ҳайвонлар селекциясининг назарий асослари

DOC 76,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404380713_52919.doc ҳайвонлар селекциясининг назарий асослари режа: 1. фаннинг максади, вазифаси ва бошқа фанлар билан богликлиги. 2. эволюциянинг асосий омиллари, биотехнологияларнинг кулланилиши. 3. микдорий ва сифат белгиларнинг наслга берилиши. ирсий коэффициенти, такрорланиш кэффиценти, корреляциялар. 4. танлаш ва унинг шакллари, усуллари. таянч иборалар: селекция, эвалюция, биотехнология,клонлаштириш, трансплантация, ген инженерияси, мутагенез, полимерия, генотипик ва фенотипик танлаш. чорвачиликда наслчилик иши селекция ёрдамида амалга оширилади. селекция инглизча танлаш деган суздан олинган бўлиб янги ўсимлик навлари ва ҳайвон зотларини яратиш ва яхшилаш тугрисидаги фан бўлиб хисобланади. бу фаннинг тарихи кишилик жамиятининг бошлангич тараккиёти билан богликдир. кишилар ибтидоий жамиятдан бошлаб янги зотлар ва навлар яратиш билан шугулланиб келганлар. селекция фан сифатида ч.дарвиннинг илмий ишлари ёрдамида яратилган. 1859 йилда ч.дарвиннинг “турларнинг табиий танлаш ёрдамида пайдо булиши” асарининг ёзилиши билан селекция фан сифатида пайдо булган деб хисоблаш мумкин. бу китобда сунъий танлашнинг эвалюциядаги роли биринчи марта баён этилган. ч.дарвин 1868 йилда “хонакилаштиришда ўсимлик ва ҳайвонларнинг ўзгариши” китобида сунъий танлашнинг …
2
иб хисобланади. селекция инсон санъати, махорати сифатида хам тан олинади. селекция ёрдамида илгари мисли курилмаган янги белгиларга эга булган навлар, зотлар яратилади. масалан, гулларнинг янги-навлари, хилма-хил каптарлар, итлар, қоракул куйлари, чопкир араб ва ахалтака отлари, қора-байир оти, даканг ёки куланги зотли хурозлар селекция ёрдамида яратилган. бу фаннинг ривожланишида машҳур селекционерлар роберт беквель, р.ч.коллинг, а.г.орлов – чесменский, п.д.мазаев, и.а.мерцалов, п.н.кулешов, м.ф.ивановларнинг илмий ишлари мухим ахамиятга эга булган. роберт беквель (1925-1795) англянинг ланкастер графлигида тугилган. у 35 ёшида узининг фермасида селекция билан шугулланиб машҳур лейстер куй зотини яратади. сунгра қорамолларнинг лонгорн ва отларнинг шайр зотини яратди. унинг шогирдлари ака-ука роберт ва чарлъз коллинглар шортгорн қорамол зотини яратдилар. россияда хуш асрда а.г.орлов- чесменский орлов йуртоки от зотини, и.а.мерцалов рус меринос куй зотини, п.д.мазаев – мазаев меринос куй зотини,п.н.кулешов янги кавказ меринос куй зотини яратдилар. академик м.ф.иванов аскания мериноси, украина дашти ок чўчқа зотини, тог мериносини яратди. бу фаннинг тараккиётида машҳур селекционер олимлар лютер …
3
ар яратиш, цитоплазматик эркаклик стериллиги усули, экспериментал полиплоидия ва мутагенез, биотехнология, трансплантация, клонлаштириш, ген инженерияси, химиявий ва радиацион селекция усулларини киритиш мумкин. бу усуллар ёрдамида жуда кўп янги ўсимлик навлари, микроорганизим штаммлари, янги ҳайвон линиялари ва гибридлари яратилган. селекциянинг асосий вазифаси хужалик учун фойдали, юқори маҳсулдор тез етилувчан янги зотлар, типлар тизимлар ва оилалар яратишдир. селекция асосан учта элемент буйича олиб борилади. бу маҳсулдорлик, маҳсулотлар сифати, янги технология ва экологик шароитларга мослашиш элементларидир. селекция тасодифий, онгли ва илмий асосда олиб борилиши мумкин. селекция фани эволюцион таълимот билан чамбарчаст богликдир. эволюция органик оламнинг ривожланиши тугрисидаги таълимотдир. эволюциянинг асосий омиллари селекция учун хам асосий омиллар бўлиб хисобланади. бу омилларга ирсият, ўзгарувчанлик, танлаш, турларнинг пайдо булиши, макроэволюция, микроэволюция, доместикация жараёнлари киради. кишилар шу омиллар ёрдамида кадим замонлардан бошлаб янги навлар, зотлар, типлар, подаларни яратиб келганлар. чорвачиликда селекция олиб боришда замонавий биотехнологик усуллардан фойдаланилмокда. биотехнология генетик инженерия, трансплантация ва трансген ҳайвонларни олишга булинади. генетик …
