миллий масала ва миллий муносабатлар социологияси

DOC 125,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1354712342_40612.doc миллий масала ва миллий www.arxiv.uz режа: 1. миллат ва миллатлараро муносабатларнинг социал жамиятда шаклланиши. 2. социал жамиятда миллий масала ва миллий муносабатларнинг социал муаммолари. 3. миллий масала ва миллий сиёсатнинг социал-сиёсий моҳияти ва аҳамияти. ҳозирги замон миллати – бу ижтимоий жамияти тараққиёти маҳсулидир. аммо «миллат», «миллийлик» тушунчалари ҳозирги давр «миллат» тушунчаларидан илгари пайдо бўлиб, дастлаб уруғ, қабила, халқлар, асосида умумий маданият, тил, психологик ҳолатда юзага келганлар. бу этник хусусиятлар тарихий бирликларнинг шунга ўхшаш умумийликдан, яъни кишилар, инсонлар умумийлигидан фарқ қилади. улар асосан қабила бирлигини олайлик, булар яъни қабилалар икки ва бир қанча уруғларни бирлаштириб, улар тил, территория, ўз урф-одати, ҳарактери, ўз аҳлоқий бирликлари бўлган. қабилалар ибтидоий жамоа тузуми давридан вужудга келган бўлиб, улар ишлаб чиқариш ва ижтимоий муносабатлар ривожланиши натижасида, қабилаларнинг йириклашуви ва бирлашуви жараёнида қабилалар иттифоқи пайдо бўла боради. бу бирлашув асосида қон-қардошлик асосида пайдо бўлган уруғ, қабила, энди аста-секин қон-қардошликдан тобора узоқлашиб, ижтимоий жиҳатдан бирлашиш жараёни, яъни …

олатда миллатгача бўлган тушунчалар) ҳозирга қадар мавжуддир. бу ҳолатлар нафақат ривожланаётган мамлакатларда, балки ривожланган мамлакатларда ҳам мавжуддир. (масалан, буюк британияда-валлийцлар, бретонцлар, нормандлар; францияда галлар, корсиконцлар; собик сссрда-сибирда, узоқ шарқда- звенклар, юкагирлар, ивинклар ва бошқалардир. йирик халқлар, элатлар, миллатлар бўлиб бирлашиши мумкин. миллат-тарихий бирлик сифатида ўзида нима билан ҳарактерланади"? - у бир томондан, ички жиҳатдан бирлашишга интилиш; - иккинчи томондан, бошқа миллатлар ва халқлар билан ўзаро актив муносабатда ва алоқадорлигининг вужудга келишида намоён бўлади. у ёки бу ҳолат миллатларда ўзаро иқтисодий алоқа ва муносабатларнинг ривожланишида намоён бўла боради. миллат- бу кишиларнинг ижтимоий ва этник тарихий бирлашмаси (кишилар умумийлиги)- бирлашуви бўлиб, улар ўзларининг якка тор ҳолатидан чиққан дастлаб, актив муносабатга, яъни биологик ҳолатдан этно-социал бирлашмага (умумийликка) асосланган тарихан шаклланган нафақат қон-қардош, балки социал бирликдир. миллат тушунчаси энг аввало, кишиларнинг, халқларнинг тарихий бирлиги, умумийлигини вужудга келтирадиган тарихий бирлик бўлиб белгилари: - иқтисодий, маданий манфаатдорлик, коммуникативлиги - ўзаро муаммо, мулоқот, алоқа ва фикр алмашинуви, …

аларнинг турли хил кўринишларга эга бўлган кўп қирралик формалари мавжуд бўлиб, у тобора торайиб бормасдан, балки кенгайиб ва бу тенденция кучайиб бормоқда. бу жараён жаҳон инсонияти қўлга киритган буюк ютуқлар – цивилизация, фан, техника, маданиятлар ютуғи ҳисобланиб социал тараққиётнинг асоси ва энг муҳим натижасидир. европадаги миллий давлатларнинг ташкил топиши классиклар таълимоти башорат қилган ҳолатта мувофиқ социал- иқтисодий ҳарактерга - асосга мувофиқ вужудга келганлар, социал- иқтисодий фактор асосий роль ўйнаган. бу ҳолат эса миллатнинг вужудга келишидаги этник ҳарактерга зид эмас. шу билан миллатнинг шаклланишида иқтисодий фактор - белги бошқа миллий белгилар билан узвий боғлиқликда миллатнинг вужудга келишига олиб келди. улар, яъни: - территория, тил, миллий онг ва миллий психология асрлар оша тарихий жараёнда иқтисодий бирлик - миллат бўлиб шаклланишда ҳал қилувчи роль ўйнади. шу билан миллат шаклланишида синфий ва миллий жараёнлар ҳам катта роль ўйнайди. яъни капитализм деб аталган жамият шароитида, ҳамма элементлар ва жамиятдаги синфлар, уларнинг қарама-қаршиликлари, манфаатдорлик сари интилишлари …

