ауфтакт

DOC 48,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404545852_54078.doc 4 / 4 4 / 3 4 / 4 ауфтакт асар, эпизод, жумла, чолғу ва овозлар ижрочиси пайтида ажратиб кўрсатилиши лозим бўлган ҳар қандай динамик ёки ритмик характердаги қисмни кўрсатиш учун дирижёр тайёрловчи ёки огохлантирувчи қўл харакатини ишлатади. уни қўшиқчи ёки дамли чолғуларнинг хаво олишига қиёслаш мумкин. бундай қўл кўтариш ауфтакт деб аталади. ауфтакт-бу немисча сўз бўлиб, такт усти, дастлабки қўл кўтариш деган маънони англатади. ижрода бажарилиши лозим бўлган у ёки бу жихат хақида огохлантирувчи хар бир харакат, айни холатга хос хусусиятлар ифодасидир, шу боис ауфтакт шунчалик аниқ, ва тушунарли бўлиши керакки, уни ижрочилар дирижёр мақсадига мувофиқлик тарзида қабул қилишлари лозим. бундан кўриниб турибдики, овоз янграшига сабаб бўлувчи харакатдан олдин унга тайёрловчи харакат бўлиши керак ва унинг табиати ўша товушга мос келиши лозим. дирижёр кўрсатмаси доимо реал товушдан аввал бўлади. ауфтактлар ўз ахамияти ва характери бўйича турли — тумандир. масалан, турли ижроларни англатувчи ауфтактларнинг давомийлиги ва динамикаси ижро этилаётган …
2
йлигига боғлиқ. секин суръат секин ауфтактларни, тез-тезларини талаб қилади. уларнинг узунлиги ва кучи композитор томонидан ўз асарида сингдирилган мусиқий образлар характерига боғлиқ. доимий темпда барча хиссалар давомийлиги бўйича бир хил бўлади. шу боис ауфтакт тезлигини ошиши такт хиссасининг давомийлигини қисқартиради. дирижёрликда бир қўл харакатларининг беш йўналишига дуч келамиз. 1. вертикал чизиқ бўйлаб тепадан пастга (ҳар тактда) 2. пастдан тепага («иккига» тактида) 3. горизонтал чизиқ бўйлаб-чапдан ўнгга («учга» тактида ва бошқа). 4. ўнгдан чапга (тўртга, олтига ва бошқалар хиссаларда) 5. эгри чизиқ бўйлаб пастдан (ўнгдан) тепага ва ўртага — «учга» тактидан бошлаб аксарият тактларда сўнгги хисса. шуни қайд этиш жоизки, қайсидир эпизод аввалида бериладиган ауфтактда шу эпизоднинг суръати (темпи) акс этиладиган ва унинг давомийлиги метрик хисса ёки схема хиссасига тенглаштирилмайдиган вазиятлар ҳам бўлади. масалан, айтайлик, асар бошида фермата турибди, ундан олдин бажариладиган ауфтакт музика янграш вақтида унинг динамикаси, характерини аниқ белгилаши лозим. бундай вазиятда ауфтакт суръати ва узунлиги ижро этилаётган мусиқа …
3
сасидан бошланса, унда қўл асосий ҳаракат нуқтасидан пастроқда ва бирмунча ўнгроқ тарзда жойлашиши керак. агар мусиқа ўлчамда бошланса ва оркестр биринчисини ижро қилаётган бўлса, унда ауфтактни тўртинчи чорак сифатида бажариш керак. бунда унинг давомийлиги тактнинг бутун ҳиссасига тенг бўлади. мусиқа тактнинг иккинчи хиссасида бошланса, ауфтакт одатда сиртмоқли бўлмайди ва қўлнинг ҳаракати қошиқ билан суюқлик олиш холатига ўхшаб кетади. агар мусиқа ўлчамда тактнинг иккинчи хиссасида бошланса, дастлабки нуқта тактнинг биринчи хиссаси олдидан эмас, вертикал чизиқнинг пастида ёки ўртасида бўлади. бу «тўртга» тактнинг учинчи хиссасига ҳам тегишли. агар ўлчамда оркестр тўртинчи чоракдан бошласа, ауфтакт учинчи хиссада бажарилиши керак бўлади. ауфтактнинг кучи асар динамикасига боғлиқ. кучлироқ янграшга фаолроқ, чаққонроқ ауфтакт мос келади, кучсизроғига — сустроғи. ауфтактнинг давомийлиги ва кучи мусиқанинг динамикаси ва суръатига тўла — тўкис мос келиши учун, дирижёр аввалданоқ ижро этилиши керак бўлган мусиқанинг темпи ва характерини аниқ ҳис этмоғи керак. тактнинг бутун хиссасини эгалловчи ауфтакт, доимо схема бўйича баён бошланиши …
4
кутилмаган туртки берарди, пастга тушарди ва бутун бошли оркестр бир киши каби дирижёр истагини бажарарди. адабиётлар рўйхати 1. каримов и.а. тарихий хотирасиз келажак йўқ.-т.: шарқ, 1998 . 2. каримов и.а.биз келажагимизни ўз қўлимиз билан қурамиз. т.7.-т.: ўзбекистон, 1999 . 3. азимов к. ўзбекистон дирижёрлари.-т., 2001. 4. аносов н. п. литературное наследие. изд. сов. композитор, 1973. 5. астров а. деятель русской музыкальной культуры, с. а. кусевицкий, л. музыка 1981. 6. ашрафий м. музыка в моей жизни. т. 1975. _1222089034.unknown _1222089035.unknown _1222089033.unknown
5
ауфтакт - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ауфтакт"

1404545852_54078.doc 4 / 4 4 / 3 4 / 4 ауфтакт асар, эпизод, жумла, чолғу ва овозлар ижрочиси пайтида ажратиб кўрсатилиши лозим бўлган ҳар қандай динамик ёки ритмик характердаги қисмни кўрсатиш учун дирижёр тайёрловчи ёки огохлантирувчи қўл харакатини ишлатади. уни қўшиқчи ёки дамли чолғуларнинг хаво олишига қиёслаш мумкин. бундай қўл кўтариш ауфтакт деб аталади. ауфтакт-бу немисча сўз бўлиб, такт усти, дастлабки қўл кўтариш деган маънони англатади. ижрода бажарилиши лозим бўлган у ёки бу жихат хақида огохлантирувчи хар бир харакат, айни холатга хос хусусиятлар ифодасидир, шу боис ауфтакт шунчалик аниқ, ва тушунарли бўлиши керакки, уни ижрочилар дирижёр мақсадига мувофиқлик тарзида қабул қилишлари лозим. бундан кўриниб турибдики, овоз янграшига сабаб бўлувчи харакатдан олдин унга тайёрловч...

Формат DOC, 48,0 КБ. Чтобы скачать "ауфтакт", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ауфтакт DOC Бесплатная загрузка Telegram