xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat

DOCX 39 sahifa 52,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 39
mundarija: kirish…………………………………………………………………2-5 i bob. jadidchilik harakatining yuzaga kelishi va tarixiy sharoiti 1.1. xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat……………………………………………6-8 1.2. jadidchilik harakatining paydo bo‘lishiga turtki bo‘lgan omillar………………8-11 1.3. jadidchilik harakatining ilk bosqichi va shakllanishi……………………………………………………12-114 ii bob. jadidlarning islohiy gʻoyalari va faoliyati 2.1. ta’lim sohasidagi islohotlar…………………………………15-17 2.2. matbuot va adabiyot orqali islohot gʻoyalarini targ‘ib qilish……………….18-20 2.3. ijtimoiy va siyosiy sohalardagi islohot tashabbuslari………………………21-23 iii bob. jadidchilik harakatining asosiy vakillari va ularning merosi 3.1. mahmudxo‘ja behbudiy – jadidchilik harakatining peshvosi…………24-27 3.2. abdulla avloniy – ma’rifatparvar adib va pedagog……………………..27-29 3.3. munavvar qori abdurashidxonov va boshqa jadidlar……………………30-32 3.4. jadidchilik merosining bugungi kundagi ahamiyati……………………..33-35 xulosa………………………………..35-37 foydalanilgan adabiyotlar………………………………….37-38 kirish xix asr oxiri va xx asr boshlarida turkiston hududida yuzaga kelgan ijtimoiy-siyosiy, madaniy va iqtisodiy jarayonlar o‘zbek xalqi tarixida yangi davrni boshlab berdi. bu davrda rossiya imperiyasi mustamlakachilik siyosati kuchayib, mahalliy boshqaruv, ta’lim, iqtisodiyot va madaniyat sohalarida chuqur tanglik yuzaga kelgan edi. ana …
2 / 39
didchilik harakatining shakllanishiga bir qancha ichki va tashqi omillar sabab bo‘ldi. rossiya imperiyasining siyosiy tazyiqi, diniy ta’limning zamon talabiga javob bermasligi, xalq orasidagi savodsizlik, g‘arb va musulmon sharqidagi islohotlar, ayniqsa usmonlilar imperiyasi va eron misolida amalga oshirilayotgan modernizatsiya jarayonlari mahalliy ziyolilar ongida uyg‘onish zarurati haqidagi fikrlarni kuchaytirdi. shu tariqa, jadidchilik – o‘z xalqining og‘ir ahvolini anglagan, uni taraqqiyot sari yetaklashni maqsad qilgan milliy-intellektual harakat sifatida yuzaga keldi. mahmudxo‘ja behbudiy, abdulla avloniy, munavvar qori abdurashidxonov, abdurauf fitrat, cho‘lpon va boshqa ko‘plab jadidlar o‘z asarlari, pedagogik faoliyati, matbuotdagi chiqishlari va ijtimoiy tashabbuslari orqali xalqni uyg‘otishga, ilmga chaqirishga, milliy tafakkurni yangilashga intildilar. ularning faoliyati tufayli zamonaviy ta’lim muassasalari paydo bo‘ldi, matbuot va san’at rivojlandi, fuqarolik ongining ilk shakllari yuzaga keldi. ushbu kurs ishida jadidchilik harakatining tarixiy shakllanishi, asosiy g‘oyalari, ijtimoiy-madaniy faoliyati va ularning mustaqillik davridagi qayta baholanishi keng yoritiladi. shuningdek, jadidchilik harakatining yirik namoyandalari va ularning milliy uyg‘onish jarayoniga qo‘shgan hissasi alohida tahlil …
3 / 39
g‘oyalari bugungi kunda tarixshunoslik, adabiyotshunoslik, pedagogika va madaniyatshunoslik sohalarida keng o‘rganilgan mavzulardan biridir. ushbu harakatga doir ilk ilmiy-tarixiy yondashuvlar sovet davrida ideologik cheklovlar ostida, asosan tanqidiy ruhda yoritilgan bo‘lsa-da, mustaqillikdan so‘ng jadidlar faoliyati qayta baholandi va ularning milliy uyg‘onishdagi o‘rni ob’ektiv o‘rganila boshlandi. mustaqillik yillarida o‘zbekiston tarixchilari va ziyolilari tomonidan jadidchilik harakati bo‘yicha bir qator muhim ilmiy ishlar, monografiyalar, maqolalar va ilmiy tadqiqotlar yaratildi. xususan, mahmudxo‘ja behbudiy, abdulla avloniy, abdurauf fitrat, munavvar qori abdurashidxonov kabi yirik jadidlar hayoti va merosini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlar mazkur mavzuning o‘rganilishida muhim o‘rin tutadi. taniqli olimlar — a. qayumov, h. ziyoyev, s. salohiddinov, m. juraev, a. rajabov, t. toshmuhamedov, n. karimov, g. g‘ulomov, r. soliyev, b. qosimov va boshqalarning asarlarida jadidchilik harakati, uning tarixiy ildizlari, rivojlanish bosqichlari, vakillarining milliy uyg‘onishdagi o‘rni va bugungi kundagi ahamiyati atroflicha tahlil qilingan. shuningdek, xorijiy olimlar, jumladan, adeeb khalid, edward allworth, shoshana keller kabi tadqiqotchilarning ilmiy ishlarida ham turkiston jadidchiligi …
