ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari

PPTX 2,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1681208563.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari ppt o’simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari: yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari . asosiy savollar yorug’lik ekologik omil sifatida harorat ekologik omil sifatida suv ekologik omil sifatida havo ekologik omil sifatida tuproq yoki edafik omillar orografik omillar o’simliklae ekologiyasi o’simliklar ekologiyasi va geografiyasi (botanik geografiya) yoki fitogeografiya o’simliklarning yer yuzida muhit bilan har tomonlama aloqalari, tarqalishi, joylashishi va taqsimlanishi qonuniyatlari (atmosfera bosimi, dengiz sathidan balandlik, muhit, nisbiy namlik, abiotik, biotik va antropogen omillar, havo tarkibi, harorat va boshq.) va sabablarini o’rgatadi. bu murakkab jarayondir, chunki o’simliklarning yer ekvatoriyasida turli qutblarida, turli xil balandliklarda tarqalish qonuniyatlarini evolyutsion taraqqiyot davrlari asosida tushuntirish masalasini hal etishi kerak bo’ladi. shu bois o’simliklar ekologiyasi va botanik geografiya fani o’z oldiga qo’yilgan vazifalarni o’rganish paytida, paleontologiya, tarixiy geologiya, geologiya, o’simliklar morfologiyasi, o’simliklar anatomiyasi, …

g biogeokimyoviy o’zgarishlarga uchrashi natijasida (fotosintez) organik moddalar hosil bo’ladi. biosfera atamasini 1875 yilda avstriyalik geolog olim eduard zyuss fanga kiritgan. biosfera haqidagi ta‘limotni 1926 yilda rus olimi v.i.vernadskiy tomonidan yaratilgan. o’simliklae ekologiyasi ekosistemalar – organizmlarning uzoq evolyutsiya ta‘siri ostida shakllangan barqaror majmuasi hamda abiotik komponentlar yig’indisi bo’lib, unda doimiy moddalar va energiya almashinuvi jarayoni sodir bo’lib turadi. ekosistema atamasini 1904 yilda amerikalik tadqiqotchi t.tensli tomonidan fanga kiritilgan. demak o’simliklar ekologiyasi – o’simliklar turlari va bir turga mansub o’simliklar o’rtasidagi munosabatlarni hamda ularning yashash muhiti o’rtasidagi aloqalarini o’rgatadi. u hozirgi zamonamiz uchun juda dolzarb hisoblangan o’simlikshunoslik, o’simliklar introduktsiyasi va akklimatizatsiyasi, ekish va o’stirishning yangi texnologiyalari, hamda tabiat muhofazasi kabi muhim yo’nalishlarning muammolarini hal etishga ko’maklashadi, alohida bir o’simlik, o’simliklar populyatsiyalari va fitotsenozlarni ilmiy, amaliy jihatdan o’rganadi. o’simliklar ekologiyasi ma‘lumotlarni o’rganish darajasiga qarab, beshta bo’limga bo’linadi: 1.autekologiya. 2.demekologiya. 3.sinekologiya. 4.evolyutsion ekologiya. 5.tarixiy ekologiya. o’simliklae ekologiyasi autekologiya (grekchadan “autos”- o’zi)-organizmlar ekologiyasi. bir …

-xilligini o’rganadi. u shu bilan birga agrotsenozlardagi o’simliklarning xususiyatlarini ham o’rganadi. evolyutsion ekologiya – yer sharida hayotning paydo bo’lishi bilan ekologik sistemalarning o’zgarishini, biosfera evolyutsiyasiga insonlarning ta‘sirini o’rganadi hamda paleontologik ma‘lumotlardan va hozirgi zamon ekologik sistemalari haqidagi ma‘lumotlardan foydalanib qadimiy ekosistemalarni nazariy rekonstruktsiyalashga harakat qiladi. tarixiy ekologiya – insoniyat sivilizatsiyasi va texnologiyaning rivojlanishi natijasidagi ekologik sistemalarning o’zgarishlarini neolit davridan boshlab hozirgi davrgacha o’rganadi. o’simliklae ekologiyasi muhit deganda – biogeotsenoz, biotsenoz yoki fitotsenoz, populyatsiyalarda yashaydigan ayrim turlarning holatiga, rivojlanishiga, ko’payishiga bevosita yoki bilvosita ta‘sir ko’rsatadigan biotik va abiotik omillarning barcha sharoitlari tushuniladi. biomlar deganda – o’ziga xos ko’rinishga va o’simliklar dunyosiga ega bo’lgan yirik hudud yoki kontinental, subkontinental biosistemalar tushuniladi. quruqlik, dengiz va chuchuk suv yirik biomlarga ega. biogeotsenozlar – bir-biri va atrof-muhit bilan o’zaro munosabatda bo’lgan organizmlarning populyatsiyalari kiradi. bu atamani 1940 yilda rus akademik olimi v.n. sukachev tomonidan kiritilgan. biogeotsenozning biotik qismi biotsenoz deyiladi. o’z navbatida fitotsenoz, zootsenoz va …