4
яратиш мумкин. донор - рекордист ҳайвонларнинг эмбрион ва зародишларини ва паст маҳсулдор - рецепиент ҳайвонларга кучириб утказиш ёрдамида киска муддатда кўп микдорда ухшаш юқори маҳсулдор подалар яратиш мумкин. селекция ҳайвонлардаги хар хил белгилар буйича олиб борилади. бу белгиларни сифат ва микдор белгиларга булинади. сифат белгиларга ҳайвонларнинг туси, ранги, шакли, маҳсулдорлик сифати киради. бу белгиларнинг наслга берилиши мендель конуниятларига асосланган. бу белгилар доминантлик, чала доминантлик, наслга берилишига асосланган. қоракулчилик, тулкичилик, муйначиликда хар хил кимматбаҳо рангли терилар ва муйналарнинг олиниши шу конуниятларга асосланган. сифат белгиларнинг наслга берилишини хилма - хил чатиштиришлар ёрдамида аникланди. бунда айникса тахлилий чатиштириш мухим ахамиятга эга. чорвачиликда жуда кўп хужаликка фойдали белгилар микдорий белгилар бўлиб хисобланади. микдорий белгиларга ҳайвонларнинг тирик вазни, ўсиши , сут ва гўшт, тухум, жун маҳсулдорлиги ва бошқа лар киради. сифат белгиларнинг руёбга чиқиши асосан ирсиятга боглик булса, микдорий белгиларнинг руёбга чиқиши ирсият ва ташки мухит таъсирига боглик булади. микдорий белгиларнинг наслга берилиши жуда кўп …
5
мида аникланади. ирсият коэффициенти белги умумий фенотипик ўзгарувчанлигининг генотип билан бошқа риладиган кисмини курсатади. ирсият коэффициенти 0 дан 1 гача булган каср сонлар билан белгиланади. агар коэффициент 0,2- 0,3 булса паст, 0,4- 0,5 булса ва 0,6- 0,7 булса юқори хисобланади. ирсият коэффициенти ҳайвонларни танлашда мухим ахамиятга эга. агар белгиларнинг ирсият коэффициенти канча юқори булса танлаш шунча катта натижа беради ёки фойдали булади. агар белгининг ирсият коэффициенти паст булса танлаш натижаси паст булади. бундай пайтда ташки мухит омилларига, хусусан озиқлантириш, асраш, тарбиялашга катта эътибор бериш лозим. масалан: сигирларнинг сут маҳсулдорлигининг ирсият коэффициенти 0,2- 0,3 га тенг. шунинг учун уни кутаришда асосан озиқлантириш, асраш, согиш режимини яхшилаш зарур. сутнинг ёглилигининг ирсият коэффициенти 0,6-0,7 га тенг. бунда сигирларнинг зотини яхшилаш, танлаш ва жуфтлашга эътибор бериш лозим. такрорланиш коэффициенти хам селекцияда мухум ахамиятга эга. бу коэффициент бир хил ҳайвонларда ёш ўзгариши билан белгиларнинг такрорланиш даражасини курсатади ёки белги ирсият коэффициентининг юқори чегарасини белгилайди. масалан: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳайвонлар селекциясининг назарий асослари"

1404380713_52919.doc ҳайвонлар селекциясининг назарий асослари режа: 1. фаннинг максади, вазифаси ва бошқа фанлар билан богликлиги. 2. эволюциянинг асосий омиллари, биотехнологияларнинг кулланилиши. 3. микдорий ва сифат белгиларнинг наслга берилиши. ирсий коэффициенти, такрорланиш кэффиценти, корреляциялар. 4. танлаш ва унинг шакллари, усуллари. таянч иборалар: селекция, эвалюция, биотехнология,клонлаштириш, трансплантация, ген инженерияси, мутагенез, полимерия, генотипик ва фенотипик танлаш. чорвачиликда наслчилик иши селекция ёрдамида амалга оширилади. селекция инглизча танлаш деган суздан олинган бўлиб янги ўсимлик навлари ва ҳайвон зотларини яратиш ва яхшилаш тугрисидаги фан бўлиб хисобланади. бу фаннинг тарихи кишилик жамиятининг бошлангич тараккиёти билан богликдир. кишилар ибтидоий ...

Формат DOC, 76,0 КБ. Чтобы скачать "ҳайвонлар селекциясининг назарий асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳайвонлар селекциясининг назари… DOC Бесплатная загрузка Telegram