чечак касаллиги variola

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404360172_52679.doc чечак касаллиги variola режа: 1. эпизоотологияси 2. қорамоллар чечаги 3. олдини олиш контакт йўл билан юқиб, ўткир кечадиган юқумли касаллик бўлиб, вирус қўзғатади. тери ва шиллиқ пардаларда махсус папуллёз-пустулёз экзантемалар пайдо бўлади. тарихий мълумот. касаллик тўғрисидаги маълумот биринчи марта европа қитъасида 1275 йилда келтирилган. xviii асрга келиб чечак қўйлар орасида кенг тарқалган. 1896 йилда женнер сигирлар чечагини ўрганиб, унинг материали билан одамларни эмлаган. вакцина сўзи сигирнинг лотинча номидан келиб чиққан. хviii-хiх асрларда касаллик россияда кенг тарқалиб, бир неча минг бош қўй нобуд бўлиб кетган. 1944 йилда н.в лихачев томонидан формал алюминий гидроксидли вакцинанинг кашф этилиши ва ишлаб чиқарилиб қўлланишга жорий этилиши касаллик тарихида катта бурилиш бўлди. чечак 1864 йилда жазоирда, 1906 йилда венгрия ва руминияда, 1916 йилда мароккода ҳар хил тур ҳайвонларда қайд қилинди. ҳозирги пайтда касаллик туркия, эрон, покистон, ҳиндистон, афғонистон, португалия, испания, греция мамлакатларида тез-тез қайд қилиниб туради. жумладан, бизнинг республикамизда ҳам вақти-вақти билан учраб турибди. 1962-1972 …

ир-бирига жуда ўхшаш ва яқинлигага қарамасдан, иммунобиологик томондан ўз аждодларидан айримлари мутлоқ узоқлашиб кетган. масалан: қўйлар чечагининг вируси мустақил ва фақат қўйларда касаллик қўзғатади. эчкилар чечагининг вируси ҳам фақат эчкилар учун хавфлидир. қорамоллар чечагининг вируси одамларда, маймун, чўчқа ва йилқиларда касаллик қўзғатиши мумкин. худди шундай ҳолат товуқлар ва бошқа паррандалар вирусига ҳам хосдир. чидамлилиги. вирус юқори ҳароратга чидамсиз, 55°с да 20 минутда ўлади. касал ҳайвон танасидан тушган чечак крустозаларида вирус узоқ сақланади. қўйқўтонларда 6 ойгача тирик туради. яйлов шароитида касалланиб тузалган қўй жунларида 2 ойгача яшай олади. дезинфекция қилиш учун 2 % ли формалин, 3 % ли ишқор ва карбол кислотанинг 2—3 % ли эритмалари тавсия этилади. вирусга антибиотиклар таьсир қилмайди. эпизоотологияси. чечак билан қўй-эчкилар, чўчқа ва қорамоллар, йилқи, туя ҳамда паррандалар касалланади. қўйлар чечаги. қўзғатувчининг манбаи касал қўйлар ҳисобланади. вирус ташқи муҳитга бурундан оққан шилимшиқ суюқлик орқали, асосан қуриб қолган чечак пўстлоқларидан тушади. касаллик аэроген йўл билан бевосита контактда …

ик тез тарқалади. айниқса, биринчи туққанлари кўпроқ, сутдан чиққанлари эса камроқ касалланиб, касаллик елин орқали юқади. йилқилар чечаги. касаллик эпизоотик ҳолатда тарқалиб, кам учрайди. бунда ҳам одамлар ёки қорамоллар маълум ижобий рол ўйнайди. айрим ҳолларда тескари ҳолат рўй бериши мумкии. чўчқалар чечаги. кўп ҳоллларда қорамоллар касалланган пайтга тўғри келади. касал сигирлар орқали ёки чўчқаларга овқат келтириб бериш натижасида юқади. баъзан одамлар чечакка қарши эмланадиган пайтда ҳам чўчқалар касалланади. гоҳида иммунологик мустақил чўчқа вируси орқали юқади. вирус организмга аэроген, тери ёки шиллиқ пардаларнинг жароҳатланган жойлари орқали киради. ёш чўчқалар оғир касалланади. касаллик тарқашида чўчқалар битининг ҳам катта аҳамияти бор. патогенези. вирус организмга тушгач, 3—4 кундан кейин қонда (эритроцитда), паренхиматоз аъзолар ва талоқда пайдо бўлади. 2—3 кун вирусемия ҳолати кузатилади. вирус қон билан тери, шиллиқ парда, ўпка эпителийи ва қўйнинг шох пардасига ўтади. бу жойларда вирус ўсиб, кўпайиб ривожланади ва чечакка хос экзантемик ўзгаришларни пайдо қилади. чечак типик ҳолатда кечганда босқичма-босқичли патологик …

