ma’naviy hayot sotsiologiyasi

DOC 88.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1584191286.doc ma’naviy hayot sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. ijtimoiy munosabatlar turlari. 3. begonalashuv va tanazzul, ijtimoiy oqibatlar. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi sotsiologiya faninnng tizimida sotsial munosabatlar juda muhim o’rin kasb etadi. chunki u orqali jamiyat a’zolari bir-birlari bilan ma’lum bir muomala va ijtimoiy hamkorlikka intiladilar. sotsiologiyadagi bu maxsus soxa o’zning uta dolzarbligi va muhimligi bilan boshqa muammo va masalalardan ajralib tursada, u hali mutaxassislar tomonidan tulik ilmiy va sistemali ravishda urganilmagan va ilmiy adabiyotlarda yetarli darajada yoritilmagan. bu salbiy yo’lning asosiy sabablaridan birinchisi, sobik ittifoq falsafiy-sotsiologik adabiyotida bu masalani bir yoklama talqin qilinishi bo’lsa, ikkinchisi ilgor g’arb adabiyotining bu soxasi bo’yicha tadqiqotlarning tulik ma’lumotlarini bizda o’qligidir. sotsial munosabatlar tushunchasini o’zi hali sotsiologiya fanida aniq va ilimiy tarifini g’ozircha topa olgani yuk. avvalambor shuni ta’kidlash zarurki, sotsial munosabatlar ko’pincha ijtimoiy munosabatlar tushunchasi bilan tenlashtiriladi yoki sotsial munosabatlar ijtimoiy munosabatlarning bir xususiy ko’rinishi deb talqin qilinadi. mavjud adabiyotlarni chuqurroq tahlilqilinadigan bo’lsa …
2
usulda talqin qilinganligi uchun o. kont va uning izdoshlarini keskin tanqid qiladi. naturalizmning va jiddiy kamchilik va jiddiy xatoliklarni bartaraf etish uchun fenomenologik sotsiologiya inson ongining faolligi bu muammo yechimining asosiy omili deb isbotlashga intiladi. bu yo’nalish vakillarining fikricha faqatgina insonning tafakkuri tufayli sotsial voqelikni va sotsial munosabatlarni konstruksiyalash (yaratish) mumkin bo’ladi. chunki sotsial reallik va sotsial munosabatlar insonning interpretatsion faoliyati orqaligina vujudga keladi. fenomenologik sotsiologiyaning taniqli vakillaridan biri d. silverman yuqoridagi g’oyalarni asoslash uchun pozitivistik sotsiologiya nazariyasini tankil qiladi. albatta, bu ijtimoiy fikrlar vujudga kelgandan beri ancha vaqtlar utdi, yangi jug’rofiy-siyosiy makomlar paydo bo’ldilar. eng muhimi esa totalitar tizimi barham topib yangi davlatlar vujudga kelishdi, yangi jamiyatda bir partiyaviylikni xukmronligi yemirildi va mustaqil suveren davlatlar barpo bo’ldilar. endi esa jamiyatdagi jarayonlarni, jumladan sotsial munosabatlar muammolarini keng plyuralistik prinsip orqali tatqiq qilish davri keldi. bu prinsip orqali, sotsial munosabatlarni muammo va vazifalarni turlicha tahlilqilish imkoniyati tugildi. ushbu ijobiy imkoniyatlarning hosili …
3
majmuasidan tashkil topgan sotsiologik kategoriya bo’lib, u ijtimoiy xayotda faoliyat kusatayotgan insonlarning ijtimoiy taraqqiyot masalalarini hal qilishlaridagi hamkorligining ko’rinishidir. avvalom bor shuni ta’kidlab o’tishimiz joizki sotsiologiya faniga bu termin sotsial jipslashuvni bildiradigan tushuncha sifatida birinchi bo’lib o.kont tomonidan kiritilgan edi. bu muammoga ko’pgina mutafakkilar o’zlarining keng etiborlarini qaratganlar. ayniqsa e.dyurkgeym, g.spenserlar bu muammoni chukur tahlilqilganlar, lekin ular o’z tadqiqotlarini turli xil yo’nalishlarda olib bordilar. e.dyutkgeymning fikricha sotsial birdamlikni bu ahloqiy prinsip va oliy universal qadriyat bo’lib, u jamiyatning har bir a’zost tomonidan tan olinadi. o.kont va g.spenserlarning tadqiqotlarida sotsial birdamlikni asosini iqtisodiy mafaatlar tashkil qilishi markaziy o’rin egallaydi. g.spenser o’zining birdamlik ta’limotida majburiy va kungilliy birdamlikni ajratib ko’rsatadi. uning fikricha kishilik jamiyati o’zining rivojlanish yo’lida ikkita harbiy va sanoat davrlari bo’linadi. butun xayot bu yerda intizomga asoslangan. sanoat turidagi jamiyat esa osoyishta ijtimoiy hamkorlikni erkin shakillari ifoda etadi. muammoni xuddi ikkita jihatga ajratib tahlilqilishni d.dyurkgeymning ham ilmiy faoliyatida qurish mumkin. …
