yosh fiziologiyasi va gigienasi

PPTX 45 pages 2.7 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

slayd 1 1. ma’ruza. kirish. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muxit. tayanch-xarakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi. 1. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. yosh fiziologiyasi va gigiyenasi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va tekshirish usullari. 3. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. 4. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. 5. yoshlik davrlari va yoshga oid o’zgarishlari haqida tushuncha. 6. irsiy kasalliklar va ularning turlari. 7. tayanch-xarakat apparatiining ahamiyati va vazifasi. 8. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 9. suyak tuzilishi, birikishi, va uning yosh xususiyatlari. 10. umurtqa pog’onasi va ko‘krak qafasi skeletining shakllanishi. 11. bosh va qo’l-oyoq skeletining o’sishi va rivojlanishi. 12. muskul sistemasi. muskullarning dinamik va statik ishi. 13. muskullaming rivojlanishi. 14. turli yosh davrda muskullar kuchi, tezligi, chaqqonligi, chidamligi. 15. charchash uning fiziologik mexanizmi. 16. qaddi-qomat va uning kamchiliklari. 17. skolioz, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. 18. …

2 / 45

ismi bo’lish bilan birga, tibbiyotda o’rganiladigan gigiyena va sanitariya fani sohalaridan biri bo’lib hisoblanadi. atrof muhit omillarining bola organizmiga, uning hayot faoliyatiga, ta’lim tarbiyasiga ta’sirini o’rganadi va o’sayotgan avlodning sog’lig’ini mustahkamlash hamda jismoniy va ma’naviy jihatdan mutadil o’sish va rivojlanishi uchun zarur bo’lgan barcha fiziologik va biokimyoviy chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va ilmiy jihatdan asoslab beradi. yosh fiziologiyasining asosiy vazifasi o’sish va rivojlanish qonuniyatlarini ochib berish, yaxlit organizm, uning organlari, tizimlari,to’qimalari va hujayralarini ishlash xususiyatlarini turli yoshga aloqador davrlarda aniqlash. bolalar va o’smirlar faoliyati gigiyenasi. olib boriladigan ishlarning bu sohasida o’sib kelayotgan avlodning turli ishlar bilan shug’ullanishida (bolalar muassasalarida o’qish, jismoniy ish bajarish, jismoniy tarbiya) gigiyenik tadbirlarni qo’llash va natijalarini aniqlash ko’zda tutiladi. bunda bolalarning sog’ligini saqlagan holda ish faoliyatini oshirish hamda charchashning oldini olish tadbirlarini ko’rish asosiy masala hisoblanadi. bu esa o’z navbatida yasli, bog’cha va maktab yoshidagi bolalarga muvofiq keladigan kun tartibining to’g’ri tuzilishiga xizmat qiladi; tashqi muhit gigiyenasi. …

3 / 45

dqiqot usullari. bu usul yordamida organizmning funksiyalariga tashqi atrof-muhit omilarining ta’sirini o’rganish, organizmda biror organning funksiyasi yoki ahamiyatini aniqlash, organ faoliyatining asab tizimi faoliyatiga ta’sirini bilish, organlarni ion bilan ta’minlanish darajasi o’rganiladi. 2. antroponometrik usul: bu usulning bir nechta turlari mavjud bo’lib, bular quyidagilardir: 3. tabiiy eksperiment usuli – gigiyena fanidagi asosiy usul bo’lib, u organizmga tashqi muhitning har tomonlama ta’sirini o’rganadi. 4. statistika usuli- tashqi muhit omillarining bola va o’smirlarning salomatlikka ijobiy va salbiy ta’sirini aniqlaydi. bolalar muassasalarining maxsus standart jihozlar bilan ta’minlash, bolalar kiyim kechaklari, poyafzal o’lchamini aniqlashda va boshqa kerakli buyumlar bilan ta’minlashda foydalaniladi. bu usullar yordamida profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun zarur ma’lumotlar olinadi. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. ma’lumki, yer yuzidagi insonlarning hayot faoliyati eramizdan avval yashab, ijod etgan gippokrat, aristotel, galen va vezaliy kabi olimlar tomonidan o’rganila boshlagan. gippokrat (miloddan avvalgi 460-375 yillarda) tashqi muhit omillari (iqlim, tuproq, suv)ni insonlarning jismoniy va …