ла деб аталади. бу даврга келиб, касал ҳайвоннинг аҳволи янада оғирлашади, тана ҳарорати кўтарилади. 3—4 кун ўтгач, пустула қурий бошлайди, унинг ўрнида қўнғир рангли пўстлоқлар пайдо бўлади, бу ҳолат крустоза деб аталади. кечиши ва клиник белгилари. чечак ўткир кечиб, яширин даври 4—10 кун давом этади. касалга чалинган қўйлар ҳолсизланади ва тана ҳарорати кўтарилади. шиллиқ пардалар ва қовоқлар шишади. бурун бўшлиғидан шилимшик йиринг аралаш суюқлик оқади. 2—4 кун ўтгач, тананинг бош қисми, чот ва елинда, жинсий аъзо терисида, баъзан кўкракда розеолалар пайдо бўлади. айрим ҳолларда чечак жуда оғир кечади. қўшилиб кетган ва геморрагик ҳолатлар намоён бўлади. қўшилиб, ёйилиб кетган шаклида папулалар ўзаро қўшилиб, каттагина жойни эгаллайди ва йиринг бойлайди. тана ҳарорати кўтарилиб, касал қўйлар сепсисдан ҳалок бўлиши мумкии. папуланинг ичига ва ички бўшлиқларига қон қуйилиши натижасида геморрагик (қора) чечак юзага келади. қон кетиши ва қон аралаш ич кетиши рўй беради. чечак асоратли кечганда пневмония, гастроэнтерит ва йирингли артрит кузатилади. кўз жароҳати …

п сўлак оқиб, томоқ ости лимфатик тугунлари шишади. чўчқаларда тана ҳарорати кўтарилиб, улар ҳолсизланади, конъюнктивит кузатилади. қорин, қулоқ, елинда чечак экзантемалари пайдо бўлади. жароҳатланган жой қичишади. катта ёшдаги чўчқалар енгил касалланиб, тезда тузалиб кетади. ёш чўчқаларда эса оғир кечиб, 60—80 фоизи ўлим билан тугайди. оғиз ва буруннинг шиллиқ пардалари ҳам зарарланиб, пневмония ривожланади. асоратли кечиш кузатилиб, салъмонеллёз қўшилиши мумкин. айрим ҳолларда қора чечак рўй беради. эчкиларда баъзида чечак очиқ кечади, қўйлардагидек белгилар юзага келади. асоратли кечганда пневмония, мастит, бола ташлаш кузатилади. кўпинча енгил ўтади. туяларда иситма кўтарилиб, бурун ва оғизнииг шиллиқ пардалари қизариб, шилимшиқ суюқлик оқади. лаб, бурун бир оз шишади. жағ ости лимфатик тугунлари катталашади. кейинчалик бурун атрофи, лаб ҳамда оғиз шиллиқ пардаларида чечак тошмалари пайдо бўлади. энг характерли тошмалар чот ва тананинг жуни йўқ жойларда яққол кўзга ташланади. жинсий аьзолар атрофи ва териларига ҳам тошмалар тошади. катта ёшдаги туялар 40—50 кун ичида касалликдан фориғ бўлади, бўталоқларда эса оғир …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "чечак касаллиги variola"

1404360172_52679.doc чечак касаллиги variola режа: 1. эпизоотологияси 2. қорамоллар чечаги 3. олдини олиш контакт йўл билан юқиб, ўткир кечадиган юқумли касаллик бўлиб, вирус қўзғатади. тери ва шиллиқ пардаларда махсус папуллёз-пустулёз экзантемалар пайдо бўлади. тарихий мълумот. касаллик тўғрисидаги маълумот биринчи марта европа қитъасида 1275 йилда келтирилган. xviii асрга келиб чечак қўйлар орасида кенг тарқалган. 1896 йилда женнер сигирлар чечагини ўрганиб, унинг материали билан одамларни эмлаган. вакцина сўзи сигирнинг лотинча номидан келиб чиққан. хviii-хiх асрларда касаллик россияда кенг тарқалиб, бир неча минг бош қўй нобуд бўлиб кетган. 1944 йилда н.в лихачев томонидан формал алюминий гидроксидли вакцинанинг кашф этилиши ва ишлаб чиқарилиб қўлланишга жорий этилиши касаллик тарихид...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "чечак касаллиги variola", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: чечак касаллиги variola DOC Бесплатная загрузка Telegram