фаолияти давомида мавжуд булган 88 элементнинг 85 тасидан фойдаланади. энг бой руда конлари тез ишлатилиш хисобига камайиб бормокда. инсониятнинг захиралардаги металлар билан таъминланиши микдори куйидаги …
4
машёдан етарли даражада рационал, тежай-тергаб фойдаланиллаётгани йук. уларни казиб олиш ва фойдаланиш жараёнларида купгина кисми бекорга йукотилмокда. йилига республикамизда 100 млн. т. турли хилдаги чикиндилар хосил булади ва уларнинг ярмидан купи захарли моддалардан ташкил топгандир. уларнинг маълум кисми иккиламчи хомашё сифатида халк хужалигида фойдаланилмокда, лекин асосий кисми эса (умумий микдори 2 млрд. т) ишлатилмайди ва бир ерга туплаб куйилмокда. чикиндиларни куп кисми (1,3млрд.т.) тог-кон ва кайта ишловчи корхоналарда хосил булади. кора ва рангли менералларни кайта ишлаш жараёнидан 350минг.т. билан хосил булади. шундай килиб, кам такомиллашган техналогия билан тог жисмини кайта ишлаш жараёнида жуда куп микдорда чикиндилар хосил булади. улар эса куп ер майдонини эгаллашгина эмас балки у ерларни бант килади хам, хаттоки ернинг унумдорлигини хам ёмонлаштиради. республикамизда захарли каттик чикиндиларни зарарсизлантириш улардан фойдаланишни ташкил килиш каби ишлар хам йулга куйилгани йук. энди хозирги кунда минерал хомашё инкирозидан чикиш йуллари билан кискача танишиб чикайлик: 1. фойдали казилмаларнинг янги конларини излаб топиш.масалан:океан …
5
рангли металларни алмаштириш мумкин. .энергетик ресурслар охирги йилларда инсоният жамияти энергияга булган эхтиёжларини кескин ортиб бориши туфайли энергия инкирозига дуч келинмокда.энергия инкирози келиб чикишининг асосий сабабларидан бири нефт ва газдан беаёв фойдаланилаетганлигидир.асримизнинг бошида д.и. менделеев "нефтни екиш, пулни ёкиш демакдир"-деб огохлантирган эди.нефт кимё саноатининг энг асосий хомашесидир ва унинг микдори чеклангандир. узок вакт давомида якин шарк мамлакатларида катта нефт конларини топилганлиги арзон ишчи кучининг борлиги туфайли ундан арзон хомаше сифатида фойдаланиб келинди. энергиянинг арзонлиги туфайли нефтдан фойдаланиш сурати жуда кескин ортиб борди. чорак аср довомида энергияга булган эхтиёж 3 баробар ортди. хар ун йилда энергиядан фойдаланиш 2 баробар ортиб борди. хозирги кунда энергияга булган эхтиежни ортиб бориши куйдаги жадвалларда келтирилган: екилги турлари 1950 1970 1980 1990 2000 кумир 34,5 30,5 26,4 20 19 нефтp 23,8 40,1 37,8 35 22 газ 8,9 19,7 20,9 22,6 20 торф, утин 6,3 3,7 2,9 2,3 2 ядро энергия ---- 0,5 8,2 12 - 15 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"табиий ресурслар" haqida

1663964371.doc табиий ресурслар табиий ресурслар режа: 1. табиий ресурсларни квалификацияси (синфлар) 2. табиий ресурслардан окилона фойдаланиш асослари. 3. хом-ашё манбалари . 4. энергетик ресурслар 1.табиий ресурсларни классификацияси табиий ресурслар инсонларнинг яшаш воситалари булиб улар инсон мехнати билан яратилмаган, факат унга боглик булмаган объектив равишда мавжуддир. табиий ресурсларнинг бир неча классификациялар (синфланиши) мажуддир. уларни синфларга ажиратиб урганилиши табиий ресурслардан окилона фойдалани ва химоя килиш муомоларини тугри хал этиш имкониятини беради. i. табиий синифланиш табиий ресурсларнинг биосферанинг компоненти эканлигига асосланган табиий ресурсларни куйидаги асосий группаларга (геологик ва минерал) ажритилади: 1. иклимий. 5. усимлик. 2. сув. 6. атом. 3...

DOC format, 74,5 KB. "табиий ресурслар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: табиий ресурслар DOC Bepul yuklash Telegram