ўрта асрларда византия санъати

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1547354946_73826.doc ўрта асрларда византия санъати режа: 1. византия санъатининг дастлабки гуллаган даври (iv-vii асрлар). 2. икона санъатининг ривожланиши. 3. византия санъати ва маданиятининг жахон халқлари санъати ва маъданиятига таъсири. византия санъатининг дастлабки гуллаган даври (iv-vii асрлар). ер юзида феодализм жамиятининг пайдо бўлишидан тортиб, унинг ривожланиши ва ниҳоят, унинг инқирозидан кейинги жамиятга ўрнини бўшатиб бергунгача бўлган даврдаги санъатни, одатда ўрта асрлар санъати дейилади. бу санъат турли мамлакатларда турли вақтда бошланган ва давом этган. жумладан, европада у буюк константин подшолик қилган даврдан (iv аср) бошланади. унинг даслабки инқирози эса xiii-xiv асрлардаги италияда шаҳар давлатларни вужудга келиши билан тезлашди. европадаги айрим мамлакатларда феодализм еттинчи-саккизинчи асрларда ва ундан кеч ҳам бошланиб, 17 асрнинг сўнггигача давом этган. (масалан, византия, қадимги рус). аксинча, шарқ мамлакатларида (масалан хитой, ҳиндистон) ўрта асрчилик бир мунча эрта бошланган. лекин унинг инқирози чўзилиб кетиб 19 асргача ва ундан кейинроқ ҳам давом этган. ўрта асрлар инсоният камолатининг муҳим даврини ифодалайди. бу давр …
2
у даврга келиб, янада баралла жаранглади. натижада ўрта аср деҳқонлари ягона жамоа, шаҳарларда эса шаҳар камунаси атрофида бирлашиб, феодалларга қарши чиқа бошладилар. бу, ўз навбатида, феодализмга нисбатан програссив бўлган капталистик тузимининг элементларини шаклланитира борди. феодализмнинг пайдо бўлиши у билан боғлиқ бўлган маҳаллий ишлаб чиқариш кучларининг юзага келиши, йирик шаҳар ва қишлоқлардан узоқдаги жойларга ҳам маданият ютуқларининг кириб келишини таъминлади. маданиятнинг кенг омма орасига сингиш даври бошланди. омма ҳам шу маданиятни яратувчи кучга айланди. шу даврдан бошлаб, миллий, ўзига хос санъат шакллана борди, жуда кўп махаллий мактаблар пайдо бўла бошлади. халқ санъати амалий декератив санъат ривожланди. санъатда синтез масалалари ҳам равнақ топа борди. иккинчи томондан, ўрта асрларда дин феодаллар устидан ҳукмрон ва шу билан бирга уларнинг ҳимоячиси бўлиб қолди. оммани ҳукмрон синфга тобе қилувчи қуролга айланди. шу мақсадда дин тарғиботчилари санъат имкониятларидан ўз фаолиятларида фойдаландилар ва даврнинг асосий буюртмасига айланиб, унинг ўзига хос томонини белгилашда муҳим рол ўйнадилар. буни християн дини …
3
р бир фикрни баён этиш хис туйғуни ифодалаш муҳимдир. шу мақсадда у воқелик тасвирини ишлаганда унинг деформациясига йўл қўйишда ҳам чўчимайди (энди унинг учун жисмоний гўзаллик йўқ), ҳаёлий, рамзий образлардан турли белги ва аллегориялардан ҳам фойдаланади натижада унинг асарларида ҳаво сиқиб чиқарилади. препектив тасвир ўрнини шартли, декаратиа режадаги композициялар эгаллайди. жисмоний гўзал, маънавий баркамол инсон образи (антик классикаси идеали) истироб чекаётган, жисмоний заиф, табиат олдида ожиз инсон қиёфаси билан алмашади. антиканинг шакл риолизми борасида эришган ютуқлари ўрнига, эндиликда мазмун реализмлари-инсон хис туйғуларини ифодалаш реализми билан алмашади. бунда ўрта асрлар санъатининг ҳам ютуғи, ҳам чекиниши сезилади. бундан ташқари ўрта асрлар рассоми биринчи бўлиб, оналик меҳрининг, табиатнинг мураккаб ва зиддиятли кўринишини таъсирли ифода эта олди. ўрта асрлар санъатида меъморлик етакчи ўринни эгаллайди. бизгача ўрта асрлар меъморлик санъатининг жуда кўп нодир ёдгорликлари сақланиб қолган. бу ёдгорликлар, айниқса монументал меъморлик санъати ўртас асрлар санъати ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаётини ўрганишда муҳим ўрин эгаллайди. улар …
