muskullarning tuzilishi, shakllari, nomlanishi

DOC 59,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1474625347_64898.doc 6 - мавзу: мускулларнинг аҳамияти, тузилиши, шакллари, номланиши, такомиллашуви muskullarning tuzilishi, shakllari, nomlanishi reja: 1. muskul to‘qimasining turlari. 2. muskullar harakatining boshqarilishi. 3. skelet muskullarining shakllari. 4. odam tanasi muskullarining asosiy guruhlari. 5. muskullarning ishlashi. 6. tayanch-harakatlanish tizimi rivojlanishida jismoniy tarbiya va mehnatning roli. 7. qad-qomatning shakllanishi. 8. yassioyoqlik. muskul to‘qimasining turlari. muskul to‘qimasi uch turga, ya’ni ichki a’zolar va qon tomirlari devorini tashkil etuvchi silliq muskullar, o‘ziga xos tuzilishga ega bo‘lgan ko‘ndalang yo‘lli yurak muskullari va ko‘ndalang yo‘lli skelet muskullariga bo‘linadi. tayanch - harakatlanish tizimining tarkibiy qismi bo‘lgan ko‘ndalang yo‘lli skelet muskullari tayanch - harakatlanish tizimining faol qismi hisoblanadi, muskul qisqarishi suyaklarni harakatga keltiradi va odamning qo‘l - oyoqlari ma’lum ishni bajaradi (yurish, yugurish, sakrash, yuk ko‘tarish, ovqatlanish, so‘zlash, yozish va hokazo). muskullar harakatining boshqarilishi. muskullar harakatini nerv tizimi boshqaradi. muskullar harakatini ta’minlovchi nerv hujayralari motoneyron deb ataladi. ular harakatlanuvchi nerv hujayralari bo‘lib, orqa miyada hamda bosh miyaning …

an muskullarda markaziy shol yuzaga keladi. bunda ularning tarangligi ortadi, shol bo‘lgan qo‘l - oyoq tarashadek qotib qoladi. bu bosh miya shikastlanganda yoki miyaga qon quyilganda yuzaga keladi. orqa miyada joylashgan nerv markazlarining ishi buzilganda, ular boshqaradigan muskullarda periferik shol yuzaga keladi. bunda ularning tonusi pasayib, shol bo‘lgan qo‘l yoki oyoq harakatsizlanib, osilib qoladi. odam organizmida 600 dan ortiq skelet muskullari bo‘lib, ular tana massasining o‘rtacha 40 % ini tashkil etadi. jismoniy mehnat va sport bilan shug‘ullanuvchilarda muskullar yaxshi rivojlangan bo‘lib, ular 50 % ini va undan ko‘prog‘ini tashkil etadi. skelet muskullarining shakli xilma - xil: uzun, kalta, keng, rombsimon, trapetsiyasimon piramidasimon, uchburchak, tishsimon, duksimon, patsimon va yarim patsimon, ikki boshli, ikki qorinli, tasmasimon, aylana va hokazo bo‘ladi. uzun muskullar asosan qo‘l va oyoqlarda, kalta muskullar qovurg‘alar orasida, keng muskullar ko‘krakda, qorin devorlarida, aylana muskullar og‘iz, ko‘z atrofida joylashgan. har bir muskulning paylardan tashkil topgan bosh va dum qismi bo‘ladi. …

ijada muskul qisqaradi. qisqargan muskul harakatlanadi va ish bajaradi. skelet muskullarining ishi ikki xil bo‘ladi: statik va dinamik. muskulning statik ishi natijasida odam tanasi va uning ayrim qismlari ma’lum vaqt davomida zarur bo‘lgan vaziyatni saqlaydi. masalan, tik turish, qo‘lni oldinga yoki yuqoriga ko‘tarib turish, start oldi holati kabilar. muskulning statik ishi tanani harakatga keltirmaydi, balki uning yuqorida ko‘rsatilgan zarur vaziyatlarda ma’lum vaqt saqlanishini ta’minlaydi. muskulning dinamik ishi natijasida odam tanasi va uning ayrim qismlari har xil harakatlarni bajaradi. masalan, yurish, yugurish, sakrash, gapirish va hokazo. muskulning ishi maxsus asbob (ergograf) yordamida lentaga yozib olinadi va hosil bo‘lgan chiziqlar ergogramma deb ataladi. muskul ish bajarganda, undan energiya ajraladi va energiyaning 25 30 % i ana shu bajarilayottan ish uchun sarflanadi. qolgan 70 - 75 % i issiqlik energiyasi sifatida tana haroratining doimiyligani ta’minlash uchun sarflanadi, ortiqcha qismi teri va nafas chiqarish yo‘li orqali tashqariga ajratiladi. bu energiya ovqat tarkibidagi oqsil, yog‘ …

