ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiyasi

DOCX 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404395341_53229.docx ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiyasi reja: 1. jamiyatning ijtimoiy tarkibiy tuzilishi, sotsial stratifikatsiya va sotsial mobillik tushunchalari. 2. yoshlar sotsiologiyasi tushunchasi. 3. deviant xulq-atvor sotsiologiyasi tushunchasi. jamiyat – kishilar hayotiy faoliyatining tarixiy rivojlanish shakli bo’lib, o’z tuzilishi jihatidan murakkab tizimni tashkil qladi. bizning hozirda yashab turgan jamiyatimizni sotsial tizimning muayyan konkret shakli sifatida, uning funktsional va rivojlanish qonuniyatini, har bir bo’lakchalarinig o’ziga xos tomonlarini, o’zaro munosabatlarini ilmiy jihatdan o’rganib, to’g’ri boshqarish muhim ahamiyatga egadir. chunki, o’z vaqtida keyingi oqibati oldindan sotsiologik asosda tahlil qilinmagan va oldi olinmagan nuqsonlar jamiyat taraqqiyotining salbiy oqibatlariga olib keladi. sotsiologiya tarixda jamiyat – o’z ijtimoiy ehtiyojlarini qondiruvchi kishilar birligi sifatida tushunilgan. shu bilan birga, jamiyat ayrim kishilarning birligiga emas, balki ijtimoiy munosabatlar majmuasi hamdir. sotsiologiya jamiyat to’g’risidagi ta‘limot bo’lib, ijtimoiy tizimlar rivojlanish va funktsional qonuniyatlari, harakatlantiruvchi kuchlarini o’rganuvchi fandir. u turli ijtimoiy hodisalar, jamiyat va tabiat o’rtasidagi aloqadorlikni, shuningdek, shaxs kishilarning ijtimoiy hulqi, uning elementlari va …

ishi, ushbu jamiyatning qanday kishilardan iborat ekanligi, jamiyat ichki faoliyatida kishilarning o’zlarini qanday tutishlari va o’zaro munosabatlarning qay darajada ekanligi, alohida bir kishilarning hatti-harakatlarini qanday kuchlar boshqarib turishligi –kishilarning o’zaro munosabtlaridagi xarakterining o’zagini tashkil etadi. 3) jamiyat taraqqiyoti uning rivojlanishi nuqtai-nazaridan o’rganiladi. dunyodagi barcha hodisalar vaqtlar o’tishi bilan o’zgaradi. taraqqiyotning misli ko’rilmagan sur‘atlar bilan rivojlanib borishi jamiyatdagi o’zga ikkinchi yoki uchinchi bir qadriyatlar bilan qorishitirib yubormoqda. kechagi avlodning yashash tarzi bugungi avlodnikiga mos kelmay qolmoqda, bugungi avlodniki esa ertangi avlodning yashash tarziga mos kelmaydi. shuning uchun jamiyatni to’liq tushunish uchun nafaqat uning tuzilishi va rivojlanishini, balki uning o’tmishini, ya‘ni tarixini ham sinchiklab o’rganish, bu jamiyatning qanday tarkib topganligini, qanday shakllanganligini, rivojlanganligini bilish jamiyatni to’liq tushunmoqlikka imkon yaratadi. jamiyat ijtimoiy hodisaning umumiy va murakkab sistemasidir. ijtimoiy faoliyatning belgilangan sotsial statusiga ega bo’lgan, o’zida ijtimoiy me‘yor va qadriyatlarni aks ettirgan, individual sifatlarga /shaxsning ijtimoiy belgisi, qiziqishlari, qadriyatlar yo’nalishi, shaxs motivlari va hokazo/ …

iy ishlab chiqarish funktsiyasini va b. sotsiologik nazariya barcha ijtimoiy tizimlarni 1) sotsietal; 2) ijtimoiy munosabatlarda ko’radi. sotsietal tizimlarga jamiyatning iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va mafkuraviy munosabatlari kiradi. ularning har biri bir-biri bilan aloqada bo’lgan aniq bir strukturaga ega bo’ladi. jamiyatning sotsietal tizimi – ierarxik qaramlikni tashkil etadi, ya‘ni iqtisodiy munosabat bunda belgilovchi omil bo’lib, ijtimoiy, siyosiy va mafkuraviy munosabatlar uning ishlab chiqrailuvchisi bo’ladi. sotsietal tizimlar o’z tarkibiga ko’ra quyidagicha joylashtiriladi: 1/ iqtisodiy; 2/ ijtimoiy; 3/ siyosiy; 4/ mafkuraviy; sotsietal tizimlarning bir-biri bilan o’zaro uzviy aloqada bo’lishi dialektik xarakterga ega. a.smit «dunyodagi barcha narsalar mehnatning mahsulidir, mehnat taqsimoti natijasida har bir individ o’zi uchun ishlaydi va boshqalar uchun ishlashga ham majbur bo’ladi, u boshqalar uchun ishlaganda, aksincha, o’zi uchun ham ishlaydi» deydi. shuning uchun aynan shu tizimda ishlab chiqarish kuchlari va ishlab chiqarish munosabatlari, bazis va ustkurma, ijtimoiy ong kabi falsafiy kategoriyalar ishlatiladi. sotsiologik nuqtai-nazardan jamiyat – bu kishilarning, birlikda yashash …

