узбек халк байрамлари, уйин ва маросимлари

DOC 135,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404907763_55063.doc blackcurse узбек халк байрамлари, уйин ва маросимлари режа: 1. навруз байрами. 2. ёмгир чакириш маросими. 3. чой момо маросими. 4. фотиха бериш маросими. 5. мехиржон маросими. 6. диний тасаввурлар, урф одатлар ва иримлар 7. узбек фольклори ва адабиёти. фойдаланган адабиётлар. 1. и. жабборов. узбек халки этнографияси т;. «укитувчи» нашриёти 1994 . 2. узбекистон халклари тарихи т;. фан нашриёти 1993. 3. и.жабборов «узбек халк этнографияси» тош-1996 4. «жахон динлари тарихи» тош- 1998 5. «ислом тарихи» тош-1996 6. «хадис» тош-1996 7. и.жабборов узбек халкининг этнографияси т;.укитувчи нашриёти. 8. энкциклопедия 9. узбекистон энцилопедияси 16-4 сонлар. узбек халкининг маданий меросида халк ижод килган ва катта ижтимоий ахамиятга эга турли байрамлар оммавий уйинлар, мавсумий ва касб-хунар маросимлари алохида уринни эгаллайди. байрамлар ва маросимлар ижтимоий ва шахсий хаётининг барча томонларини камраб олувчи кишилар узаро муносабатларининг турли жихатлари ва шаклларида намоён булувчи муайян урф одатлар ва анъаналар ахлокий принциплар ва хукукий таргиботларнинг тарихан шаклланган йигиндисидир. уларнинг …
2
ми билан «боглик михгар», «обло барака», «шамол чакириш», «узум сайли» кабилар. бутун олд ва урта осиёда машхур навруз байрами ва маросимлари жуда узок даврлардан бери нишонланиб келмокда. бу байрам аслида кадимий дехкончилик календари кеча билан кундуз тенг келган кунлари 20-21 мартда бошланади. уша даврда бутун табиат уйгона бошлайди, ер багридаги барча махлукот ва барча мавжудодларнинг , курт-кумирскалар, усимлик ва ут-уланларда жонланиш руй беради. бундай янгиланиш жараёнининг багишланиши шамол (куёш) йил хисобида 21-мартга тугри келган биринчи янги куни навруз деб атаганлар. дехкончилик ва чорвачилик билан яна бир мухим маросимлардан кургокчилик вактларида ёмгир чакариш урф-одатлари хам кадимдан сакланиб келган. лалмикор дехкончилик ва чорва билан шугулланувчи ахоли учун бахор хамда ёзнинг илк ойларида ёмгирга катта эхтиёж сезилади. узбеклар ва бошка урта осиё халклари табиий, яъни ёмгир сувлари билан сугориладиган жойларни лалми (кайроки деб номлаган). бундай холатда дехкончиликка ёгин-гарчилик булмаган ойларида хавф остида колган. шунинг олдини олиш максадида утказиладиган махсус маросимлардан «суст хотин», «сув …
3
тидан сув сепади ва имкониятига караб хайр-эхсонлар килади. айтиладиган кушикда дехкон сепган бугдойнинг мул хосил бериш, хонадонларга хурсандчилик келтириш, эл-юртга тукинчилик ва куп барака таъкидланади, энг мухими, ёмгир хадя этиш «суст хотин» дан илтижо килинади. хосиллари мул булсин, суст хотин дехконнинг уйи тулсин, суст хотин ёмгирларни ёгдиргин, суст хотин ёмоннинг уйи куйсин, суст хотин осмондан томчи ташлаб, суст хотин эл-юртингни туйдиргин, суст хотин айрим ахборотчиларнинг хабар беришича, тахминан 40-50 йиллар мукаддам кишлокларда «суст хотин»маросими хар йили бахорда икки-уч маротаба утказилган. ёмгир чакириш маросимининг бахор вилоятининг коракул ва олот туманларида узгача махаллий хилларидан бири ижро этилган «чала хотин» кушиги билан маълум. жанубий козогистондаги узбекларда «чой момо» маросими хозиргача сакланиб келган. б. саримсоковнинг туплаган маълумотларига караганда «чой момо» маросими сайрам узбеклари орасида куйидагича утказилади. икки кампир эски туски кийим кийиб, юзларига коракуя суркашиб, кулларида хасса билан олдинда юриб «чой момо» кушигини айтиб боришида. мазкур маросимнинг аёллар томонидан уюштирилиши ва бажарилиши шамол хомийсининг …
