o’zbekistonning ijtimoiy taraqqiyoti

DOC 70.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584191322.doc o’zbekistonning ijtimoiy taraqqiyoti reja: 1. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sish tushunchasi. 2. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sishning manbalari. 3. o’zbekistonning xozirgi sotsial taraqqiyoti va o’sish holati. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sish tushunchasi. o. kont sotsiologiyasida sotsial dinamika jamiyat hodisalarini o’rganishdagi muayyan yondashuvni bildiradi. aslida, dinamika mexaniqaning jismlar harakatini va harakat bilan uni yuzaga keltiruvchi kuch o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadigan bo’limdir. umumiy ma’noda dinamika harakat holatini, narsa-hodisalarning o’sish o’zgarish, rivojlanish jarayonini anglatadi. sotsiologiyani fiziologiyaning bevosita davomi yoki “sotsial fizika” deb hisoblangan. kont ijtimoiy voqelikni tabiiy qonunlarini topishga harakat qilgan edi. ana shu vazifani amalga oshirish uchun ijtimoiy voqelik ikki yo’nalishda - sotsial statika yo’nalishida va sotsial dinamika yo’nalishida kurilishi lozim. sotsial statika ijtimoiy elemenntlarning muvozanatini, mavjudlik qonunlarini o’rganadi. ijtimoiy elementlarining o’zaro uyg’unligini, ularning o’zaro muvozanatlashgan tarzda mavjudligini jamiyatni yaxlit butunlik deb qarashga imkon beradi. shuning uchun ham jamiyat alohida o’ziga xos tizim bo’lib, bunda eng muhimi elementlarning o’zaro aloqasidir. sotsial statika …

ogik tadqiqotlar doirasiga p. sorokin kiritgan edi. sotsial mobillik kishilarning muayyan ijtimoiy guruh va tabaqalardan boshqalariga o’tishlarini (sotsial o’zgarishlar), shuningdek, ayni bir sotsial tabaqa doirasida mashg’ulotlarning almashtirishini anglatadi. sotsial mobillik tushunchasi guruhlar va bir butun jamiyatlar “ochikligi” yoki “yopikligi” tavsiflash uchun ishlatiladi. intergeneratsion (avlodlar orasidagi) va integeneratsion (avlod ichidagi) sotsial mobillik ajratiladi. sotsial holatning otadan ug’liga (kamdan-kam xollarda onadan-kizga) o’tishi generatsion sotsial mobillikka, sotsial kutarilish yoki sotsial pasayish bilan bog’liq individual belgilar esa intrageneratsion sotsial mobillikka misol bo’ladi. o’zgarishlar yo’nalishiga qarab vertikal (kutarilish va pasayish) va gorizontal sotsial mobillik farqlanadi. sotsial mobillikning emperik ko’rsatkichi bo’lib o’zgaruvchanlik-mobillik barqarorlik-stabillik indeksi xizmat qiladi. bu indeks tekshirilayotgan guruhdagi mobil va stabil shaxslar nisbatidan olinadi. bundan, tashqari mobil (o’zgaruvchan) shaxslarning jinsi, ma’lumot darajasi, “aqli rasolik koeffitsenti”, millati, irki, turar joyi, sog-salomatligiga qarab ham sotsial mobil shaxslarning miqdoriy ko’rsatkichlari o’rtasidagi korellyatsiya (mos keluvchi) koeffitsiyentlar hisoblanishi mumkin. sotsial mobillik ulchashda turli xilimkoniyatlarning mavjudligi miqdoriy analiz qo’llanishidan kelib …

-birlariga tobora muvofiqlashib borishi, oddiydan murakkabga o’tish, umumiy aloqadorlik takomillashuvi), ijtimoiy tartibot mukammalashuvidan iboratdir. e. dyurkgeym sotsiologik tizimida ham jamiyatdagi differensiatsiya va integratsiya jarayonlariga e’tibor bergan. u differensiatsiyani aholi zichligining oshishi va shaxslar aro va guruhlar aro mulokatlar sur’atiga bog’lab tushuntirgan. odatda differensiatsiya tushunchasi “tafovut” so’zining sinonimi sifatida ishlatiladi. bu holda u ro’llar, statuslar (makomlar), institut va tashkilotlarni turli mezonlar yordamida klassifikatsiya qilishga yordam beradi. strukturaviy funksionalizm va sistemali yondashuv tarafdorlari (parsons, etsoni va b.). sotsial differensiatsiya bilan sotsial sistemani o’z-o’zini saqlashni shart deb qaraydilar. bunda sotsial differensiatsiyaning yaxlit jamiyat, uning ostki tizimlari, guruhlari darajasida ko’rinishlari qat’iyfarqlanadi. ularnig fikricha, quyidagi xayotiy muhim vazifalar - muhitiga moslashish, maqsadlarini kuya bilish, ichki ixtiloflarni bartaraf etish (integratsiya) va xokazolar bajarilgandagina muayyan tizim mavjud bula olishi mumkin. bu vazifalar esa faqat ozmi-ko’pmi maxsuslashgan institutlar tomonidangina bajarilishi mumkin. demak, bunga muvofiq sotsial tizimlar ozmi-ko’pmi differensiatsiyalashgan (tabaqalashgan) bo’ladi. sotsial differensiatsiya o’sishi bilan faoliyatlar ham maxsuslashib boradi, …

