sotsiologiyaning predmeti tarkibiy tuzilishi va rivojlanish qonuniyatlari

DOC 9 pages 53.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1584191372.doc sotsiologiyaning predmeti tarkibiy tuzilishi va rivojlanish qonuniyatlari reja: 1. sotsiologiya fanining predmeti va funksiyalari. 2. sotsial qonunlar va odamlarning sotsial faoliyati. 3. sotsiologiya fanining siyosiy fanlar tizimida tutgan o’rni. sotsiologiya fanining predmeti va funksiyalari sotsiologiya lotincha (jamiyat) va grekcha (so’z, ta’limot) so’zlaridan kelib chiqqan bo’lib, jamiyat haqidagi fan ma’nosini anglatadi. jamiyatni tushunish, anglash, unga nisbatan so’z munosabatini bildirishga teng bo’lib insoniyatning hamma tarixi uchun xos bo’lgan. “sotsiologiya” haqidagi tushuncha birinchi marotaba xix - asrning 30 - yillarida fransuz faylasufi ogyust kont tomonidan ilmiy qo’llanishga kiritilgan. uning tushunishicha sotsiologiya jamiyatga taalluqli bo’lgan hamma narsalarni o’z ichiga olgan jamiyatshunoslik bilan bir qatorda turgan. sotsiologiyaning asoschisi fransuz mutafakkiri o. kont sotsiologiyani jamiyat haqidagi tajribaga asoslangan fan deb hisoblaydi. e. dyurkgeym sotsiologiyaning predmetini sotsial dalillar haqidagi fan deb ataydi. marksizmda sotsiologiya predmeti ijtimoiy tizim sifatida jamiyatda va uning to’zilmaviy elementlarini tashkil etgan shaxslar, ijtimoiy birliklar, ijtimoiy institutlarni ilmiy asosda o’rganish hisoblanadi. xozirgi bizning …

2 / 9

iv voqelikning munosabati turli fanlarning (fizika, ximiya, biologiya, psixologiya, iqtisodiyot, sotsiologiya va xokazolar..) ob’ekti bo’lishi mumkin. predmet, ob’ekt kabi ob’ektiv voqelikning bir qismi yoki uning elementlari yig’indisi umumiy yoki o’ziga xos xususiyatiga ega. o’z navbatida har bir fan o’z predmeti nuqtai nazaridan farq qiladi. sotsial degan tushuncha, sotsial aloqalar, hamda munosabatlar va ularni tashkil etish usullari, sotsiologiya bilim ob’ektining o’ziga xosligini ochib bersa, sotsial qonuniyatlar esa sotsiologiya fani predmetini aniqlash uchun boshlangich nuqta hisoblanadi. shunday qilib, sotsiologiya tarixiy aniq ijtimoiy tizimlarning amal qilishining sotsial umumiy qonun va qonuniyatlari haqidagi, ushbu qonun va qonuniyatlarning shaxslar, ijtimoiy guruhlar, birliklar, sinflar, halqlar faoliyatida namoyon bo’lishi va ta’sir ko’rsatish dastagi haqidagi fandir. sotsiologiya uchun sotsial degan tushuncha asosiy hisoblanadi. “cotsial” tushunchasi birinchi marta karl marks tomonidan foydalanilgan. ular odamlarning bir biriga bo’lgan munosabati, xayot tarzi sharoitlari va dalillarini va insonning jamiyatda tutgan ro’li va holatini tahlil etganlarida “sotsial” munosabatlar tushunchasini kullagan. sotsial u yoki …

3 / 9

- biriga, jamiyatdagi tutgan o’rniga, ijtimoiy xayot voqelik va jarayonlariga munosabatida namoyon bo’ladi. to’rtinchi, individlar o’rtasidagi aloqa va o’zaro ta’sirning namoyon bo’lishi birgalikdagi faoliyati natijasi demakdir. sotsiologiya ijtimoiy xayotni u yoki bu formada va soxada urganar ekan, u birinchi sotsial voqelik haqidagi bilimlarni shaqllantirish, sotsial rivojlanish jarayonlarini tasvirlash, tushuntirish, sotsiologiyaning asosiy metodologiyasini va sotsiologik tadqiqot metodlarini ishlab chiqish kabi ilmiy muammolarni hal etadi. sotsiologiyaning jamiyat xayoti bilan xilma - xil aloqasi, uning ijtimoiy burchi birinchi navbatda u bajarayotgan funksiyalar bilan aniqlanadi. har qanday fanlar kabi sotsiologiyaning eng asosiy funksiyalaridan biri nazariya va amaliyotning birligidir. sotsiologik tadqiqotlarning ko’pchilik qismi amaliy muammolarni hal etishga yo’naltirilgan. sotsiologiyaning amaliy yunaltirilganligi shunda namoyon bo’ladi-ki, u ijtimoiy jarayonlarning rivojlanish mayllari haqidagi ilmiy asoslangan ma’lumotni ishlab chiqishga qodir. mana shunda sotsiologiyaning oldindan aytib berish funksiyasi namoyon bo’ladi. jamiyat xayotida sotsiologik tadqiqotlardan ijtimoiy xayotning turli sohalarini rivojlantirishni rejalashtirishda foydalanish katta ahamiyatga ega. sotsial rejalashtirish ijtimoiy tizim qanday bo’lishidan …

