ўзбекистон мустабид совет давлати таркибидаги давридаги санъати(1925-91 йиллар)

DOC 103,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405492297_55698.doc ўзбекистон мустабид совет давлати таркибидаги давридаги санъати(1925-91 йиллар) 1925 йили ўзбекистон совет социалистик республикаси (ўзбекистон сср) ташкил топганлиги қонунан расмийлаштирилди ва ссср таркибига кирганлиги эълон қилинди. жаҳон ҳаритасида ўзбекистон давлати белгиланган ҳудуд пайдо бўлди. республика расмий мустақилликка эга бўлиб ўзининг ҳудудий давлат чегараларини белгилаб олган бўлса ҳам, аслида ягона бошқарув тизимига қарам бўлган, қизил империя таркибидаги ўлка эди халос. социалистик республикаларининг қай йўсинда ривожланиши, нималарни ўқиш ва нимани ўқимаслик, ким ва қайси хориж давлат билан алоқа қилиш ва қилмаслик, бу империя марказидан, ссср давлатнинг пойтахти москвадан белгиланар эди. шунинг учун ҳам марказдаги жараёнлар намуна мактабини ўтар ва ўз таъсирини узоқ ўлкаларга ўтказар эди. совет давридаги ягона мафкура ижтимоий ҳаёт, маданий ривожланишида ҳам ўз ифодасини топди. совет мафкурачилари санъатнинг на фақат ғоявий йўналиши, балки унинг пластик ечимини ҳам белгилаб берди. санъат ва маданиятда бундай ягона мафкура қизил салтанат таркибидаги ҳамма ҳалқ ва элатлар санъати ва маданиятида шакллана бошлаган янгича урф …

анъати ривож топди. шу йилларда рассомлар биринчи бор автопортрет санъатида қалам тебрата борлидилар, ҳайкалтарошликда материалда ишланган асарлар (ёғоч,метал) пайдо бўлди. кино-театр декорацияси ишланди. меъморликда катта меъморий мажмуалар яратиш ишлари амалга оширилди. бу ишлар айниқса, ўзбекистоннинг янги пойтахти тошкент шаҳрида сезиларли бўлди. шу даврда биринчи бор миллий санъатда ўзига хос услуб яратиш ҳаракати юзага келди. рассом ва ҳайкалтарошлар шу мақсаддан келиб чиқиб ўтмиш санъати анъаналарини ўргана бошладилар. айниқса ўрта шарқнинг буюк мутафаккирларидан бўлган алишер навоий таваллудининг 500 йиллиги муносабати билан ўтқазиладиган тадбирлар шу изланишларни жонлантириб юборди. миллий анъана ва услублардан фойдаланиб замонавий услуб яратишга интилиш жонланди. бу санъатнинг пластик томонини белгиловчи муҳим омил бўлди. бу изланишлар санъатнинг деярли ҳамма турларида ўз ифодасини топа борди. 1920 йилларда ўзбекитонда кўплаб мактаб ва студиялар ташкил этилиб уларнинг атрофига маҳаллий ёшлар ҳам тўплана бошланди уларнинг кўпчилиги кейинчалик москва, петербургга, пензага ва бошқа шаҳарларда олий бадиий билим борасидаги малакаларини ошириб таниқли рассомларга айландилар. 30 йиллардан бошлаб …

чекланиб борилди. чет элларга кўргазмалар билан чиқиш ёки чет эл санъати кўргазмаларини совет давлати шаҳарларида, республикаларда ташкил этиш тақиб остига олинди. 20-йилларнинг ўрталаридан бошланган бу таьқиб 50 йилларнинг ўрталаригача давом этди. "соф совет санъати" даври бошланди. меъморлик. 20-30 – йиллар ўзбек замонавий меъморлик санъатининг шаклланиш йиллари бўлди. унинг дастлабки намуналари пайдо бўлди. 20- йилларда давр тақозоси билан зарур бўлган кичик саноат корхоналари, мактаб, гидроэлектро станциялар қурилишилари меъморчиликка ўзгартириш киритиб, унинг янги типларини юзага келтира бошлади (масалан,тошкентда бўзсув гидроэлектро станцияси, жамоат ошхона ва клублар, ҳаммом, дизель станциялар кейинроқ саноат корхоналарининг дастлабки намунаси-тошкент қишлоқ хўжалиги машиналари заводи ва бошқалар(бу бинолар кўпчилиги кейинчалик бузиб ташланган. ўзбекистонда яшаб ижод қилган рус меьморлар а.петелин, н.блезе, к.бабиевскийлар лоиҳаси асосида барпо этилган халқ хўжалиги кенгаши биноси(бугунги ота турк кўчасидаги супермаркет(бу бино мустақилликдан кейин бутунлай таьмирланиб унга замонавий руҳ киритилган) ва б. буларда конструктивизм ғоялари ўз аксини топди, шаклларининг жиддийлиги, деразаларининг тик ва ётиқ чизиқларининг содда, аниқ геоматрик …

