rossiyaning xix asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy taraqqiyoti

DOCX 20 pages 35.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.4 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu:rossiyaning xix asr boshlaridagi ijtimoiy- siyosiy taraqqiyoti reja: i. kirish ii. asosiy qism 1.xix asrning birinchi yarmida rossiya:ijtimoiy-iqtisodiy siyosatining asosiy yo’nalishlari. 2.xix asr 2-yarmida rossiyada kapitalizmning rivojlanishi va ijtimoiy munosabatlarining o’ziga xos tomonlari. 3.rossiyada xix asrdagi ijtimoiy harakatlar. 4.rossiyada xix asr 60-70-yillardagi islohotlar va ularning ahamiyati. iii. xulosa 1.xix asrga rossiya mustabid davlat tuzumi va feodal krepostnoy xo’jalik tuzumi saqlangan holda keldi.hududi,aholisining soni va harbiy qudrati jihatidan yevropada birinchi bo’lgan rossiya iqtisodiy jihatdan qoloqligicha qolayotgan edi.faqat 5%pomeshchik yer xo’jaliklarida ko’pdalali almashlab ekish,mashinalardan foydalanish kabi xo’jalik yuritishning zamonaviy usulla- ridan foydalanilmokda edi. mamlakat axolisining ko’pchiliginitashkil qiladigan dexqonlardan olinadigan soliqlar pomeshchiklarning asosiy daromadini va davlat budjetining xam asosiyqismini tashkil qilardi. 1800 yilga kelib rossiya tarakkiyotindeksi bo’yicha g’arbning ilg’or mamlakatlaridan ikki-uch marta orqada qolayotgan edi. xix asr boshlarida rossiyada urbanizatsiyadarajasi 5-7% dan oshmasdi. ayni paytda bu ko’rsatkich g’arbiy yevropa mamlakatlarida 11-13%, xitoyda 7-8%, x,indistonda 9-13%, yaqin sharqda 14-16% ni tashkil kilardi. savodlilik darajasi …

2 / 20

a fabrikalar qurishga ruhsat berildi.keyinchalik rossiyada savdo uylarining asoschilari fabrikantlar va sanoatchilar bo’lgan mashhur kishilar dehqonlar orasidan chiqqan edi.masalan,troitsa-sergiyev monastrining dehqoni i.p.proxorov mashhur proxorovlar sulolasiga asos soldi.rossiyaning eng yaxshi fabrikalaridan biri bo’lgan ‘trexgornaya manufaktura’ularga qarashli edi.mashhur “nikolskaya manufaktura”ning asoschisi savva morozov o’z erkini 17ming rublga sotib olgan krepostnoylardan edi.biroq xix asr boshlarida yerga va dehqonlarga pomeshchik egaligi mamlakatda sanoat taraqqiyotiga to’siq bo’layotgan edi.shaxsan ozod bo’lmagan dehqonlarning mehnati sanoatda juda unumsiz bo’lib,texnik taraqqiyotni qiyinlashtirayotgan edi. iqtisodiyotning rivojlanishiga yo’llarning yomon ahvoli ham to’siq bo’ldi.masalan,volga bo’yida yetishtirilgan don ikkinchi yiligina moskvaga yetib kelardi.”yelizaveta”deb atalgan paroxod 1815-yili paydo bo’ldi.peterburg bilan tsarskoye seloni bog’lovchi temir yo’l 1837-qurildi.1861-yilgi islohot arafasida rossiyada 1500 chaqirim temir yo’llar mavjud bo’lib,bu angliyadagidan 15marta kam edi.paroxodlar soni ham 400ta bo’lib,bular juda katta hududga ega rossiya uchun yetrali emas edi.ammo shunga qaramasdan xix asr boshlarida mamlakatda sanoatning o’sishi kuzatiladi.rossiya uchun yangi bo’lgan ishchilar soni ham 1mln ga yaqinlashdi.ichki savdo ayniqsa, imperiyaning milliy …

3 / 20

ng ustiga urushdagi g’alaba aholi orasida va iqtisodda juda katta yo’qatishlar evaziga qozonildi.oqibatda moliyaviy inqiroz yuz berdi.jamiyatda keskin o’zgarishlarni istayotgan qatlamning kayfiyati hukumatda ham o’z aksini topdi.imperator va uning ba’zi vazirlari yangi siyosiy yo’llarni izlay boshlaydi.natijada hukumatning ijtimoiy-iqtisodiy siyosatda burjua jamiyatiga xos belgilar paydo bo’la boshlaydi.aynan shu sababli dastlab,estlandiya,liflyandiya va kurlyandiyada krepostnoy huquq bekor qilindi.1817-1819-yillari o’ta maxfiy holatda krepostnoy huquqni butunlay bekor qilish rejasi ishlab chiqildi.jamiyatni isloh qilish rejalari ustida aleksandr i ga yaqin va liberal kayfiyatdagi siyosatchilardan a.a.arakcheev,d.aguryev,n.s.mordvinov,m.m.speranskiylar shug’ullandilar.biroq ular tomonidan taqdim etilgan,ko’p jihatdan burjuacha harakterga ega bo’lgan islohot loyihalaridan birortasi ham amalga oshirilmadi.xix asr boshlarida jahon sivilizatsiyasiga tezroq qo’shilish uchun rossiyada paydo bo’lgan imkoniyat boy berildi.aslida islohotlar uchun real imkoniyatlar mavjud bo’lsada,hukumat ham,jamiyatning o’zi ham hali keskin o’zgarishlar uchun tayyor emasdi.1 [1: ergashev sh. jaxon tarixi (yangi tarix. 1800-1918).-t., 2015] 2.xixasrning o’rtalariga kelib rossiyaning g’arb mamlakatlariga nisbatan qoloqligi yanada ko’zga tashlandi.bu paytda kapitalistik taraqqiyotning asosi bo’lgan aksionerlik jamiyatlari …