4
лари христиан дини идеологияси билан бойитилди. византия санъати идеалобразга бўлган муносабат ўз қийматини сақлаб қолди. инсон қиёфаси христиан худоси ва авлиёлар образида ўз ифодасини топди. византияда илохий куч исо образи мавхум шахс эмас, балки реал инсон қиёфасида тасаввур қилинади. шунинг учун ҳам у антик дунё билан боғланади. лекин византиялик рассом учун ташқи қиёфа эмас, балки ички хис-туйғу, маънавий-ахлоқий мазмун етакчи ўрин эгаллайди. исо образида шу ички мазмунни очиш асосий мақсадини белгилайди. византия санъатининг ўзига хос томонлари 1у асрда унинг майдонига христиан динининг кириб кела бошлаган давридан шакллана борди. бу хусусият византиянинг дастлабки гуллаган даври у1-у11 асрларда яққол намоён бўлди. константинаполь бу даврда катта византия империясининг фақат сиёсий маркази эмас балки маданий учоғига хам айланди. «иккинчи рим» деб ном олган бу шахарда монументал қурилиш санъати ривожланди. бу ерда хашаматли монастир ва ибодатхоналар ансамблини яратиш етакчи ўринни эгаллади. бу ансамбль типлари ранг-баранг, айникса, византия учун антик ижтимоий маъмурий биноларини қуриш санъати анъаналари …
5
веннадаги марказий куббали сан витале черкови (521-547) нинг ички кисми - двор ва поллари рангги бой мозаика билан безатилган, рангли мармар билан пардозланган. византия меъморлиги услуби грек ва рим меъморлиги традицияларининг маҳаллий традициялар билан уйғунлашишидан вужудга келди. жумладан, константинаполдаги софия ибодатхонаси ўз контруктив тузилиши жиҳатидан пантеон ибодатхонаси конструкциясига ўхшаб кетади, лекин бу ўхшашлик бирмунча яширинган ҳолатда талқин этилиши билан характерланади. византияликлар грек-рим арк-гумбаз системасидан хам ўз мақсадларини ифодалаш учун фойдаланганлар. византия меъморлигида хона кенглиги алоҳида эътибор берилишини таъкидлаш лозим. интерьер фазоси актив, таъсирчан, хаяжонли. хона ичининг кенглиги, чексиз ва улуғвор туюлиши, серхашамлилиги билан кишига психологик таъсир ўтказишга қаратилган. византия санъатида рангтасвир етакчи ўринни эгаллайди. бу ерда биринчи бор ҳайкалтарошлик ўзининг етакчилигини йўкотди. шу ердан антик мавзудан янги христиан мавзусига фтиш амалга оширила бошланди. исо образининг иконаграфик тасвири, апостоллар, биби марям ва авлиёлар тасвирииконографияси яратилиб, бошқа ерларга тарқатилди. византия рангтасвирининг нодир намунаси х11 аср биринчи ярмида константинаполлик уста томонидан ишланган «владими …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта асрларда византия санъати"

1547354946_73826.doc ўрта асрларда византия санъати режа: 1. византия санъатининг дастлабки гуллаган даври (iv-vii асрлар). 2. икона санъатининг ривожланиши. 3. византия санъати ва маданиятининг жахон халқлари санъати ва маъданиятига таъсири. византия санъатининг дастлабки гуллаган даври (iv-vii асрлар). ер юзида феодализм жамиятининг пайдо бўлишидан тортиб, унинг ривожланиши ва ниҳоят, унинг инқирозидан кейинги жамиятга ўрнини бўшатиб бергунгача бўлган даврдаги санъатни, одатда ўрта асрлар санъати дейилади. бу санъат турли мамлакатларда турли вақтда бошланган ва давом этган. жумладан, европада у буюк константин подшолик қилган даврдан (iv аср) бошланади. унинг даслабки инқирози эса xiii-xiv асрлардаги италияда шаҳар давлатларни вужудга келиши билан тезлашди. европадаги айрим мамлакатларда...

DOC format, 57.0 KB. To download "ўрта асрларда византия санъати", click the Telegram button on the left.