сиёсий карашларнинг пайдо булиши ва ривожланиши

DOC 130,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404397734_53279.doc мавзу сиёсий қарашларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши режа: 1. қадимги шарқ ва ғарбнинг сиёсий ғоялари 2. ўрта асрлар ва уйғониш даврининг сиёсий фикри 3. янги ва энг янги замондаги сиёсий таълимотлар қадимги дунёнинг сиёсий фикри. дастлабки сиёсий – ҳуқуқий фикрлар барча халқларда, қадимги шарқда ҳам, қадимги ғарбда ҳам диний - афсона, ривоятлар таркибида шаклланган. уларга кўра, ердаги тартиблар умумбашарий, коинот тартибларининг узвий қисми ва келиб чиқиши жиҳатидан - илоҳийдир. ана шундай тушуниш узок даврлар мобайнида. шарқда, кейинчалик ғарбда ҳам инсонлар, улар ўртасидаги муносабатлар азалдан белгиланганлигига асосланиб, барқарор дунёқарашни шакллантирди. бу дунёқараш давлат, сиёсатга доир ғояларда ҳам ўз ифодасини топди. қадимги дунё маънавий маданиятининг энг йириқ тарихий ёдгорликларидан бири - "овесто" (м.а. vi аср) дир. у яқин ва ўрта шарқ мамлакатларидаги нафақат диний тасаввурларни, балки сиёсий қарашларни билишнинг муҳим манбаидир. "oвecro" да дунёдаги яхшилик ва ёмонлик ўртасидаги кур аш диний шаклда акс эттирилади. унда ёвузликни бартараф этиш, ' тинчлик - …

- 479 миллар) таълимоти фалсафий ва сиёсий – ҳуқуқий фикр тарихида муҳим роль уйнаган. конфуций-давлатнинг патриархал-патерналистик концепциясини ривожлантирган. унинг таъкидлашича давлат – катта оиладир.император ҳокимияти гўё оила бошлиғи – отанинг ҳокимиятидек адолатли ва қўл остидигиларига меҳр - шафқатга асосланган. ҳукмдор ва фуқаролар муносабати - оила аъзоларининг муносабатини эслатади: кичиклар катталар қарамоғида ва уларга итоат этади. конфуций одамларни ижтимоий келиб чиқишига кўра тўрт қатламга ажратади: аслзодалар (ҳар қандай 6илимга туғилишдан эга); билимларга ўқиш - ўрганиш жараёнида эга бўлганлар; билимларни қийинчилик. билан ўзлаштирувчилар; 6илим олишга интилмайдиганлар. шу тариқа одамлар ўртасида тенгсизлик мавжудлиги ва оми одамлар (қуйи табақалар, кичиклар) олий насаб аслзода, катталарга бўйсунишлари зарурлиги белгилаб берилади. ҳокимият оқсуяклар қўлида тўпланиши лозимлиги асосланади. конфуций ҳокимиятнинг адолат ва меҳр- шафкатта асосланиши, фуқаролар эса и сёнлардан ўзларини тийишларини уқтиради. боқариш - ҳаммани жой - жойига қўйиш демакдир. давлат ҳокимияти ҳалқ ишончисиз мавжуд бўла олмайди, аммо ҳукмдорлар ҳаммага ўрнак бўлишлари лозим. конфуций қарашлари унинг издошлари ва …

ёндаларининг кўзга кўринган вакиллари билан танишиб чиқамиз. жамият ' тўғрисидаги афлотун (э.а. 427 - 347 йиллар) фикрларининг қиймати шундаки, у ҳокимият, хусусан,' давлат ҳокимияти масалалари соҳасида илгари сурган айрим, қарашлари бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган; афлотун яратган идеал аслзодалар давлатида бошқарув- файласуфлар; мудофаа ва хавфсизлик - аскарлар: моддий таъминот эса – дехқонлар, ҳунарманд ва савдогарларга берилган. ("конунлар"). моҳияти билан бу миср табақавий тузумини эслатади. афлотун давлат бош-қарувининг уч турини кўрсатди: • монархия - бир киши ҳокимияти. қонуний ва, ноқонуний (тирания)~ бўлиши мумкин; • демократия - ҳамманинг ҳокимияти, у ҳам қонуний ва ноқонуний бўлиши мумкин; • аристократия - озчилик ҳокимияти, баркамоллик ёки зўрлик асосига қурилган булиши мумкин. афлотун ўзининг "протагор" диалогида давлат . бошқаруви санъатига ҳам ўқиш - урганиш зарурлигини таъкидлайди. фақат билимдон одамларгина бошқарйши мумкин. одамлар шунингдек адолатта ҳам ўрганишлари лозим. адолат нима? адолат ўз ишини малакали, сидқидилдан бажаришдир. "давлат" диалоги, "қонунлар"да афлотун давлатнинг келиб чиқишини ижтимоий эҳтиёжга боғлайди:"давлат,- …

