жамият, шахс ва гурухлар социологияси

DOC 231,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1354797852_40652.doc www.arxiv.uz режа: 1.соцологияда шахс тушунчаси ва унинг шаклланиш асослари 2. шахс ижтимоийлашувининг икки фазаси, ижтимоий фаолият хамда уз-узини англаш холати 3. социал гурухларнинг асосий белгилари ва турлари. 4. жамият ва давлатнинг социал мохияти хар кандай ижтимоий тизимнинг булаклари одамлар хисобланади. одамларнинг жамиятга киритилиши турли бирликлар оркали амалга оширилади. хар бир аник шахс социал гурухлар, социал институтлар, социал ташкилотлар жамиятда кабул килинган коида ва кадриятлар тизими, яъни маданият оркали гавдаланади. шунга мувофик инсон куп социал тизимларга тортилган булиб, уларнинг хар бири унга шакллантирувчи таъсир курсатади. шундай килиб, одам факат социал тизимнинг булаги булибгина колмай, унинг узи хам мурккаб тузилмали тизимда акс этади. социология шахсни барча хилма-хилликдаги мажмуида эмас, яъни табиат махсули сифатида эмас, балки ижтимоий муносабатлар йигиндиси, жамият махсули сифатида караб чикади. «жамиятни ислох килиш ва янгилаш буйича куп киррали фаолиятимиз марказида инсон, суверен узбекистоннинг фукароси туради. ислохотларнинг мазмуни айни хар бир фукаро уз кобилиятини, уз истеъдодини намо¸н этишига, шахс …
2
вжуд булади. аммо, инсоният уз холича мустакил мавжуд булмайди. аник инсонлар яшайдилар ва харакат киладилар. инсоният алохида вакилларининг мавжуд булиши «индивид» тушунчаси билан ифодаланади. индивид - бу инсоният зотининг якка вакили, инсониятнинг хамма социал ва рухий жихатларини идрокий, иродаси, эхти¸жлари, манфаатлари ва хоказоларнинг сохиби хисобланади. «индивид» тушунчаси бу вазиятда «аник инсон» сифатида фойдаланилади. масаланинг бундай куйилишида турли биологик омиллар (¸ш жихатлари, жинсий мижозларининг узига хос томонлари), шунингдек, инсон ха¸тий фаолиятининг социал шароитлардаги тафовутлар белгиламайди. инсонни турли даражада: якка тарзда ва тарихий ривожланишининг аник-тарихий узига хослигини акс эттиришда «индивид» тушунчаси билан бир каторда «шахс» тушунчаси хам кулланилади. «шахс» бир катор гуманитар фанларнинг фалсафа, рухшунослик, педагогика ва социологиянинг урганиш объекти хисобланади. фалсафа шахсни фаолият субъекти, онг ва ижоди¸т сифатида тутган урни, нуктаи-назаридан караб чикади. рухшунослик - шахсни рухий жара¸нлар, хусусият, кобилият, ирода сифатлари ва бошка жихатлардан баркарор яхлит холда урганади. социологик ¸ндашув шахснинг социал-типик жихатини ажратади. шахс социологик назариясининг асосий масаласи шахснинг …
3
унинг ижтимоий сифатидир. шахс эхти¸жлари унинг манфаатлари оркали номо¸н булади. манфаатлар эса уни максадли фаолиятга йуллайди. кишиларнинг ижтимоий муносабатлари уларнинг хулкларида, энг аввало, манфаатлар тарзида номо¸н булади. бу эса уз навбатида шахс фаолиятининг максадини, мазмунини ва мохиятини ифодалайди. манфаатларнинг максадга айланиши шахс фаолияти мотивининг олий даражасидир. социология тарихида узининг методологик курилмаси жихатидан фарк килувчи шахс тугрисидаги назариялар ишлаб чикилган. карл маркс ва ф. энгельс томонидан асос солинган шахс ижтимоий фаолият ва муносабат субъекти ва объекти тугрисидаги назарияси, ч.кули, р.дарендорф, р.милтон, р.мертонларнинг шахс роли назарияси ва бошка шу кабилар. 1. шахс ижтимоий фаолият, муносабат субъекти ва объекти тугрисидаги марксистик назарияда асосий эътибор шахс ва жамиятнинг узаро муносабатига каратилган. марксистик социологияда шахснинг моддий фаолияти жара¸нида юзага келувчи ва онгининг муайян хусусиятларини акс эттирувчи субъектив жихатлари купрок тадкик килинган. 2. америка социологлари: т.знанецкий ва ч.томаслар асос солган шахс ижтимоий хулкини уз-узини бошкаришининг диспозицион назариясида шахс ха¸тидаги дун¸карашлик ва кадрятли - норматив омилларга купрок …
