шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари

PPTX 230,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711479498.pptx /docprops/thumbnail.jpeg шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари ўрта асрларда марказий осиё мутафаккирларидан абу наср форобий, абу райхон беруний, абу али ибн сино, юсуф хос хожиб, алишер навоий , шарқ мутафаккирларидан ар розий, жалолиддин румий ва бошқа кўплаб қомусий олимлар ўзларининг асарларида инсоннинг рухий тузилишига оид фикрларни ёзиб қолдирганлар. «соф араб-мусулмон фалсафаси» - машшоийунлар демокритнинг эмпирик табиатшунослик фалсафаси йўналишидаги – табиийунлар амалий сиёсат, давлат ва ахлоқ фалсафаси мантиқшунослик ва ҳозирги семантик мантиқ фалсафаси йўналишидаги фалсафа фан, фалсафий ва диний таълимотларни қиёсий ўрганувчилар 3 абу бакр муҳаммад ибн закариё ар-розий 864-925 йиллар эроннинг рай шаҳрида дунёга келган рай ва бағдод шаҳарларида ўқиган рай ва бағдод шифохоналарини бошқаради табобатга, кимёга, фалсафага, мантиққа, этикага, илоҳиётга, астрономияга, физикага оид 184 та асар қолдирган 61 таси етиб келган реал дунё тузилиши замон жон (ан-нафас) худо (бориб) материя (хаюло) макон розий инсон ақл-идрокининг қудратига юқори баҳо бериб, инсонни табиатдаги предмет ва ҳодисаларнинг моҳиятини билишда …

ам, руҳан ҳам бирдир. «адашишдан қутқарувчи» у оллоҳни инсон ақл орқали англаши мумкин эмас, уни сиқиниш ва ибодат орқали англаши мумкин. жон худо (оллоҳ) сингари фазодан ташқарида, олам оллоҳ томонидан яратилган. абу наср ибн муҳаммад ал-форобий (870-950) сирдарё бўйидаги фороб қишлоғида туғилади шош, самарқанд , бухоро ва бағдодда тахсил олади 160 дан ортиқ асарлар ёзган бағдодда яшаб ижод қилади дамашқда вафот этади. у яратган асарларни уларнинг характерига қараб икки гуруҳга ажратиш мумкин 1- қадимги юнон табиатшунос олимлари ва файласуфлари илмий меросини ўрганиш, таржима қилиш ва шарҳлашга оид асарлар 2- ўрта аср фанининг табиий-илмий, ижтимоий-сиёсий ва фалсафий масалаларига оид рисолалар. 1- аристотелнинг «категориялар», «иккинчи аналитика», «топика», «поэтика», «риторика», «софистика» ва шу каби асарларига ёзилган шарҳлар 2- «ихсо-ал-улум», «ҳикмат асослари», «аристотель «мантиғ»ининг талқинлари», «катта мусиқа китоби», «ассиёсат ал-маданий», «мантиққа кириш», «вакуум ҳақида», «фозил одамлар шаҳри» форобий фалсафий қарашларининг асосини унинг дунёнинг тузилиши ҳақидаги пантеистик таълимоти ташкил қилади. бу таълимотга кўра, бутун мавжудот-борлиқ …