iotik omillar – jonli tabiatning o’zaro va ma‘lum bir tur yoki turlarga ta‘siri. 3.antropogen omillar – insonlar va ular ishlab chiqargan vositalarning yer kurrasiga hamda undagi tirik organizmlarga ta‘siri. har qanday tirik organizm uzoq evolyutsiya ta‘siri ostida o’zining normal rivojlanishi va ko’payishi uchun yashash muhitiga ega bo’ladi. yashash muhitisiz organizmlar rivojlanmaydi. o’simliklae ekologiyasi ekologik omillar organizmlarda bevosita yoki bilvosita ta‘sir etadi: masalan bizda shimoliy qiyaliklar janubiy qiyalikga nisbatan salqinroq, yoki qumli tuproqga nisbatan bo’z tuproqlarda namlik miqdori ko’proq bo’lishi, baland bo’yli daraxtlarning uning ostida o’sadigan o’tchil va butalarga yorug’likni cheklab qo’yishi bular o’simliklar hayotida bilvosita ta‘sir ko’rsatadi. optimal muhit bo’lgandagina o’simliklar yaxshi rivojlanib, ko’p biologik massaga va urug’ hosil qilishga erishadi. maksimal va minimal yashash darajasi chegarasidan chiqganda organizmlar nobud bo’ladi. demak, har bir tirik organism uchun ma‘lum ekologik omilning o’z maksimumi, minimumi va optimumi bo’ladi. chidamlilik chegarasi – organizmning shundan tashqari sharoitda yashay olmasligidir. har bir turning har bir …

’chib yuruvchi organizmlar. nektonlar (yunoncha “nektos”- suzuvchi) – suvda faol harakatlanadigan, suv oqimiga qarshilik ko’rsata oladigan, katta masofalarni suzib o’ta oladigan organizmlardir. bentos (yunoncha “benthos”-chuqurlik) – suv tubida yoki suv suv tubidagi qum orasida yashovchi organizmlar (qizil va qo’ng’ir suvot‘lari, chig’anoqli mollyuskalar). o’simliklae ekologiyasi biotsenozlar – biotopda yashovchi tirik organizmlar yig’indisi bo’lib, u xilma-xil turlar tarkibi va soni bilan, har xil turga mansub tirik organizmlar o’rtasidagi turli tuman o’zaro munosabatlar yig’indisi hisoblanadi. biotsenoz uchta tarkibiy qismdan tashkil topgan: 1.produtsentlar (lotin. “producens”-yaratuvchi) (avtotroflar). 2.konsumentlar (lotin.”consume”-iste‘mol qilaman) (geterotroflar). 3.redutsentlar (lot. “reduce” qaytaraman, tiklayman) (geterotroflar). yashash chegarasi yoki ekologik valent chegara ba‘zi o’simliklarda juda keng bo’ladi va bunga evritop o’simliklar yoki agar bu chegara tor bo’lsa bularga stenotoplar deyiladi. o’simliklae ekologiyasi uzoq evolyutsiya jarayoni ta‘siri natijasida o’simliklarda noqulay muhitga asta sekinlik bilan moslanish hosil bo’ladi bu hodisaga adaptatsiya deyiladi. buning natijasida aniq yashash muhitida o’simliklarning ixtisoslashgan hayotiy shakllari (ekomorflar) paydo bo’lgan. ma‘lum bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari"

1681208563.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari ppt o’simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari: yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari . asosiy savollar yorug’lik ekologik omil sifatida harorat ekologik omil sifatida suv ekologik omil sifatida havo ekologik omil sifatida tuproq yoki edafik omillar orografik omillar o’simliklae ekologiyasi o’simliklar ekologiyasi va geografiyasi (botanik geografiya) yoki fitogeografiya o’simliklarning yer yuzida muhit bilan har tomonlama aloqalari, tarqalishi, joylashishi va taqsimlanishi qonuniyatlari (atmosfera bosimi, dengiz sathidan balandlik, muhit, nisbiy namlik, abioti...

Формат PPTX, 2,6 МБ. Чтобы скачать "ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekologik omillar haqida tushunc… PPTX Бесплатная загрузка Telegram

ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "ekologik omillar haqida tushuncha. iqlim omillari - yorug’lik, harorat, havo va suvga nisbatan o’simliklarning guruhlari"

Похожие файлы