тларни қуйидагича туркумлади: ~ монархия, акси - тирания; • аристократия, акси - олигархия; • полития, акси - демократия. арасту инсонни сиёсий мавжудот сифатида баҳолайди: "инсон ўз табиатига кўра сиёсий мавжудотдир". арастунинг “сиёсат" асарида ҳозирги замон сиёсий фанида кенг ишлаб чиқилаётган назарияларнинг куртакларини кўрамиз. масалан, арастунинг қуйидаги саволига диққат қилинг: "тадқиқотларимизнинг пировард нуқтаси қуйидаги саволни муҳокама этиш: қайси ҳокимият афзалроқ: баркамол инсонлар ҳокимиятими ёки баркамол қонунлар ҳокимиятими?" ушбу саволга xvii аср арбоби ш.л.монтескье "баркамол қонунлар ҳокимияти" деб жавоб беради ва жамиятда қонун олдида ҳамма инсонларнинг тенглиги, қонунларнинг ўзи эса - бутун жамият манфаатидан келиб чиқиб яратилиши лозимлиги тамойилини илгари суради. ушбу савол амалий ечимини қарийб йигирма тўрт аср ўтгач, ҳозирги замонавий демократиялар тимсолида топяпти. яна арастунининг ўзига мурожаат этамиз: "...ҳар бир давлат тузилишининг асосини ... уч қисм ташкил этади: биринчиси - қонун муҳокама~этувчи орган - ҳокимият ишларини кўриб чиқади; иккинчиси лавозимлар...; учинчиси - суд органлари" 1. аслида «ҳокимиятларнинг бўлиниши тўғрисидаги бу …

эҳтиёжларини қондира олмади. бу ғоялар сиёсий кучларни сафарбар этиб ижтимоий адолат ва ижтимоий тартибни таъминлай олмади. парокандалик, тарафкашлик, уруш - жанжаллар - давлатнинг фалсафий - аҳлокий моделларини қадрсизлантирди. ўрта асрларда давлатнинг янги, диний-аҳлоқий турдаги моделларини асослаб берадиган ғояларга катта эҳтиёж сезилди. бундай ғоялар ўрта асрлар ғарб ва шарқ мутафаккирларининг асарларида ўз ифодасини топди. ўрта асрлар fаpб сиёсий фикрининг ёрқин- намояндаларидан бири - аврелий августин (354 - 430) дир. у ўзининг ".илоҳ шаҳри" асарида "илоҳ шаҳри" ни "инсонлар шаҳри" га қарама - қарши қўяди. негаки, инсонлар бир - бирининг устидан ҳукмронлик қилиш, бири иккинчисини итоат эттириш, ҳукмронликка интилиш иштиёқида давлат, унинг ташкилотлари, жазо органларини ўйлаб топганлар. одамларни "ўзларича", яьни шайтон домидагилар ва худога интилиб яшаётганларга бўлади. бутун дунёда черков ҳукмронлигини тарғиб этади. ҳозирги вақтда унинг қарашлари протестаниз)~~ ва католицизмда кенг қўлланилади. ўрта асрлар ғарб сиёсий фикрининг вакилларидан яна бири фома аквинский (1225 - 1274) дир. унинг қарашлари асосан "ҳукмдорларнинг бошқаруви ҳақида" …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сиёсий карашларнинг пайдо булиши ва ривожланиши"

1404397734_53279.doc мавзу сиёсий қарашларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши режа: 1. қадимги шарқ ва ғарбнинг сиёсий ғоялари 2. ўрта асрлар ва уйғониш даврининг сиёсий фикри 3. янги ва энг янги замондаги сиёсий таълимотлар қадимги дунёнинг сиёсий фикри. дастлабки сиёсий – ҳуқуқий фикрлар барча халқларда, қадимги шарқда ҳам, қадимги ғарбда ҳам диний - афсона, ривоятлар таркибида шаклланган. уларга кўра, ердаги тартиблар умумбашарий, коинот тартибларининг узвий қисми ва келиб чиқиши жиҳатидан - илоҳийдир. ана шундай тушуниш узок даврлар мобайнида. шарқда, кейинчалик ғарбда ҳам инсонлар, улар ўртасидаги муносабатлар азалдан белгиланганлигига асосланиб, барқарор дунёқарашни шакллантирди. бу дунёқараш давлат, сиёсатга доир ғояларда ҳам ўз ифодасини топди. қадимги дунё маънавий маданиятининг энг ...

Формат DOC, 130,0 КБ. Чтобы скачать "сиёсий карашларнинг пайдо булиши ва ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сиёсий карашларнинг пайдо булиш… DOC Бесплатная загрузка Telegram