atga olib keluvchi jarayon tushuniladi. integratsiya turli xil sotsial sub’ektlar - individlar, tashkilotlar, davlatlar va xokazolar o’rtasida ixtilofsiz munosabatlar bo’lishini ko’zda tutadi. sotsial tizimlar integratsiyasining darajasi va mexanizmi to’g’risidagi qarashlar tarixan o’zgarib kelgan. bajaradigan vazifalari, sohalariga qarab sotsial dinamikaning quyidagi turlarini ajratib ko’rsatish mumkin: 1. reproduktiv dinamika. sotsial dinamikaning bu turi tug’ilish, ishlab chiqarish, ekologiyaning sotsial jihatlarini o’z ichiga oladi. aholi sonining o’sishi, tug’ilish miqdori, ularni belgilovchi omillar reproduktiv sotsial dinamika soxasiga kiradi. ishlab chiqarish, ekologiya va sotsial sub’ektlar reproduktiv o’rnashmalarga aloqador bo’ladi. 2. maqom (status) sotsial dinamika. u o’z ichiga xizmat lavozimlarida kutarilishi yoki pasayishini, turmush darajasi va sifatini kamrab oladi. 3. xududiy sotsial dinamika. aholi kuchishlari sur’ati va miqdorlarining sotsial jihatlari, katta shahar vujudga kelishi bilan paydo bo’lgan sotsial muammolar, ishlab chiqarishning joylashtirilishi, uning sotsial oqibatlari xududiy (territorial) sotsial dinamika ob’ektlaridir. 4. ma’naviy xayot dinamikasi manfaatlar, qadriyatlar, fikrlar, normalar harakati, o’zgarishi va rivojlanishi bu soxa doirasida bo’ladi. 5. …

l - yo’nalishda tekshirish mumkin. jumladan, sotsial-sinfiy struktura elementlari harakati sotsial stratifikatsiya yondashuvi asosida qaralganda buni yaqqol qurish mumkin. sotsial stratifikatsiya (lot. strato - tushama, katlam) sotsiologik tushunchasi bo’lib, bu tushuncha umuman jamiyatning, ayrim sotsial guruhlarining tarkibini, ularning turli-tuman belgilariga: daromadi, malakasi, ma’lumoti va boshqa darajalariga qarab odatda iyerarxiya (yuqori va quyi) tarzda joylashgan ijtimoiy katlamlarga bulinishini tavsiflaydi. funksionalizm nuqtai nazaridan, sotsial stratifikatsiya tizimi jamiyatdagi sotsial ro’l va mavqeylarning differensiatsiyasi bo’lib, u har qanday jamiyatning ob’ektiv extiyojidir. jamiyatning turli sohalarida stratalardan stratalarga harakatni qurish mumkin. masalan, iqtisodiyot soxasida - har bir odam milloner bo’lishi mumkin; siyosatda - yirik siyosiy mansabga erishish mumkin; armiyada - har bir askar general bo’lishi mumkin; diniy faoliyat soxasida - oliy diniy martabaga erishish mumkin; fan - bu faoliyatning nisbatan zoye ketadigan soxasi bo’lib, birok bunda ilgarilash mumkin; nikoh orqali - foydali nikoh vositasida jamiyatning eng yuqori pog’onalariga g’oyat tez kutarilish mumkin. kishilarning sotsial zinapoyadagi yuqoriga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonning ijtimoiy taraqqiyoti"

1584191322.doc o’zbekistonning ijtimoiy taraqqiyoti reja: 1. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sish tushunchasi. 2. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sishning manbalari. 3. o’zbekistonning xozirgi sotsial taraqqiyoti va o’sish holati. sotsial taraqqiyot va sotsial o’sish tushunchasi. o. kont sotsiologiyasida sotsial dinamika jamiyat hodisalarini o’rganishdagi muayyan yondashuvni bildiradi. aslida, dinamika mexaniqaning jismlar harakatini va harakat bilan uni yuzaga keltiruvchi kuch o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadigan bo’limdir. umumiy ma’noda dinamika harakat holatini, narsa-hodisalarning o’sish o’zgarish, rivojlanish jarayonini anglatadi. sotsiologiyani fiziologiyaning bevosita davomi yoki “sotsial fizika” deb hisoblangan. kont ijtimoiy voqelikni tabiiy qonunlarini topishga harakat qilga...

DOC format, 70.5 KB. To download "o’zbekistonning ijtimoiy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonning ijtimoiy taraqq… DOC Free download Telegram