га бўлиб, бу босқичларнинг ўзаро боғлиқлигини, ақлий билим ҳиссий билишсиз юзага келмаслигини алоҳида таъкидлайди. у инсон билиш жараёнининг бу босқичларини инсондаги «ташқи қувват» ва «ички қувват»лар билан изоҳлайди. «ташқи қувватлар» бевосита ташқи таъсирлар орқали сезги аъзоларида вужудга келадиган сезгилардир. улар 5 турли: тери-бадан сезгиси, таъм билиш сезгиси, ҳид билиш сезгиси, эшитиш сезгиси, кўриш сезгиси. ҳиссий билиш («қувват ҳиссия»), деб номлайди «ички қувват»га эса у эсда олиб қолиш (хотира), ҳаёл (тасаввур), ҳис-туйғу нутқ (фикрлаш) «қувватлари»ни киритади. «ички қувват» деганда у инсоннинг ақлий билиш босқичини тушунади. асарларидаги фикрлари «илм ва санъатнинг фазилатлари»- инсоннинг табиатни билиши чексизлигини, моҳият (жавҳар)ни билишга қараб боришини айтади. «ақл маънолари ҳақида»- ақл, бир томондан, руҳий жараён, иккинчи томондан, ташқи таъсир, яъни таълим-тарбиянинг натижаси, ақл фақат инсонгагина хос бўлган руҳий куч билан боғлиқ қобилият. «фозил шаҳар аҳолисининг маслаги»- ҳар бир инсон табиатан шундай тузилганки, у яшаш ва олий даражадаги етукликка эришмоқ учун кўп нарсаларга мухтож бўлади, у бир ўзи …

«ҳиндистон» «тилларнинг турлича бўлишига сабаб-одамларнинг гуруҳларга ажралиб кетиши, бир-бирларидан узоқда яшашларидир»,-дейди «қадимги авлодлар обидалари» баъзи одамлар шахсининг шаклланишида уларнинг хулқ - атворида мавжуд бўлган зиқналик, ёлғончилик, мунофиқлик, хушомадгўйлик, иккиюзламачилик каби иллатларнинг шахс тараққиётига салбий таъсири ҳақида тўхталиб ўтади. абу али ҳусайн ибн абдуллоҳ ибн сино 980-1037 бухоро яқинидаги афшона қишлоғида туғилган бухорода ўқиб улғаяди 5 томлик «ал-қонун фит тиб» («тиб қонунлари»), 18 томлик мантиқ, физика, математика ва метафизика (фалсафа)ни тўлиқ ўз ичига олган «китоб аш-шифо», «китоб ан-нажот», 20 томлик «китоб ал-инсоф» («инсоф китоби»), «донишнома» инсонни тана ва жондан ташкил топади мия эса жонни бошқарувчи марказдир ҳашаротлар, ўсимликлар, ҳайвонлар ва инсонлар қандайдир ички куч - жон («ан-нафас»)га эгадир инсон жони бунда энг олий ва етук жондир шунинг учун инсон фикрлаш ҳислатига эгадир инсон ақли жоннинг олий даражадаги ифодасидир инсон мавжудот моҳиятини билиши унинг тафаккурининг дунёвий ақл билан қўшилиши асосида вужудга келади. абу абдулло рудакий ix асрнинг 50-60 йиллари руҳ билан материянинг …

шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари"

1711479498.pptx /docprops/thumbnail.jpeg шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари ўрта асрларда марказий осиё мутафаккирларидан абу наср форобий, абу райхон беруний, абу али ибн сино, юсуф хос хожиб, алишер навоий , шарқ мутафаккирларидан ар розий, жалолиддин румий ва бошқа кўплаб қомусий олимлар ўзларининг асарларида инсоннинг рухий тузилишига оид фикрларни ёзиб қолдирганлар. «соф араб-мусулмон фалсафаси» - машшоийунлар демокритнинг эмпирик табиатшунослик фалсафаси йўналишидаги – табиийунлар амалий сиёсат, давлат ва ахлоқ фалсафаси мантиқшунослик ва ҳозирги семантик мантиқ фалсафаси йўналишидаги фалсафа фан, фалсафий ва диний таълимотларни қиёсий ўрганувчилар 3 абу бакр муҳаммад ибн закариё ар-розий 864-925 йиллар эроннинг рай шаҳрида дунёга ке...

Формат PPTX, 230,7 КБ. Чтобы скачать "шарқ мутафаккирларининг психологик ғоялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шарқ мутафаккирларининг психоло… PPTX Бесплатная загрузка Telegram