нг янги пойтахти тошкент шаҳрида сезиларли даражада амалга оширилди( тошкент 1930 йили ўзбекистоннинг пойтахтига айлантирилган. унгача самарқанд пойтахт бўлган). бу йилларда эски шаҳарларни реконструкция қилиш ишлари амалга оширила бошланди. кўп квартирали бинолар барпо этиб, бино атрофи ободончилигига, нур мўллигига эьтибор бердилар. агар 20 йиллар ўзбек меъморлик санъатида конструктивизм услуби белгиларини кўрсак аксинча 30 йилларда қурилган йирик иншоат ва қурилмаларда классицизм услубида меьморий лоиҳалар амалга оширила бошланди. янги давр меьморлигининг ўзига хос томонини катта шаҳарларда қурилган қўп қаватли турар жойлар,маданий маъмурий бинолар қиёфаси кўзга ташланади. улар ташқи безакка бой. турли декоратив шакллар, эшик атрофи пештоқ кўринишлари, дераза атрофи безакдорлиги, шунингдек девор юзаларида бўртма тасвирли безаклар оқ - сариқ қизғишт охра ранглари фонида оқ билан ажратилган жумладан, тошкентдаги педагогика институти(ҳозирги педагогика университети, 1938, меъморлар а.жмуйда, е.жмуйда) расм., тўқимачилар саройи (19.., а.корноухов, а.галкин) расм., темирйўлчилар саройи (1939, а.павлов) ва б). миллий боғ (собиқ комсомол кўли.) ва бешёғоч майдони(меьмор м.булатов ), тошкент медицина институти …

л ва олим мухиддин рахимов ўз фаолиятини бошлади.расм. кулолчилик технологияси билан яқиндан шуғулланди. тошкент кулолчилик санъатини тиклашга интилиб асарлар яратди. портрет мухиддин рахимов 1.3. тасвирий санъат. 20-30 йиллар ўзбек миллий тасвирий санъат шаклланиш йиллари бўлди. миллий услуб ривожланиб борди. ўзбек замонавий санъати ўзининг бир томонида ўрта осиё миллий санъатига хос услуб ҳам, европа реалистик санъати услуби, янги шаклланиб келаётган авангард кўринишларига таянган ҳолда шаклланди. у ёки бу услубни айнан қайтариб ёки таҳлил қилиб эмас, балки давр талаби, ғоявий йўналиши ва ижодкорнинг шахсий қараши ва профессионал маҳорати асосида ишланиб ўзига хос қайтарилмас жозиба касб эта борди. бу хусусият, айниқса юбилейлар ўтқазиш, жаҳон адабиёти вакилларининг асарларини ўзбек тилига таржима қилиш ва чоп этиш муносабати билан кенг ривож топди. жумладан, а.навоиий юбилейини ўтқазиш даврида шу хол жонли бўлди асарлари тўплами чоп этилди, унга иллюстрация ишлаш ишлари қизиб кетди. рассомлар давр руҳи, навоий даври асарлари билан яқиндан танишдилар, беҳзод ва унинг шогирдлари асарлари қайта …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекистон мустабид совет давлати таркибидаги давридаги санъати(1925-91 йиллар)"

1405492297_55698.doc ўзбекистон мустабид совет давлати таркибидаги давридаги санъати(1925-91 йиллар) 1925 йили ўзбекистон совет социалистик республикаси (ўзбекистон сср) ташкил топганлиги қонунан расмийлаштирилди ва ссср таркибига кирганлиги эълон қилинди. жаҳон ҳаритасида ўзбекистон давлати белгиланган ҳудуд пайдо бўлди. республика расмий мустақилликка эга бўлиб ўзининг ҳудудий давлат чегараларини белгилаб олган бўлса ҳам, аслида ягона бошқарув тизимига қарам бўлган, қизил империя таркибидаги ўлка эди халос. социалистик республикаларининг қай йўсинда ривожланиши, нималарни ўқиш ва нимани ўқимаслик, ким ва қайси хориж давлат билан алоқа қилиш ва қилмаслик, бу империя марказидан, ссср давлатнинг пойтахти москвадан белгиланар эди. шунинг учун ҳам марказдаги жараёнлар намуна мактабини ўтар ва...

Формат DOC, 103,0 КБ. Чтобы скачать "ўзбекистон мустабид совет давлати таркибидаги давридаги санъати(1925-91 йиллар)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекистон мустабид совет давла… DOC Бесплатная загрузка Telegram