математик тасаввурларини шакллантириш назарияси ва методикасининг назарий асослари (1-амалий машғулот)

DOCX 89,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1543674893_72971.docx математик тасаввурларини шакллантириш назарияси ва методикасининг назарий асослари (1-амалий машғулот) мухаммад ибн мусо хоразмий мухаммад ибн мусо хоразмий 783 йилда хоразмда, хивада туғилган. алгебра, алгоритм сўзлари математик, астроном ва гeoграф, «ҳозирги замон алгебрасининг отаси «ал — хоразмий номи билан боғлиқдир. унинг «ал — жабр вал-муқабала» рисоласи кейинчалик европада «алгебра» деб аталадиган бўлди. айни шу асар туфайли ал-хоразмий номидан xii аср бошларида «алгоритм» термини пайдо бўлди. хоразмийнинг математикага оид шоҳ асарлари fapб ва шарқ халқлари тилларига таржима қилиниб, кўп асрлардан буён қўлланма сифатида хизмат қилади. хоразмийнинг «ҳинд ҳисоби ва сонлари ҳақида», “ал-жабр”, «арифметика», «мармар соат ҳақида», «ер суръати», “тарих китоби”, «яҳудий эралари ва байрамлари» ҳақида асарлари, айниқса маълум ва машҳурдир. унинг «зижи» номли асари дастлабки астрономик асар сифатида шарқдагина эмас, гарбда ҳамшу фан ривожи учун катта хизмат кўрс атган. мухаммад ибн мусо хоразмийнинг ибратли ҳаёти, ижоди, яратган асарлари, қолдирган мероси бебаҳо бойлик бўлиб, ҳозиргача ҳам қиммати ва аҳамиятини йуқотмаган. мухаммад …

га келишга сабаб бўлди. улуғбекнинг синус ва косинуслар жадваллари бир минут оралиқ билан тузилган. зижда улуғбек бир градуснинг синусини ҳисоблаш учун алоҳида рисола ёзганлиги қайд қилинди. аммо унинг бу асари ҳозирча топилмаган. зижнинг амалий астрономияга тааллуқли қисмида эклиптика экваторга оғиши, осмон ёритгичларининг координатларини аниқлаш, ердаги ихтиёрий пунктнинг географик узунлиги ва кенглигини аниқлаш, юлдузлар ва сайёралар орасидаги масофаларни аниқлаш каби масалалар бор. улуғбек ой ва қуёш тутилишларини икки усулда: 1. ўзи тузган жадваллар ёрдамида. 2. бевосита ҳисоблаб аниқлаш мумкинлигини айтади ва усулларга доир мисоллар келтиради. улуғбекнинг юлдузлар рўйхати 1018 юлдуздан иборат бўлиб, у юлдуз туркумлари бўйича жойлаштирилган. рўйхатда ҳар бир юлдузнинг туркумдаги номеридан ташқари, унинг юлдуз туркумидаги ўрнининг қисқача тавсифи, 1437 йилдаги тенг кунлик нуқтасига нисбатан узунлиги ва кенглиги берилган. буюк олимнинг «рисолаий улуғбек» номли астрономик ва «тарихи арбаъулус» номли тарихий асари ҳам ўрганилмаган. бу асарлар, умуман фан тарихида ҳам маълум ва ноёбдир. улуғбек жасади самарқандда дафн этилган. 1449 йили улуғбекнинг …

араганда у бошланғич маълумотниўз она шаҳри кошийда олган. хv асрда кошон анча ривожланган шаҳар бўлган. кошийнинг иккинчи кашфиёти сонлардан п-даражали илдиз чиқариш амали эди. кошийнинг учинчи асари — “ватар ва синус ҳақида рисола” ҳозирча топилмаган. лекин “ҳисоб калити” асарида эслатилишича, кошийнинг бу асари ҳам математиканинг муҳим муаммоларидан бўлиши — берилган ёй ва ватарга кўра унинг учдан бирининг ватарини англашга, ҳозирги белгилашларда эса sin30 бўйича sin10 ни топишга бағишланган. тригонометриянинг бу усули математикадаги жуда кўп масалалар билан боглиқ. биринчидан, у х3+g=рх кўринишидаги куб тенгламанинг илдизлариниинтеграцион усулда ҳисоблаш, иккинчидан қадимги классик масала — бурчак трисекцияси билан боғлиқ. юқорида эслатганимиздек коший улуғбекнинг астроном мактабида олиб борилган математик ҳисоблаш ишларида фаол қатнашган,ўзи ҳам астрономияга оид бир нечта асарлар ёзган. аммо унинг асарлари бизгача етиб келмаган. хулоса қилиб айтганимизда ал хоразмий, улуғбек, форобий бопқа бир қанча алломаларимиз қаторида коший ҳам ўзининг бир қатор математикага оид асарларини ёзди. ғиёсиддин коший нафақат математикага оид, балки астрономияга оид …