shunday sotsietal tizim munosabatlarini ko’rib borishimiz mumkin. jamiyatning «ijtimoiylik» tizimi unsurlar sifatli munosabatlarini hodisalar ham jarayonlarda aks ettiradi. «ijtimoiylik» tizimining asosiy unsurlarini ijtimoiy jamoalar tashkil etadi, ya‘ni bular sinflar, millatlar, professional, demografik, hududiy va siyosiy guruhlardir. «ijtimoiylik» tizimining elementini kishilar tashkil etadi. bunda har xil ijtimoiy jamoalarga birlashgan kishilar bir-birlari bilan o’zaro aloqadorlikda bo’ladilar. ushbu aloqadorlik jarayonida kishilar ma‘lum bir individga va ma‘lum bir mehnatga ta‘sir o’tkazadilar. jamiyatni tushunish va jamiyat to’g’risidagi fikrlar o.kontning sotsiologik nazariyasida ham aks ettirilgan. o.kont, d.yum, a,smit, russo, sen-simonlarning jamiyat to’g’risidagi nazariyalarini rivojlantirdi. o.kont sotsiologiyada psixologiya, siyosiy iqtisod, etika, falsafa tarixi fanlarining tushuncha va metodologiyasi sintezlashtiriladi. jamiyat – o’zaro munosabatda bo’lgan «zarrachalar», «elementlar», «atomlar»ning /avtomatik/ harakatda bo’gan mexanizmi deb qaraladi. individ hatti-harakatlari va qiziqishlarini o.kont abstraktsiya deb hisoblaydi. ijtimoiylikning ajralmas unsuri sifatida inson emas, oilani olib, oila jamiyatning ijtimoiy organizmining birligini tashkil etadi. bu yerda kishilarning o’zaro aloqdorligi /«assotsiatsiya» emas, balki ajralmas birligi hukmronlik qiladi, …

si sifatida olib qaraydi. jamiyat tabiat fenomenining umumlashmasi sifatida, uning taraqqiyoti /evolyutsiya/ differentsial bo’laklar va funktsiyalarning tabiiy jarayoni sifatida qaraladi. individualizmning ahloqiy-ijtimoiy muammosi yangi muammo bo’lib, differentsiallashgan jamiyatda individ kam ishtirok etadi, evolyutsiya unga tug’ilgan muammoni yechishga ruxsat etib turadi. xix asrda «jamiyat» tushunchasi yangi ma‘no bilan boyitildi. jamiyat taraqqiyotining mexanik strukturasi organik strukturasi bilan birgalikda olib qaraladi. muammoni yechish yo’lini sotsiologlar jamiyatning ikki yo’nalishini tarixiy nuqtai-nazardan o’rganib, ikki qarama-qarshi tendentsiyani: an‘anaviy va zamonaviy jamiyat turlarini bir-biri bilan solishtirib o’rganadilar. bunday jamiyat yo’nalishini tyonnis va dyurkgeym «status» va «kontrakt» /shartnoma/ dixotomik g’oyalarini ilgari surgan holda o’ganib chiqadilar. tyonnis o’zining «jamoa» va «jamiyat» dixotomiyasida organitsistik metodologiyani mujassamlashtirgan. uning kontseptsiyasida individning umumiylikka yoki individlarning ichki umumiylikka munosabatlari to’g’risida so’z boradi. erkinlik yoki «mohiyatan» yoki «saylangan» bo’lib, «mohiyat erkinligi» birligi /samost/, «organizm va organik bo’laklarga xos» birlikni tashkil etadi, har bir ushbu birlikni aks ettiradi va jamoa gemanshaft uchun yashaydi. aksincha, har bir …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiyasi"

1404395341_53229.docx ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiyasi reja: 1. jamiyatning ijtimoiy tarkibiy tuzilishi, sotsial stratifikatsiya va sotsial mobillik tushunchalari. 2. yoshlar sotsiologiyasi tushunchasi. 3. deviant xulq-atvor sotsiologiyasi tushunchasi. jamiyat – kishilar hayotiy faoliyatining tarixiy rivojlanish shakli bo’lib, o’z tuzilishi jihatidan murakkab tizimni tashkil qladi. bizning hozirda yashab turgan jamiyatimizni sotsial tizimning muayyan konkret shakli sifatida, uning funktsional va rivojlanish qonuniyatini, har bir bo’lakchalarinig o’ziga xos tomonlarini, o’zaro munosabatlarini ilmiy jihatdan o’rganib, to’g’ri boshqarish muhim ahamiyatga egadir. chunki, o’z vaqtida keyingi oqibati oldindan sotsiologik asosda tahlil qilinmagan va oldi olinmagan nuqsonlar jamiyat taraqqiyotin...

DOCX format, 45.0 KB. To download "ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy tuzilmalar sotsiologiy… DOCX Free download Telegram