4
мукаддаслигини тасдиклайди. маросимда ишлатиладиган буюмлардан уклов ва кели сони ризк-насиба рамзи сифатида олиб юрилса, сурингининг зиён-захматини сурувчи деган максадда олиб юрилиш асли ибтидоий магик (сехиргари) билан бевосита боглик одатлардан. хозиргача узбекларда супирги устидан хатлаб утиш ёки бирор ерига тегиш зарар етказади. «чой момо» маросимида айтиладиган кушик мазмуни хам диккатга сазовор. этнография а.диваев асримиз бошларида ёзиб олган матнда шамол хомийсига мурожат килишни, екилган экинлар пайхон булаётганлиги, ем-хашак ва пахол гарамлари сочилиб, кишлокни безор килаётганлиги айтилиши билан бирга «чой момо» га караб, «буронни тиндираман, емишингни син-дираман, бошингга улим келтираман», деб пуписа хам килинади. кушик маросим иштирокчиларига сахийлик килиниб, мул садакалар бериб, худойи килиб шамолни хайдаймиз, деган мурожат билан тугайди. «обло барака» маросими. кишга тайёргарлик, озик-овкат, сабзавот, кийим-кечак, турар жой ва уй-рузгор гамлари билан боглик ташвишлар ранг -баранг ва турли маросимларни юзага келтирган. шулардан бири охирги туман бугдойини уриб олиш маросими хисобланади. узбекларда бу маросимнинг «обло барака» (галлалар атрофида)деб номланиши ислом таъсирида пайдо …
5
хил утган. шогирдликка одатда болани ёшликдан (8-10, пайтларда 6-7 ёшда) ота-онаси олиб келиб, муайян устага топширади: «гушти сизники, суяги бизники», деган ибора билан, яъни бутун такдирини устоз кулига, нима килса ихтиёри узида, деб колдиради. йигит касбини урганиб, узи мустакил равишда махсулот тайёрлаш даражасига етганда ота-онаси фотиха зиёфатини утказиши шарт булган. фотиха бериш маросимига катта усталар топшириги билан пайкал оркали таклиф килинади. зиёфатга касб рахбарлари билан домла чакирилади. гап-гаштак тарзида утказиладиган утиришларда дастурхонга ширинликлар, мева-чевалар, куйилади, чой берилади, иссик овкат тортилади (шурва, ош ва хоказо). кейин калатар янги сарполар кийинган шогирдни даврага чакириб, устага ва шогирдига шундай мурожат килади. «уста, сиз шогирдингизни бокдингиз, кийинтирдингиз, нон, туз ва пул бердингиз, шунга розимисиз?-розиман;»- деб жавоб беради уста. кейин шогирдидан сурайди; «устага хизмат килдинг , хизматинга розимисан?- розиман!». шундан кейин уста- шогирд уртасида сухбат булиб утади. асосан чорвадор ахоли орасида утказилиб келинган яса-юсун маросимлари хам диккатга сазовордир. м.ф. гавриловнинг хабар беришича, бу маросим xvii …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"узбек халк байрамлари, уйин ва маросимлари" haqida

1404907763_55063.doc blackcurse узбек халк байрамлари, уйин ва маросимлари режа: 1. навруз байрами. 2. ёмгир чакириш маросими. 3. чой момо маросими. 4. фотиха бериш маросими. 5. мехиржон маросими. 6. диний тасаввурлар, урф одатлар ва иримлар 7. узбек фольклори ва адабиёти. фойдаланган адабиётлар. 1. и. жабборов. узбек халки этнографияси т;. «укитувчи» нашриёти 1994 . 2. узбекистон халклари тарихи т;. фан нашриёти 1993. 3. и.жабборов «узбек халк этнографияси» тош-1996 4. «жахон динлари тарихи» тош- 1998 5. «ислом тарихи» тош-1996 6. «хадис» тош-1996 7. и.жабборов узбек халкининг этнографияси т;.укитувчи нашриёти. 8. энкциклопедия 9. узбекистон энцилопедияси 16-4 сонлар. узбек халкининг маданий меросида халк ижод килган ва катта ижтимоий ахамиятга эга турли байрамлар оммавий уйинлар, мавсуми...

DOC format, 135,5 KB. "узбек халк байрамлари, уйин ва маросимлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.