шарқий сахолиблар словянлар, қадимги рус архитектураси

DOC 44.0 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1
1662581052.doc шарқий сахолиблар словянлар, қадимги рус архитектураси қадимги рус санъати тарихи шарқий словянларнинг биринчи феодал давлати киев руси ташкил этилиши (x аср) дан бошланиб, россияда ўрта аср муносабатлари ва бадиий маданият принципларининг инқирозига юз тутишигача (xvii аср) бўлган даврни ўз ичига олади. x асргача шарқий словянлар бино, калъа-қўрғонлар ҳамда ибодатхоналарни лой ва ёғочдан қурганлар, зодогонларнинг уйлари ҳамда қадимий дин билан боқлиқ бўлган ибодатхоналар ёғоч ўймакорлиги ва деворий суратлар билан безатилган. тош, лой, ёғочдан ясалган идллар x асргача ҳам хайкалтарошлик мавжуд бўлганлигини тасдиқлайди. қадимги рус санъати бевосита ўзига яқин халқлар санъати ва маданияти таъсирида ривожланган бўлса ҳам, лекин ўзига хос фазилатларга эга бўлиб, ўрта асрнинг муҳим маданият ўчоқларидан бири ҳисобланади. қадимги русда феодал муносабатлар бошқа мамлакатлар, масалан, византия сингари, қулдорлик формациясини бошидан кечирмасдан бошланди. қадимги рус санъатидаги ўзига хос хусусият меъморликда, айниқса, фуқоро меъморлиги, қалъа ҳамда ибодатхоналар қуриш санъатида яққол номоён бўлди. қадимги рус меъморлигининг композициялари табиат билан уйғунликда ишланиши ва …
2
и. санъат ва маданият соҳасида ҳақиқий гуллаш даврини бошидан кечирди. даврнинг муҳиммеъморлик ёдгорлиги киевдаги авлиё сафия сабори киев русининг бош ибодатхонаси бўлиб, у давлатнинг куч қудрати ва ягоналигини тараннум этади. 1037 йили қурила бошлаган бу саборларни византия меъморлигида кенг тарқалган будсимон қуббали системадан олинган бўлиб, беш нефли қилиб ишланган. лекин у византиянинг шу типдаги биноларидан ўзининг ташқи кўриниши, энг аввало, ун уч қуббали қилиб ишланиши билан ажралиб туради. бинонинг марказий қисмида энг катта ва баланд қубба бўлиб, у бинони мустаҳкам ва қудратли қилиб кўрсатади. бино атрофи галереялари билан ўралган. улар эса бинога енгиллик киритади. бу галереялар баланд қубба атрофида пасайиб бораётган майда қуббалар билан биргаликда бинонинг декоратив томонини янада бўртириб кўрсатади. ибодатхонанинг тантанавор пирамидал композицияси, қуббачаларнинг ягона йирик қубба атрофида бирлашиши-буларнинг ҳаммаси меъморнинг асосий қояси феодал иерархиясини, киев руси давлатини қудратини улуғлаш халқнинг енгилмаслигини кўрсатишга қаратилган. шуни таъкидлаш керакки, бу даврда қурилган ибодатхоналар фақат тоат-ибодат учунгина мўлжалланиб қолмай, давлатнинг муҳимсиесий …
3
йдаги бир қуббали спасо-преображенский саборидир. у декоратив безаклардан холи, кўриниш жихатидан яхлит ҳамда меъморлик композициясининг симметрик ечими билан характерланади. владимир меъморлигининг машҳур ёдгорликлардан яна бири "тиллакор дарвоза" (1164) бўлиб, у рус қалъа-қўрғон меъморлигининг нодир ёдгорлиги ҳисобланади. владимир меъморлигида "успенский сабори" алоҳида ўрин эгаллайди (1158-1161). у киевдаги асосий умум рус авлиё сафия ибодатхонаси сингари улуғвор, кўркам бўлиши, шаҳарнинг ҳақиқий сиесий ва маданий маркази вазифасини ўташи, шу билан бирга, владимир хокимиятини тараннум этиши лозим эди. рус меъморлигига хос бўлган фазилат, айниқса, нерлидаги пакров черковида (1165) ҳамда владимирдаги дмитриев саборида (1194-1197) янада яққол номоён бўлади. нерлидаги покров черкови қадимги рус меъморлигининг энг поэтик ёдгорлиги ҳисобланади. шаҳардан чекада қурилган бу черков ўзининг ниҳоятда нафис ва эркинлиги билан ажралиб туради. бир қуббали, юқорига чўзиқ ҳолда қурилган бинонинг дубўлғаси цилиндрик барабан устига ўрнатилган. у бинодаги енгилликни янада бўртиради. x-xi асрларда новгород киев давлатидаги катта шаҳарлардан бири бўлиб, қадимги руснинг муҳим маданият ўчоғи саналган. xi аср ўртасида …
4
арда новгород ва владимирдаги меъморчилик ёдгорликлари кейинги рус санъати тараққиётида муҳим ўринни эгаллайди. xiv аср новгород меъморлигининг классик, ноёб ёдгорлиги федор стратилат черкови ҳамда спас-преображенский собори ҳисобланади. бу бинолар улуғвор, серхашам ва гўзалдир. бинонинг бундай гўзал бўлишида турли шаклдаги тахмончалардан ўринли фойдаланилган, учбурчаксимон чуқурчалар, содда аркалар муҳимроль ўйнаган.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шарқий сахолиблар словянлар, қадимги рус архитектураси"

1662581052.doc шарқий сахолиблар словянлар, қадимги рус архитектураси қадимги рус санъати тарихи шарқий словянларнинг биринчи феодал давлати киев руси ташкил этилиши (x аср) дан бошланиб, россияда ўрта аср муносабатлари ва бадиий маданият принципларининг инқирозига юз тутишигача (xvii аср) бўлган даврни ўз ичига олади. x асргача шарқий словянлар бино, калъа-қўрғонлар ҳамда ибодатхоналарни лой ва ёғочдан қурганлар, зодогонларнинг уйлари ҳамда қадимий дин билан боқлиқ бўлган ибодатхоналар ёғоч ўймакорлиги ва деворий суратлар билан безатилган. тош, лой, ёғочдан ясалган идллар x асргача ҳам хайкалтарошлик мавжуд бўлганлигини тасдиқлайди. қадимги рус санъати бевосита ўзига яқин халқлар санъати ва маданияти таъсирида ривожланган бўлса ҳам, лекин ўзига хос фазилатларга эга бўлиб, ўрта асрнинг муҳ...

DOC format, 44.0 KB. To download "шарқий сахолиблар словянлар, қадимги рус архитектураси", click the Telegram button on the left.