4
н урин ижтимоий мавке деб аталади. шахс уз ха¸ти давомида бир неча ижтимоий мавкега эга булиши мумкин. бинобарин, бу уринлардан кайси биридир унинг асосий ижтимоий мавкеини белгилайди. бош мавке шахснинг эгаллаб турган мансаби (масалан, директор, раис, профессор каби) билан белгиланади. шахс ижтимоий мавкеи унинг ташки хулкида, ташки ки¸фасида, юриш туришида ва хатто муомаласида хам уз ифодасини топади. шахснинг ижтимоий роли назариясида белгиланган ва эришилган ижтимоий мавкелари узаро фаркланади. белгиланган мавке - бу шахс хизмати ва хатти-харакатидан катъий назар, жамият томонидан белгилаб куйилади. шахснинг этник келиб чикиши, тугилган жойи, оиласи, жинси ва бошкалар шулар жумласидандир. эришилган мавке деганда, шахснинг уз хатти-харакати, кабилияти билан эришган мавкеи тушунилади. масалан, ¸зувчи, фирма бошлиги, директор, профессор ва шу кабилар. булардан ташкари, яна шахснинг табиий ва касбий лавозим мавкеи хам урганилади. шахснинг эркак ва а¸л, болалик, усмирлик, ¸шлик, урта ¸ш, кексалик даврларини билдирса, касбий лавозим мавкеи шахснинг ижтимоий - иктисодий ва ишлаб чикариш - техник холати …
5
¸тда намо¸н булиши хусусиятларига айтилади. ижтимоий фаоллик инсон шахс сифатидаги даражасининг асосий ифодаси булиб унинг юксак кадриятли эхти¸жларини кондиришлари ва сифат курсаткичдир. демак, ижтимоий фаоллик шахснинг мухим сифатидир. шахс фаоллиги деб, унинг ха¸тини бошкариш билан, боглик булган ва кадриятларининг номо¸н булиш хусусиятларига айтилади. ижтимоий фаоллик инсон шахси сифати даражасининг асосий ифодаси булиб, унинг юксак кадриядаги эхти¸жларини кондириш усули ва сифат курсаткичидир. шу жихатдан шахс фаолияти социологияда кенг ва кичик (тор) ижтимоий даражаларда урганилади. шахснинг бундай даражаларда урганилиши методологик ахамият касб этади. шу боисдан хам шахс социологиясини урганиш ватан, халк фарзанди, хакикий чин инсонга хос булган шахс даражасига етишини англаб олишимизга ¸рдам беради. ватанни севиш, ватан фарзанди булиш гурурини устиради. ватан учун, халки учун керак булса жонини фидо килишга шай туриш – буюк инсоний (фазилатдир. шахс социологияси ана шундай етук шахсларни етиштириб беришга хизмат килади. «шахс» - одамнинг ижтймоий хусусиятларининг яхлит мажмуи булиб, ижтимоий таракки¸т ва индивиднинг фаол хатти-харакати хамда муомаласи …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"жамият, шахс ва гурухлар социологияси" haqida

1354797852_40652.doc www.arxiv.uz режа: 1.соцологияда шахс тушунчаси ва унинг шаклланиш асослари 2. шахс ижтимоийлашувининг икки фазаси, ижтимоий фаолият хамда уз-узини англаш холати 3. социал гурухларнинг асосий белгилари ва турлари. 4. жамият ва давлатнинг социал мохияти хар кандай ижтимоий тизимнинг булаклари одамлар хисобланади. одамларнинг жамиятга киритилиши турли бирликлар оркали амалга оширилади. хар бир аник шахс социал гурухлар, социал институтлар, социал ташкилотлар жамиятда кабул килинган коида ва кадриятлар тизими, яъни маданият оркали гавдаланади. шунга мувофик инсон куп социал тизимларга тортилган булиб, уларнинг хар бири унга шакллантирувчи таъсир курсатади. шундай килиб, одам факат социал тизимнинг булаги булибгина колмай, унинг узи хам мурккаб тузилмали тизимда акс этади....

DOC format, 231,5 KB. "жамият, шахс ва гурухлар социологияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.