4 / 39
faoliyatini o‘rganish; 6. jadidchilik merosining mustaqillik davridagi ahamiyatini tahlil qilish; 7. jadidchilik g‘oyalarining zamonaviy jamiyatdagi dolzarbligini aniqlash. kurs ishining obyekti xix asr oxiri va xx asr boshlarida oʻrta osiyo, xususan turkistonda yuzaga kelgan jadidchilik harakati va uning tarixiy jarayondagi tutgan oʻrni. kurs ishining predmeti jadidlarning islohiy gʻoyalari, ularning taʼlim, madaniyat, matbuot va siyosat sohalaridagi faoliyati hamda bu gʻoyalarning tarixiy ahamiyati va zamonaviy jamiyat bilan bogʻliqligi. i bob. jadidchilik harakatining yuzaga kelishi va tarixiy sharoiti 1.1. xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat xix asrning ikkinchi yarmi va xx asr boshlarida turkiston xalqlari og‘ir ijtimoiy-siyosiy va madaniy holatda yashayotgan edi. 1860–1880-yillarda rossiya imperiyasi tomonidan turkiston hududi bosib olinib, bu yerda mustamlakachilik siyosati yuritila boshlandi. mahalliy aholi siyosiy erksizlik, iqtisodiy zulm va madaniy kamsitilish sharoitida yashar edi. rossiya ma’muriyati musulmon xalqlarining urf-odatlari, diniy e’tiqodlari va ta’lim tizimiga befarq, ayrim hollarda esa tahdid soluvchi siyosat olib bordi. turkiston …
5 / 39
aqqiyot g‘oyalariga asoslangan bo‘lib, turkiston jamiyatini yangilashga qaratilgan edi. rossiya imperiyasining siyosiy ta’siri xix asrning ikkinchi yarmida rossiya imperiyasi markaziy osiyoda geosiyosiy manfaatlarini kengaytirish maqsadida harbiy yurishlar olib bordi. 1865-yilda toshkent, 1868-yilda buxoro amirligining katta qismi, 1873-yilda esa xiva xonligi rossiya ta’siriga o‘tdi. bu hududlar bosib olingach, u yerda yangi siyosiy boshqaruv tizimi joriy qilindi: turkiston general-gubernatorligi tashkil etildi va u to‘g‘ridan-to‘g‘ri peterburgga bo‘ysundirildi. rossiya imperiyasi mahalliy hukmdorlarning huquqlarini cheklab, siyosiy suverenitetni amalda yo‘qqa chiqardi. buxoro va xiva singari yarim mustaqil xonliklar rasmiy ravishda o‘z hukmdorlariga ega bo‘lsalar-da, ularning siyosati rossiya manfaatlari bilan muvofiqlashtirilib yuritildi. shu bilan birga, rus ma’muriyati mahalliy aholining siyosiy faolligini susaytirish, milliy birlikni zaiflashtirish maqsadida bo‘linish siyosatini olib bordi.turkistondagi musulmon aholining rossiya siyosatidan norozi bo‘lishiga qaramay, imperiya tomonidan harbiy va siyosiy nazorat kuchaytirildi. siyosiy erksizlik, huquqiy tengsizlik, iqtisodiy ekspluatatsiya hamda milliy madaniyat va tilga befarqlik mahalliy ziyolilar orasida norozilik kayfiyatlarini kuchaytirdi. aynan mana shunday siyosiy tazyiqlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 39 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat" haqida

mundarija: kirish…………………………………………………………………2-5 i bob. jadidchilik harakatining yuzaga kelishi va tarixiy sharoiti 1.1. xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat……………………………………………6-8 1.2. jadidchilik harakatining paydo bo‘lishiga turtki bo‘lgan omillar………………8-11 1.3. jadidchilik harakatining ilk bosqichi va shakllanishi……………………………………………………12-114 ii bob. jadidlarning islohiy gʻoyalari va faoliyati 2.1. ta’lim sohasidagi islohotlar…………………………………15-17 2.2. matbuot va adabiyot orqali islohot gʻoyalarini targ‘ib qilish……………….18-20 2.3. ijtimoiy va siyosiy sohalardagi islohot tashabbuslari………………………21-23 iii bob. jadidchilik harakatining asosiy vakillari va ularning merosi 3.1. mahmudxo‘ja behbudiy – jadidchilik harakatining peshvosi…………24-27 3.2. abdulla avlon...

Bu fayl DOCX formatida 39 sahifadan iborat (52,3 KB). "xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xix asr oxiri – xx asr boshlari… DOCX 39 sahifa Bepul yuklash Telegram