биологик усулни тарихи, ривожланиши, биоценозда организмларни узаро муносабати.

DOC 78,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404223391_52135.doc биологик усулни тарихи, ривожланиши, биоценозда организмларни узаро муносабати. режа: 1. 1. ўсимликларни биологик ҳимоя килиш фанининг мақсади ва вазифалари. 2. биологик ҳимояга хисса қўшган олимлар. 3. организмларни тур ичида ва турлараро муносабати. қишлоқ хўжалик экинларини ҳосилини сақлашда, аҳолига озиқа, саноатга сифатли хом ашё етказиб беришда зарарли организмларга қарши кураш етакчи ўринларидан бирини эғаллайди. мамлакатимизда зараркунандалар, касалликлар ва бегона ўтлар ўсимликлардан олинадиган ҳосилни 25-30%ни нобуд қилади ва сифатини бузади. бу дегани ҳар 3-4 гектар майдондан бир гектари зарарли организмлар ҳисобига нобуд бўлади. профессор росснинг маълумоти бўйича америка қўшма штатлари зараркунандаларнинг қишлоқ хўжалиги экинзорларига етказган зарар 15 млрд долларни ташкил этади. бу зарарли организмларга қарши ҳар йили жаҳонда миллиардлаб доллар инсектицид, фунгицидлар ва гербицидларга сарф қилинмоқда. узоқ йиллар давомида ўсимликларни ҳимоя килиш пестицидларни ҳажмини кўпайтиришга қаратиб келинмоқда . пестицидларни кўпроқ ишлаб чиқариш ва янги тез таъсир қилувчи препаратларни қишлоқ хўжалик экинларига тадбиқ этиш билан бир қаторда қатор муаммоларни ҳам ҳал қилиш …

арини олдига атроф мухитга кам таъсир қиладиган ҳамма усуллар мужассамлаштирилган. ўсимликларнинг уйғунлашган ҳимоя қилишга катта эътибор бериш талаб қилини бунда, экологик холатга ва пестицид қолдиғи бўлмаган махсулот етиштириш учун зарур бўлган биологик ҳимоя қилишга алохида эътибор қилиш лозимлиги таъкидлаб ўтилади. ўсимликларни биологик ҳимоя қилишнинг асосий йўналиши ўсимликларнинг зарарли организмлдарга қарши уларнинг табиий қушандалари ва организмлари йиртқичлар, текинхўрлар, антогонистлар ва гербифагларни қўллашидан иборат бўлмоғи лозим. охирги йилларда фандаги яъни молекуляр биология, ген инженерияси физиология, биохимия, генетика, микробриология, биотехнология фанларининг ютуқларидан фойдаланилган ҳолда ўсимликларни биологик ҳимоя қилишда, жинсий феромонлардан фойдаланиш, гормонлар, антибиотиклар, кимевий стерилизатор, ионлаштирилган нурлардан фойдаланиш алохида касб этади. ўсимликларни биологик ҳимоя қилишда айниқса биотехнология, молекуляр биология, генетика фанларида эришилган ютуқлари катта аҳамиятга эга. акшда lepidoptera туркумига таълуқли бўлган зараркунандаларга қарши ўсимликларга ген инженерияси муваффақиятларидан фойдаланиб шу туркумига чидамли бўлган ўсимлик генлари киргизилиб уларни чидамли хусусиятини оширди. ҳозирги вақтда яна колорадо қўнғизига қарши итузумдошлар оиласига таълуқли бўлган ўсимликларга ген киргизиш орқали …

қўйилган турлари ҳам мавжуд бўлиб минглаб йиллик тарихга эга. лекин уларни биологик ҳимояда зараркунандаларга қарши йўлга қўйилиши россияда хviii-асрга тўғри келиб биринчи маротаба ғалла экиндаги қўнғизларга қарши мускардин яшил замбуруғини оммавий кўпайтириш йўлга қўйилди. шу билан бир вақтда россияда н. н. мечников, н. ф. гамалея, францияда л. пастер кемирувчиларни касаллик қўзгатувчиларига қарши қўллаш бўйича илмий ишлар олиб борилди. кейинчалик и. я. шеверов. н. в. куруюмов, и. а. порчинскийлар зараркунандаларга қарши энтомофагларни тавсия қилди. натижада энтомофагларни бир худуддан бошқа худудларга кучириш мумкинлиги маълум бўлди. жумладан, зарарли хасвани паразити теленомин олма қуртининг тухумхўри, трихограмма ва бошқалар. кейинги изланишлар натижасида кўплаб энтомофагларни интродукция қилиш ишлари бўлиб улар бориб чет эллардан кўчирилиб келинди. булар жумласига ўсимлик битларига, комсток қуртларига самараси юқори бўлган афелинус, лодилия, гиптолемус, трихограмма кўплаб турдаги тунламларнинг тухумига қарши, кўплаб касаллик қўзғатувчиларга қарши микробиологик препаратлар олиб келинди. биологик ҳимоя қилишда чет эллик олимлар билан бир қаторда ўзбекистонлик мутахассислар ҳам ўз ҳиссасини қушдилар, …