дир. миллатчиликнинг ижтимоий-сиёсий аспекти ҳам шундан иборатким, яъни – миллий устунликнинг психологик, ғоявийлик асосий бўлиб, унда миллийлик ҳарактери, миллийлик ғурури кучли бўлиб, бу ҳолат умумий прогрессдан доимо устун туради, у инсонпарварлик ғояси, озодлик ва ҳамма халқлар қардошлиги ғояларидан ҳам устун даражага эга бўлиб, бу ҳолат бузилса умумжаҳон прогрессив ғоялар кучсиз, эътиборсиз бўлиб қолади. миллатчилик ана шу аспектлар билан узвий боғланган бўлиб, ушбу ғоявий, психологик фактор алоҳида халқнинг (яъни миллатчиликка интилган) танлаган якка ғоявийлиги билан уйғунлашиб, ўз тақдирини ўзи ҳал этиш учун ҳар қандай кучдан ўз кучини устун қўяди, ҳатто бутун бир халқни - миллатни йўқ бўлса ҳам, бу "ғоядан" қайтмаслик ҳаракати - реакцион ҳаракат авж олади. шунинг учун ҳар бир халқнинг - миллатнинг тарихий традициясига, этник ҳолатига, интилишига, манфаатдорлик принципи ҳарактерига, умуман тарихий ҳақиқат факторларига диалектик ёндошмоқ керак, психологик, ғоявий, маданий тараққиёти моҳиятларини ҳурмат қилмоқ керак. капитализм деб аталган тузум шароитида миллий бирлик "миллатлар бирлиги" ғоясини пропаганда қилишни авж олдириб, …

истик ҳаракатни авж олдириш қон тўкишга миллатлар ўртасида урушларни (югославия, сербия, афғонистон, армения - озарбойжон, молдова ва ҳ.к) вужудга келтиради. миллатчиликнинг шовинистик кўриниши сиёсатда, экономика ва социал ҳаётда юз бериши сссрнинг ва социалистик система давлатларининг парчаланиб кетишига олиб келди. бу ҳолат жаҳонда давом этмоқда, натижалари ниҳоятда хавфлидир. чунки, катта миллатларнинг кичик миллатларни ҳурмат қилмаслик оқибатидир. миллатчилик кўринишининг ҳар бир ҳолати у ўзга миллатлар ғурурини пасайтириш, беҳурматлик, маданияти, урф-одати, ахлоқи ва қобилиятини менсимаслигидир. чунки, ҳар бир миллат ва халқнинг ўз ғурури, ҳарактерли хусусиятлари мавжуддир. шу билан ҳар бир миллат маданиятида ўз ҳарактери ва хусусиятига асосан икки хил маданиятга: ҳукмрон-доиралар синфлар маданияти ва меҳнаткашлар маданияти мавжуддир. меҳнаткашлар маданияти бошқа миллат меҳнаткашлар маданиятини доимо "бизлар"ники сифатида ифодаланиб келинган, ҳукмрон доиралар эксплуататор эса "улар" ники сифатида ҳозир ҳам ифодалаб келганлар. бу эса доимо ажратувчиликни туғдириб келган: ( масалан, рус маданияти, фани ва ҳ.к. устун деб келиш пропагандаси ва ҳ.к. ). миллатчилик бу хавфли жараёндир. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "миллий масала ва миллий муносабатлар социологияси"

1354712342_40612.doc миллий масала ва миллий www.arxiv.uz режа: 1. миллат ва миллатлараро муносабатларнинг социал жамиятда шаклланиши. 2. социал жамиятда миллий масала ва миллий муносабатларнинг социал муаммолари. 3. миллий масала ва миллий сиёсатнинг социал-сиёсий моҳияти ва аҳамияти. ҳозирги замон миллати – бу ижтимоий жамияти тараққиёти маҳсулидир. аммо «миллат», «миллийлик» тушунчалари ҳозирги давр «миллат» тушунчаларидан илгари пайдо бўлиб, дастлаб уруғ, қабила, халқлар, асосида умумий маданият, тил, психологик ҳолатда юзага келганлар. бу этник хусусиятлар тарихий бирликларнинг шунга ўхшаш умумийликдан, яъни кишилар, инсонлар умумийлигидан фарқ қилади. улар асосан қабила бирлигини олайлик, булар яъни қабилалар икки ва бир қанча уруғларни бирлаштириб, улар тил, территория, ўз урф-одати...

Формат DOC, 125,5 КБ. Чтобы скачать "миллий масала ва миллий муносабатлар социологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: миллий масала ва миллий муносаб… DOC Бесплатная загрузка Telegram