4 / 45

shu jumladan markaziy osiyo mamlakatlarida ilm va fan juda rivojlandi. shu davrda jahonga tanilgan ko’pgina olimlar yashab ijod qilganlar. ulardan biri abn bakr ibn axaviy buxoriy o’zining «hidoyat» (tibbiyotni o’rganuvchilarga qo’llanma) kitobida kattalar va bolalarda uchraydigan ko’pgina kasalliklar va ularni davolashda qo’llanilaniladigan dorilar haqida ma’lumotlar bergan. xix asrning o’rtalarida yosh fiziologiyasi jadal rivojlana boshladi shakllana boshladi. xx asrga kelib «yosh fiziolgiyasi va gigiyenasi» mustaqil fan sifatida tarkib topishida rus olimlaridan a.a. leontev, a.r. luriya, i.n. marinova, a.a. markosyan, m.v. antropova, a.s.xripkovalarning xizmatlari katta. 1976-yilda a.a.leontevning «bolalar organizmining anatomiyasi va fiziologiyasi» nomli kitobi bosilib chiqdi. 1968-yili a.markosyanning «bolalar va o’smirlarning morfologik va fiziologik xususiyatlari» a.g. xripkovaning 1975-yilda «yosh fiziologiyasi», 1978-yilda esa «bolalar anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyenasi» nomli kitoblari chop etildi. erisman (1842-1915) ko’plab o’quv qo’llanmalarini yaratdi, barcha gigiyenik talablarga javob bera oladigan sinf xonalarining modeli, o’quvchilarning bo’yiga mos jihozlarning turlarini, o’quvchilarni partada to’g’ri o’tirish yo’llarini ishlab chiqdi. n.r.gundobin sog’lom o’sib kelayotgan …

5 / 45

katta hissa qo'shganlar. ulaming rahbarhgida bir qancha mahalliy xalq ilm vakillari nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalarini yoqladilar. o'zbekiston fanlar akademiyasi akademigi a.yu. yunusov, o'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arboblari, professor a.s. sodiqov va professor a.x. xoshimovlar shular jumlasidandir. a.yu. yunusovning (1910-1971) o'zbekistonda fiziologiya fanining rivojlanishidagi roli nihoyatda katta. u yuqori haroratni organizmning qon, tuz suv almashinuvi, energiya almashinuvi, hazm funksiyalariga ta’siri haqida bir necha ihniy asarlar yaratdi. «odam fiziologiyasi» darsligi, fiziologik lug‘atni yaratdi. a.yu.yunusov rahbarligida juda ko‘p fiziolog olimlar yetishib chiqdilar. professorlar z.t.tursunov, m.g.mirzakarimova, x.sh. hayriddinov, k.r. rahimov, ye.m .mahmudov, u.z. qodirov, d.j. sharipova, r.a.ahmedovlar shular jumlasidandir. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. bolalarni to'g'ri tarbiyalash uchun ular organizmining o'sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur, ó'sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir. organizmning har tomonlama o'sishi va rivojlanishi uning paydo bo'lgan vaqtidan boshlanadi. bu ikki jarayon murakkab hisoblanib, bir butun va bir-biriga bog'langandir. o'sish deganda tana hujayralarining …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigienasi"

slayd 1 1. ma’ruza. kirish. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muxit. tayanch-xarakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi. 1. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. yosh fiziologiyasi va gigiyenasi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va tekshirish usullari. 3. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. 4. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. 5. yoshlik davrlari va yoshga oid o’zgarishlari haqida tushuncha. 6. irsiy kasalliklar va ularning turlari. 7. tayanch-xarakat apparatiining ahamiyati va vazifasi. 8. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 9. suyak tuzilishi, birikishi, va uning yosh xususiyatlari. 10. umurtqa pog’onasi va ko‘krak qafasi skeletining shakllanishi. 11. ...

This file contains 45 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "yosh fiziologiyasi va gigienasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigienasi PPTX 45 pages Free download Telegram