атга сазовордир. шу билан бирга, республикамиздаги вилоят биола- баратория ва туманлараро лабороторияда фойдали хашаротларни кўпайтириш технологиясини такомиллаштириб бормоқда. ўзбекистон фанлар академияси қошидаги биоорганик кимё институтида ферамон тутқичлар, генетика институтида касаллик қўзғатувчиларнинг антогонистлар ишлаб чиқилмоқда. бу сохада самарканд давлат университети, андижон қишлоқ хўжалиги институти, самарканд қишлоқ хўжалиги институтларидаги олиб борилаетган ишлар катта ахамиятга лойиқдир. 1999 йилда қишлоқ хўжалик экинларининг зараркунандаларига қарши ўзбекистонда 20дан ортиқ энтомофаглар мавжуд бўлиб, уларни гўза, барча сабзавот экинлар, боғ зараркунандаларига қарши қўллаш яхши самара бермоқда. жумладан шу йили трихограмма 1млн гектарда, олтинкуз 400 минг гектарда энкарзия, подизус, кокофагус бешиктебратар, макролопус каби энтомофаглар катта хажмда ишлатилмоқда. шу билан бирга ёпиқ майдонларда энтомофагларни кўпайтириш ва қўллаш ишлари олиб борилмоқда. микробиологик препаратлардан дендробациллин триходеремин турингин, битоксибациллин, липидоцид, хлопковарилин, натуралис каби препаратлар қишлоқ хўжалик зараркунандаларига қарши қўллаб яхши самара олинмоқда. кўпгина хўжаликлар ва ҳатто туманлар биологик усулга ўтиб қишлоқ хўжалик махсулотларини экологик тоза ҳолда етиштириш технологиясини яхши йўлга қўйиб олган. ҳозирги …

қаси ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш амалиёти ва назарияси нуқтаи назарида кўриб чиқамиз. организмларни ўзаро алоқасини симбиоз, йиртқичлик, паразитизм ва антибиоз яшаш шакллари нуқтаи назарда кўриб чиқилади. симбиоз (юнонча-symbiosis)-хар-хил турдаги организмларни хар-хил яшаш шакллари бир организм учун ёки хар иккала организм учун фойдали бўлган симбиотларнинг яшаш тарзидир. симбиотлик хусусиятлари форезия, мутуализм, комменсализм шаклларида номаён бўлади. форезия бу шундай бир симбиотик алоқаки, унда бир симбиот иккинчи бир симбиотга харакатланиш учун бирикади. масалан комподеосимон малхамчи қўнғизлар 5 ёшдаги личинкалари триунгулинлари ўсимлик гулларида тухумдан чиққанлари ёввойи асалалилар пайдо бўлиши билан уларга тушиб олади. асалалилар личинкаларини ўз уясига ташиб кетади, у ерда триунгулинлар пўст ташлаб оддий қуртсимон личинкалар ва асалари тухуми, личинкалари билан озиқланади мутуализм - бу симбиоз яшашни бир шакли бўлиб бунда биргаликда яшаш хар икки симбионт учун ҳам фойдали. бу симбиоз яшаш мажбурий симбиоз деб ҳам номланади. масалан чумолиларни ўсимлик битлари айрим қалқондорлар билан бўладиган муносабатларни кўришимиз мумкин. чумолилар ўсимлик битлари ва кокцидларни …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "биологик усулни тарихи, ривожланиши, биоценозда организмларни узаро муносабати."

1404223391_52135.doc биологик усулни тарихи, ривожланиши, биоценозда организмларни узаро муносабати. режа: 1. 1. ўсимликларни биологик ҳимоя килиш фанининг мақсади ва вазифалари. 2. биологик ҳимояга хисса қўшган олимлар. 3. организмларни тур ичида ва турлараро муносабати. қишлоқ хўжалик экинларини ҳосилини сақлашда, аҳолига озиқа, саноатга сифатли хом ашё етказиб беришда зарарли организмларга қарши кураш етакчи ўринларидан бирини эғаллайди. мамлакатимизда зараркунандалар, касалликлар ва бегона ўтлар ўсимликлардан олинадиган ҳосилни 25-30%ни нобуд қилади ва сифатини бузади. бу дегани ҳар 3-4 гектар майдондан бир гектари зарарли организмлар ҳисобига нобуд бўлади. профессор росснинг маълумоти бўйича америка қўшма штатлари зараркунандаларнинг қишлоқ хўжалиги экинзорларига етказган зарар 15 млр...

Формат DOC, 78,0 КБ. Чтобы скачать "биологик усулни тарихи, ривожланиши, биоценозда организмларни узаро муносабати.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: биологик усулни тарихи, ривожла… DOC Бесплатная загрузка Telegram