4
bo’ladi. endi har bir individlar bir-birlariga bog’liq bo’ladilar va ular sotsial munosabatlarning yagona tizimi orqali birdamlik tuyg’ularga erishadilar. ko’p g’arb olimlari ijtimoiy mulkka asoslangan kooperatsiyaning sermaxsulligini inkor etib keladilar. ularning fikricha butun jamiyat bilan ishlab chiqarish vositalaridan guruhlar mulki qilib berishni taqlif qiladilar. agar ishlab chiqarish vositalari ijtmoiy mulk xususiyatiga ega bo’lsa “ma’muriyat” haqiqatdan ajralib qoladi va shu sabab orqali byurokrat boshqaruvchilar tashkiloti vujudga kelishi mumkin. o’z-o’zidan tabiiyki bu jarayonlar tufayli ishchilar o’zlarining mehnatlaridan mafaatdorlikni xis qilmaydilar. mazkur taxminlarning aksariyati o’z isbotlarini topdilar. ayniqsa mustamlakachilik davrida bizning diyorda soxta birdamlik asosida kooperatsiyalashtirish ko’plab salbiy oqibatlarni keltirib chiqardi. mehnatning ijtimoiy taqsimoti va kooperatsiya nikobi ostida bizning xudud xom-ashyo yetishtiradigan respublikaga aylandi. jamiyatimizda tub mak’noda birlashma jarayoni faoliyat ko’rsatmadi. prezidentimiz i. a. karimov ta’kidlab ko’rsatganlaridek, “o’z-o’zini boshqarishning halqimiz an’analari va qadriyatlariga juda xos bo’lgan usuli — mahallalar tizimi so’nggi yillarda juda katta nufo’zga ega bo’lib bormoqda... eng adolatli muhit, eng adolatli ijtimoiy …
5
amg’arma mablag’i miqdori kabi tomonlarni o’rganishni ham talab etadi. xozirda ijtimoiy munosabatlarda jamiyatimiz uchun mutlaqo yangi bo’lgan asoslar yaratilmokda. xususiy mulkchilikka asoslangan ko’p ukladli, dunyo sari ochik yo’z tutgan iqtisodiyot paydo bulayotir. shuning uchun ham yangi iqtisodiy va taqsimot munosabatlari sotsiologiyasini ishlab chiqish sotsiologiya fanining asosiy vazifalaridan biri bo’lib qolmoqda. xozirda mehnatning mazmunini chuqur va har jihatdan o’zgartirmay turib, jamiyatimiz ijtimoiy tarkibida sifat o’zgarishiga erishib bo’lmaydi. buning uchun, eng avvalo, mehnatga yangicha munosabatni tarkib toptirish, yangi texnolo​giyani yaratish, fanni yanada taraqqiy ettirish, munosib malakali kadrlar tayyorlash, maorifni tubdan yangilash kabi kechiktirib bo’lmaydigan vazifalar amalga oshirilmog’i lozim. 1. toshkent haqiqati. 1994 yil. 20 iyo’lsoni. 2. i. a. karimov. “halollik va fidoyilik faoliyatimiziing asosiy mezoni bo’lsin. toshkent haqiqati, 1994 yil 20 iyo’lsoni. iqtisodiyot sotsiologiyasi ishlab chiqarish va mehnat ja-rayonini, taqsimot munosabatlari, moddiy ta’minot, aholining moddiy turmush darajasi va shu kabi jamiyatning iqtisodiy rivojlanish soxasidagi qonuniyatlarni o’rganadi. jamiyatning ijtimoiy rivojlanishi, eng avvalo, uning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ma’naviy hayot sotsiologiyasi"

1584191286.doc ma’naviy hayot sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. ijtimoiy munosabatlar turlari. 3. begonalashuv va tanazzul, ijtimoiy oqibatlar. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi sotsiologiya faninnng tizimida sotsial munosabatlar juda muhim o’rin kasb etadi. chunki u orqali jamiyat a’zolari bir-birlari bilan ma’lum bir muomala va ijtimoiy hamkorlikka intiladilar. sotsiologiyadagi bu maxsus soxa o’zning uta dolzarbligi va muhimligi bilan boshqa muammo va masalalardan ajralib tursada, u hali mutaxassislar tomonidan tulik ilmiy va sistemali ravishda urganilmagan va ilmiy adabiyotlarda yetarli darajada yoritilmagan. bu salbiy yo’lning asosiy sabablaridan birinchisi, sobik ittifoq falsafiy-sotsiologik adabiyotida bu masalani bir yoklama talqin qilinishi bo’lsa, ...

DOC format, 88.5 KB. To download "ma’naviy hayot sotsiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’naviy hayot sotsiologiyasi DOC Free download Telegram