ргатишга йўлқўймаслик керак, дейди. шунинг учун сон-саноқ методикасини ишлаб чиқмайди, балки сонсаноққа ўргатиш программасини белгилаб чиқади. тихеева дидактик ва ҳаётий материалларнинг ролини кўрсатди, уни ўргатишда кетма-кетлик, системалилик, такрорийлик принципига амал қилишни кўрсатди. тихееванинг камчилиги у ўргатишда асосий метод фақат дидактик ўйин методи деб ҳисоблайди. лекин е.и. тихееванинг дидактик ўйинлари ва дидактик материалларидан фойдаланиш мумкин. ф. н. блихер дидактик ўйин эса асосий методлардан фақат биттасидир. лекин у бирдан бир метод бўла олмайди. у бошқа методлар билан биргаликда қўлланилади. шундай қилиб, ф.н. блихер 30-40 йиллар ичида боғча ишига катта ҳисса қўшди. лекин ҳаёт бир жойда турмайди, охирги 50-60 йиллар давомидаги илмий ишларнинг натижалари болалар боғчасида элементар математика тасаввурларини ишини илмий асосда олиб бориш имконини берди. ҳозирги вақтда блихернинг дидактик ўйинларидан қисман фойдаланиш мумкин. а. леушина а.леушина ўзининг бутун ҳаётий фаолияти давомида мактабгача тарбия ёшидаги болаларга саноқни ўргатиш масалалари бўйича иш олиб борди, леушинанинг педагогик ишлари: болаларни боғчада санашга ўргатишга тайёрлаш темаси 19591961 …

чик группадан бошлаб ҳафтада 1 марта мактабга тайёрлов группада, ҳафтасига 2 марта махсус машғулотлар ўтказишни таклиф қилди. унинг таклифига биноан бундай машғулотлар 1970 йилдан бошлаб ўтила бошлади. унинг хизматлари эвазига педагогика институтлари ва педагогика билим юртларида математика курслари узайтирилган. у охирги 20-30 йиллар давомида болаларни саноққа ўргатиш масаласи бўйича иш олиб боргани учун математик тасаввурларининг бошқа масалалари бўйича иш олиб боролмайди. лекин шунга қарамай 1968 йилда болалар боғчаси тарбия программасининг саноқ бўлими у томонидан ишлаб чиқилди. 50-90 йилларда ўзбекистондаги болалар боғчалари элементар математик тасаввурларни шакллантириш методикаси асослари ривожланиши бўйича кўпгина педагоглар иш олиб бордилар. жумладан: бикбаева h.у. 1973 йилдан бошлаб, россиялик педагоглар, леушина а.м., столяр а.а., метлина л. с ларнинг ишлар кўриб чиқиб, уларнинг ҳаммаси бизнинг ўзбекистон болалар боғчаларига туғри келмаслигини исботлайди янги дастур яратди. фойдаланилган адабиётлар: 1.болажон” таянч дастури. т.: 2016 2. мактабгача таълимга қўйиладиган давлат талаблари. т.: 2017 3. хасанбоева.о.у. “мактабгача таълим педагогикаси” т. «илм зиё» 2006 й …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "математик тасаввурларини шакллантириш назарияси ва методикасининг назарий асослари (1-амалий машғулот)"

1543674893_72971.docx математик тасаввурларини шакллантириш назарияси ва методикасининг назарий асослари (1-амалий машғулот) мухаммад ибн мусо хоразмий мухаммад ибн мусо хоразмий 783 йилда хоразмда, хивада туғилган. алгебра, алгоритм сўзлари математик, астроном ва гeoграф, «ҳозирги замон алгебрасининг отаси «ал — хоразмий номи билан боғлиқдир. унинг «ал — жабр вал-муқабала» рисоласи кейинчалик европада «алгебра» деб аталадиган бўлди. айни шу асар туфайли ал-хоразмий номидан xii аср бошларида «алгоритм» термини пайдо бўлди. хоразмийнинг математикага оид шоҳ асарлари fapб ва шарқ халқлари тилларига таржима қилиниб, кўп асрлардан буён қўлланма сифатида хизмат қилади. хоразмийнинг «ҳинд ҳисоби ва сонлари ҳақида», “ал-жабр”, «арифметика», «мармар соат ҳақида», «ер суръати», “тарих китоби”, «яҳу...

Формат DOCX, 89,5 КБ. Чтобы скачать "математик тасаввурларини шакллантириш назарияси ва методикасининг назарий асослари (1-амалий машғулот)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: математик тасаввурларини шаклла… DOCX Бесплатная загрузка Telegram