o`simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha

DOC 49,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363760659_42544.doc ўсимликлар экологиясига кириш www.arxiv.uz reja: 1. o`simliklar ekologiyasi haqida tushuncha. 2. o`simliklar ekologiyasining qisqacha tarixi. 3. ekoloigk omillar haqida tushuncha. 4. ekologiyaning qonuniyatlari. 1. ekologiya-barcha tirik organizmlarning o`zaro va uni o`rab turgan tashqi muhit orasidagi munosabatini o`rganadigan fan hisoblanadi. ekologiya termini nemis zoologi e. gekkel tomoindan birinchi bo`lib taklif qilingan. u o`zining “tirik organixzmlarining tabiiy tarixi asarida” (1868). bu fanning mohiyatini ochib borishga harakat qilgan. ekologiya fani grekcha oikos “oykos” so`zidan olingan bo`lib, yashash muhiti, yashash joyi degan ma`noni bildiradi. tashqi muhit deganda trik organizmni o`rab olgan barcha abiotik va biotik omillarni tushunamiz. muhit - quruqlik, havo, suv va yer osti muhitlaridan iborat bo`lishi mumkin. tashqi muhit tushunchasidan tashqari yashash sharoitlari degan tushuncha ham mavjud bo`lib, bu tushunchaga organizmning yashashi uchun zarur bo`lgan elementlar yoki omillardan yorug`ulik, issiqlik, suv, oziqlanish elementlari va shu kabilar kiradi. o`simliklar ekologiyasi 2 ta bo`limga bo`linadi. 1. autekologiya. 2. sinekologiya. autekologiya bitta o`simlikka bo`ladigan …

o`lib, u turli joyda o`suvchi o`simliklar tuproq va iqlim sharoiti bilan bog`liqligini ko`rsatadi. ekologik bilimlarning rivojlanish tarixi jan batist lamark (1744-1829) nomi bilan bog`liqdir. u o`simliklarning o`zgarishi yashash sharoiti bilan bog`liqligini ko`rsatadi. 19 asrga kelib biogeografiya fanining asoschilari gumbold, a. dekandallarning xizmati cheksizdir. har qanday o`simlik tashqi muhit bilan uzviy bog`liq bo`lib, ular evaliyutsion taraqqiyot jarayonida turlicha moslashib borgandir. hayotning dastlabki bosqichlarida tirik organizmlar dastlab suvda keyin havoda, tuproqda va nihoyat organizmlarning o`zida parazitlik bilan hayot kechirishga moslashganlar. tashqi muhitdan o`simliklar o`zi uchun zarur bo`lgan energiyani olib, uning parchalanishidan hosil bo`lgan maxsulotlarni dissimilyatsiya maxsulotlarini ajratib chiqaradi. shuning uchun tashqi muhit o`simliklarga ta`sir qilsa, o`z navbatida o`simliklar tashqi muhitning o`zgarishiga sababchi bo`ladi. 3. o`simlik o`sishi va rivojlanish uchun zarur bo`lgan tashqi muhit elementlari ekoloigk omillar deb nomlanadi. ularni 3 guruhga bo`lish mumkin. 1. abiotik - tabiatning tirikmas omillari. iqlim omillari: yeruglik, harorat, suv, havo, tuproq va orografik omillar. 2. biotik omillar. …

ishi misol bo`la oladi. ba`zan ayrim ekologik omillar bevosita va bilvosita ta`sir ko`rsatishi mumkin. masalan: shamol o`simliklarning novdasini sindirib, bargini mevasini to`kib, bevosita ta`sir ko`rsatsa, tuproqdagi namlikni kamaytirib, qatqaloq hosil qilib bevosita ta`sir ko`rsatadi. do`l o`simlikning yer usti organlariga salbiy ta`sir ko`rsatsa, tuproq namligini oshirib, havo haroratini o`zgartirib bilvosita ta`sir etadi. xar qanday ekologik omil o`simliklarga turlicha ta`sir ko`rsatadi. masalan: sholi suvda yaxshi o`sadi, lekin suv ko`p bo`lsa, g`o`za tez kunda xalok bo`ladi. ko`pchilik o`rmonda o`suvchi o`simliklar soya joyda yaxshi o`sadi, yorug` joyda tezda xalok bo`ladi. aksincha, cho`l zonasida o`suvchi o`simliklar yorug` joyda yaxshi rivojlansa, soya joyda tez kunda halok bo`ladi. 4. o`simliklar ekologiyasining 3 xil qonuni mavjud. minimum qonuni. bir omil o`rnini boshqa omil bosa olmaslik qonuni omillarning hamkorligi qonuni. ekologik omillarning miqdori va o`simlikka ta`siri turlichadir. ularni ta`sir etish miqdoriga qarab 3 guruhga bo`linadi. 1. omilning minimal miqdori, ya`ni bundan kam bo`lsa organizmni xalokatga olib keladi. 2. omilning …

tlar: 1. burigin. v. a. jongurazov. f. x. botanika “o`qituvchi” t.: 1977. 2. kursanov. v. a. kamarnitskiy n. a va bosh.- botanika “o`qituvchi” 1977. i ii tom. 3. hamdamov i, shukrullayev p va boshqalar- botanika asoslari “mehnat” t.: 1990. 4. soxabiddinov. s. “o`simliklar sistematikasi” i ii bob. “o`qituvchi” t.: 1976. 5. hamidov “o`simliklar geografiyasi” “o`qituvchi” t.: 1984. 6. belolipov. i. v. sheraliyev. a. axadova. m. a. “o`rta osiyo o`simliklari marfalogiyasi” sop, tipo, t.: 1991. 7. holdarov. x. xojimatov. k. x.“o`zbekiston o`simliklari”, “o`qituvchi” t.: 1992. 8. www.ziyonet.uz 1 8

o`simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha"

1363760659_42544.doc ўсимликлар экологиясига кириш www.arxiv.uz reja: 1. o`simliklar ekologiyasi haqida tushuncha. 2. o`simliklar ekologiyasining qisqacha tarixi. 3. ekoloigk omillar haqida tushuncha. 4. ekologiyaning qonuniyatlari. 1. ekologiya-barcha tirik organizmlarning o`zaro va uni o`rab turgan tashqi muhit orasidagi munosabatini o`rganadigan fan hisoblanadi. ekologiya termini nemis zoologi e. gekkel tomoindan birinchi bo`lib taklif qilingan. u o`zining “tirik organixzmlarining tabiiy tarixi asarida” (1868). bu fanning mohiyatini ochib borishga harakat qilgan. ekologiya fani grekcha oikos “oykos” so`zidan olingan bo`lib, yashash muhiti, yashash joyi degan ma`noni bildiradi. tashqi muhit deganda trik organizmni o`rab olgan barcha abiotik va biotik omillarni tushunamiz. muhit - quruqli...

Формат DOC, 49,0 КБ. Чтобы скачать "o`simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`simliklar ekologiyasiga kiris… DOC Бесплатная загрузка Telegram