aydi, ularda qo‘zg‘alish jarayoni pasayadi, hujayralar tormozlanish holatiga o‘tadi; - ikkinchidan, uzoq vaqt davom etadigan jismoniy ish natijasida muskul tolalaridagi atf, kf, glikogen moddalarning zahirasi tugab, muskulning ishi uchun zarur bo‘lgan energiya tugaydi; - uchinchidan, qisqa vaqt davomida, ammo katta tezlikda bajarilgan ish jarayonida organizmda kislorod yyetishmay qoladi. charchash yuzaga kelganda, asta - sekin muskul tolalarining qisqarish kuchi kamaya boshlaydi va ular bora - bora bo‘shashib, qisqara olmay qoladi. buning natijasida harakat asta-sekin susayib, keyin to‘xtaydi. ba’zida charchagan muskul tolalari qisqarib, bo‘shasha olmay qoladi, bu holat muskullarning kontrakturasi deb ataladi. ayniqsa, tez yugurgan vaqtda boldir muskullarida shunday holat yuzaga keladi. jismoniy mehnat, jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam ravishda shug‘ullanuvchi odam organizmi yaxshi chiniqqan bo‘ladi. shuning uchun ularning muskullari tez charchamaydi. chiniqqan kishilarning muskullari yaxshi rivojlanganligi bilan birga ularning nerv - endokrin, yurak - qon tomir, nafas va boshqa hayotiy muhim ahamiyatga ega bo‘lgan a’zolari hamda to‘qimalarining ish faoliyati ham …

ydi, kunduzi ish vaqtida uyqu bosadi, kechasi esa uyqu kelmaydi, ishtaha pasayadi, hech narsaga qiziqmaydi, harakat qilganda ter bosadi, yurak tez uradi va havo yyetishmaganday bo‘ladi. o‘ta charchashning oldini olish uchun har bir odam kun tartibiga rioya qilishi, ya’ni o‘z vaqtida ishlashi, dam olishi, ovqatlanishi, uxlashi kerak. o‘ta charchash holati yuzaga kelganda esa shifokorga murojaat qilinadi va uning ko‘rsatmasi bilan ma’lum muddatga kundalik ishdan ozod etiladi. toza havoda sayr qilish, nafas oldiruvchi yyengil badantarbiya mashqlarini bajarish, ko‘proq uxlash, ovqat sifatini yaxshilash kabi gigiyyenik tadbirlar tavsiya etiladi. tayanch-harakatlanish tizimining rivojlanishida jismoniy tarbiya va mehnatning roli. jismoniy tarbiya odam organizmining normal o‘sishi, rivojlanishida, qad - qomatning shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. muntazam ravishda mehnat, jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanish natijasida muskul to‘qimasida moddalar almashinuvi kuchayadi, muskullarga qon kelishi ko‘payadi, bu esa ularning oziq moddalar bilan ta’minlashini yaxshilaydi. tekshirishlardan ma’lum bo‘lishicha, jismoniy mashq bilan shug‘ullanuvchi kishilarning har 100 ta muskul tolasida mayda qon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muskullarning tuzilishi, shakllari, nomlanishi"

1474625347_64898.doc 6 - мавзу: мускулларнинг аҳамияти, тузилиши, шакллари, номланиши, такомиллашуви muskullarning tuzilishi, shakllari, nomlanishi reja: 1. muskul to‘qimasining turlari. 2. muskullar harakatining boshqarilishi. 3. skelet muskullarining shakllari. 4. odam tanasi muskullarining asosiy guruhlari. 5. muskullarning ishlashi. 6. tayanch-harakatlanish tizimi rivojlanishida jismoniy tarbiya va mehnatning roli. 7. qad-qomatning shakllanishi. 8. yassioyoqlik. muskul to‘qimasining turlari. muskul to‘qimasi uch turga, ya’ni ichki a’zolar va qon tomirlari devorini tashkil etuvchi silliq muskullar, o‘ziga xos tuzilishga ega bo‘lgan ko‘ndalang yo‘lli yurak muskullari va ko‘ndalang yo‘lli skelet muskullariga bo‘linadi. tayanch - harakatlanish tizimining tarkibiy qismi bo‘lgan ko‘ndalang y...

Формат DOC, 59,9 КБ. Чтобы скачать "muskullarning tuzilishi, shakllari, nomlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muskullarning tuzilishi, shakll… DOC Бесплатная загрузка Telegram