4 / 20

hekkan ilg’or dvoryanlar savdo-sanoat burjuaziyasi bilan birlashib,samoderjaviya va krepostnoy huquqga asoslangan an’anaviy rus jamiyati tarafdorlari bo’lgan konservativ kuchlarga qarshi muholifatni tashkil qildilar.ular o’rtasidagi kurash keskin tus oldi,chunki hokimiyat masalasi hal qilinayotgan edi.aleksandr ii moskva dvoryanlarining vakillari oldida nutq so’zlab dehqonlarga nisbatan islohot o’tkazish niyatini asoslar edi.shunday sharoitda g’arbchilar bilan slavyanofillar o’rtasidagi eski tortishuv yevropa sivilizatsiyasiga munosabat va uning tajribasini rossiyada qo’llash masalasida bahs yangidan avj oldi.mamlakatda islohotlar zarurligini tushunish va uni qo’llab-quvvatlash kayfiyati kuchaydi.rossiyadagi tarixiy jarayonlarning o’ziga xos tomonlaridan biri davlatning kuchli tashkilotchilik va hal qiluvchi roli bo’ldi.shu sababli islohotlarni o’tkazish uchun barcha obyektiv asoslar mavjud bo’lsada,bu jarayonga davlatning qo’shilishi va hal qiluvchi rol o’ynashi lozim edi.nikolay i ning katta o’g’li aleksandr ii taxtga o’tirgan vaqtida 37yoshda bo’lib,davlat ishlariga yaxshi tayyorlangan edi.u bir necha yil dehqonlar ishi bilan shug’ullanuvchi qo’mita ishlarida qatnashgan,realist bo’lganligi uchun islohotlar zarurligini tushunar edi.u krepostnoylik muammosini hal qilish bo’yicha to’plangan tajribani to’g’ri baholay oldi va shundan …

5 / 20

i rossiyada tovar ishlab chiqarishga mo’ljallangan dehqonchilikning kengayishi bilan birga erkin ishchi kuchi bozori ham jadal rivojlandi.eski patriarxal dehqon jamoasi o’rniga qishloq aholisining ikkita tipi:burjuaziya va proletariat paydo bo’ldi.asr oxiriga kelib yirik burjuaziya,pomeshchiklar,yuqori amaldorlar va harbiylar mamlakat aholisining 2%ini,badavlat va o’rtahol xo’jaliklar egalari -18%ni,kambag’al mayda xo’jalik egalari-29%ni,proletar va yarim proletarlar -51%ni tashkil qilardi.ishchilar soni jadal suratlar bilan o’sdi:1863-yildan 1908-yilgacha 750mingdan 1mln 800ming kishigacha yoki 3barobarga yaqin oshdi. rossiyada sanoat hududiy taqsimlanishi bo’yicha ham sohalar bo’yicha ham notekis rivojlanganligi va ishlab chiqarishning konsentratsiyalashuv darajasi yuqoriligi bilan harakterlanar edi.70-yillarning oxiriga kelib rossiyada 4,5%yirik korxonalar umumiy sanoat mahsulotlarining 55%ini berar edi.1866-yildan 1890-yilgacha 1000 va undan ziyod ishchiga ega bo’lgan yirik korxonalar soni 2marta,ulardagi jami ishchilar soni 3marta,umumiy mahsulot hajmi esa 5marta oshdi.bunda albatta rossiya iqtisodidagi chet el investitsiyasining roli katta edi.bu yerdagi arzon ishchi kuchi,boy xomashyo resurslari,foydaning yuqori darajasi va 80-90-yillari chor hukumati tomonidan olib borilgan siyosat chet el kapitalini jalb qilish uchun …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rossiyaning xix asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy taraqqiyoti"

mavzu:rossiyaning xix asr boshlaridagi ijtimoiy- siyosiy taraqqiyoti reja: i. kirish ii. asosiy qism 1.xix asrning birinchi yarmida rossiya:ijtimoiy-iqtisodiy siyosatining asosiy yo’nalishlari. 2.xix asr 2-yarmida rossiyada kapitalizmning rivojlanishi va ijtimoiy munosabatlarining o’ziga xos tomonlari. 3.rossiyada xix asrdagi ijtimoiy harakatlar. 4.rossiyada xix asr 60-70-yillardagi islohotlar va ularning ahamiyati. iii. xulosa 1.xix asrga rossiya mustabid davlat tuzumi va feodal krepostnoy xo’jalik tuzumi saqlangan holda keldi.hududi,aholisining soni va harbiy qudrati jihatidan yevropada birinchi bo’lgan rossiya iqtisodiy jihatdan qoloqligicha qolayotgan edi.faqat 5%pomeshchik yer xo’jaliklarida ko’pdalali almashlab ekish,mashinalardan foydalanish kabi xo’jalik yuritishning zamonaviy usul...

This file contains 20 pages in DOCX format (35.4 KB). To download "rossiyaning xix asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: rossiyaning xix asr boshlaridag… DOCX 20 pages Free download Telegram