4 / 9

rdam berish mumkin. shu tufayli sotsiologiya insonparvarlik funksiyasini ham bajaradi. sotsial qonunlar va odamlarning sotsial faoliyati qonun deganda, odatda, aniq vaziyatda umumiy, zaruriy va takrorlanishga xos bo’lgan jiddiy aloqa yoki munosabatlar tushuniladi. sotsial qonuniyat - sotsial voqelik va jarayonlarning jiddiy zaruriy aloqasini aks ettiradi. sotsial qonunlar munosabatlarni aks ettiradi. bu halqlar, millatlar, sinflar, sotsial - kasbkorlik guruhlari, shahar va qishloq, shuningdek jamiyat va oila, jamiyat bilan shaxs o’rtasidagi munosabatlarni belgilaydi. sotsial qonunlarga asoslangan holda odamlar, o’z xayotiy faoliyatlari uchun zaruriy bo’lgan sharoit ta’siri ostida uni kullaydilar. tabiat qonunlari kabi sotsial qonunlar voqealarning tabiiy harakati davomida paydo bo’ladi. ular ko’pchilik individlarning ijtimoiy vaziyatda va ob’ektiv aloqalarda maqsadga muvofiq ta’sir ko’rsatishi natijasi hisoblanadi, ya’ni odamlar yashaydilar, moddiy va ma’naviy ne’matlarni yaratishda katnashadilar. maxsulotni ayirboshlaydilar, taksimlaydilar va iste’mol qiladilar, bolalarni dunyoga keltiradilar va tarbiyalaydilar, ularning irodasi va ongi bilan bog’liq bo’lmagan holda qonuniy voqealar zanjiri yuzaga keladi. sotsial qonun va qonuniyatlarni tatqiq etish, …

5 / 9

qonunlar. bu qonunga binoan “a” voqelik mavjud bo’lsa u holda albatta “b” voqelik ham bo’lishi shart. ikkinchi, rivojlanish tendensiyasini aks ettiruvchi qonunlar. unda ijtimoiy ob’ektning tuzilishi dinamikasi bir turdagi o’zaro munosabatlardan ikkinchisiga o’tishi bilan bog’liq. uchinchi, sotsial voqelik o’rtasidagi funksiyaga oid bog’langanlikni qaror toptiruvchi qonunlar. bu qonunlar u yoki bu ijtimoiy tizimni barqaror holatda saqlab turishlikni ta’minlaydi. to’rtinchi, sotsial voqelik o’rtasidagi sababiy bog’lanishni aks ettiruvchi qonunlar. masalan, sotsial integratsiyaning eng muhim va zaruriy sharti bu ijtimoiy va shaxsiy manfaatlarni oqilona birga kushib olib borish hisoblanadi. beshinchi, sotsial voqelik o’rtasidagi aloqalarni urnatish mumkinligini anglatuvchi qonunlar. sotsial qonunlar odamlar aniq faoliyati davomida ro’yobga chiqariladi. sotsiologiya fanining siyosiy fanlar tizimida tutgan o’rni. ijtimoiy va gumanitar fanlar tizimida sotsiologiya alohida o’rinni egallaydi. bu bir nechta holatlar bilan belgilanadi: 1) u jamiyat haqidagi, uning hodisalari va jarayonlari haqidagi fan hisoblanadi; 2) u o’z ichiga umumiy sotsiologik nazariyalarni yoki hamma gumanitar va ijtimoiy fanlarning nazariya va …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyaning predmeti tarkibiy tuzilishi va rivojlanish qonuniyatlari"

1584191372.doc sotsiologiyaning predmeti tarkibiy tuzilishi va rivojlanish qonuniyatlari reja: 1. sotsiologiya fanining predmeti va funksiyalari. 2. sotsial qonunlar va odamlarning sotsial faoliyati. 3. sotsiologiya fanining siyosiy fanlar tizimida tutgan o’rni. sotsiologiya fanining predmeti va funksiyalari sotsiologiya lotincha (jamiyat) va grekcha (so’z, ta’limot) so’zlaridan kelib chiqqan bo’lib, jamiyat haqidagi fan ma’nosini anglatadi. jamiyatni tushunish, anglash, unga nisbatan so’z munosabatini bildirishga teng bo’lib insoniyatning hamma tarixi uchun xos bo’lgan. “sotsiologiya” haqidagi tushuncha birinchi marotaba xix - asrning 30 - yillarida fransuz faylasufi ogyust kont tomonidan ilmiy qo’llanishga kiritilgan. uning tushunishicha sotsiologiya jamiyatga taalluqli bo’lgan hamma nar...

This file contains 9 pages in DOC format (53.5 KB). To download "sotsiologiyaning predmeti tarkibiy tuzilishi va rivojlanish qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyaning predmeti tarki… DOC 9 pages Free download Telegram