yunon adabiyotining ibtidoiy davri

DOC 48,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662841029.doc yunon adabiyotining ibtidoiy davri reja: 1.antik adabiyotning tarkibi, uning jo`g’rofiy o`rni va davrlari. 2. yunoniston adabiyotining taraqqiyot bosqichlari. 3.homer va hesiod eposlari.. 4.mil.av.gi vii – vi asrlarda yunoniston lirikasi. 5.antik adabiyotning tarixiy ahamiyati. “antik” so`zi lotincha “antiqus” so`zidan olingan bo`lib, “qadimgi” degan ma`noni bildiradi. antik adabiyot atamasi butun jahon adabiyotining qadimgi davriga nisbatan emas, balki faqat evropa adabiyotining qadimgi davriga nisbatangina ishlatiladi. bu adabiyot ikki xalq tomonidan yaratilgan bo`lib, o`z tarkibiga ko`ra ham ikki shoxobchadan tashkil topgan: 1. yunoniston adabiyoti; 2. rim adabiyoti. ulardan dastlabkisi yunon tilida, keyingisi esa lotin tilida vujudga kelgan. antik adabiyot urug’-jamoa va quldorlik ijtimoiy-iqtisodiy tuzumida yuzaga kelib, shakllandi va rivojlandi. qadimgi yunonlar bolqon yarim orolining janubi, egey dengizining orollari hamda kichik osiyo qirg’oqlarini maskan tutgan edilar. qadimgi rimliklar esa dastavval rim tevaragi, shuningdek, o`rta italiya (latsium)dagi uncha katta bo`lmagan hududni egallagandilar.keyinchalik esa butun italiyani, o`rta er dengizi mamlakatlarini, chunonchi, yunonistonni, va nihoyat o`sha davrda …
2
an milodiy v asrgacha). yunoniston va rim adabiyoti ham ijtimoiy-tarixiy taraqqiyot bilan bog’liq tarzda o`z ichida bosqichlarga bo`linadi. biz rim adabiyotining bosqichlari haqida keyinchalik ma`lumot berishimiz sababli hozircha yunoniston adabiyotining bosqichlari haqida to`xtalish bilan kifoyalanamiz. bu adabiyot quyidagi bosqichlarga bo`linadi: 1. ibtidoiy davr (eng qadimgi zamonlardan mil.av.gi vi asrgacha); 2. attika davri (mil.av.gi v-iv asrlar); 3. ellinizm davri (mil.av.gi iii-i asrlar); 4. rim hukmronligi davri (milodiy i-v asrlar). ba`zi bir tadqiqotlarda yunoniston adabiyotining genezisi haqida noto`g’ri fikrlar bildiriladi. chunonchi, a.alimuhammedovning “antik adabiyot tarixi” darsligida: “... yunon adabiyoti hech bir xalqning adabiyotiga suyanmasdan mustaqil ravishda paydo bo`lgan adabiyotdir”,-degan qarash ilgari suriladi. holbuki, yunoniston madaniyati krit-miken madaniyati (mil.av.gi 2 – ming yillik) va u orqali hatto misr va mesopotamiya madaniyati (mil.av.gi 3 – ming yillik) bilan bog’langan hamda insoniyatning ungacha bo`lgan 2 ming yillik madaniy merosining vorisi sifatida maydonga chiqqan edi. demak, yunoniston adabiyoti katta adabiy tajriba negizida tarkib topdi. boshqa xalqlarda …
3
sharoitga muvofiqlashtirib, urug’-jamoa tuzumi tamoyillari asosida tasavvur etganlar. masalan, zevsning bosh ma`bud sifatidagi roli, unga qon-qarindoshlik ipi bilan bog’langan boshqa ma`budlar hera,poseydon, aid, demetra, afina, afrodita, erot, hefest, ares, apollon ,artemida, hermes, dionis, satir va hokazolar tabiat va jamiyat hayotining biror bir sohasini bevosita boshqarishi bu fikrni tasdiqlaydi. mifologiya butun yunon xalqi tafakkurining mahsuli sifatida u bilan birga taraqqiy etib, o`sib va o`zgarib boradi. yunon miflari o`z mavzuiga ko`ra turkumlarga birikkan bo`lib, ular orasida “troya turkumi”, “fiva turkumi”, “argonavtlar turkumi” va boshqalarni sanash mumkin. miflardan tashqari ertak, masal, maqol va topishmoq janrlari ham keng rivojlangan. masalan, xalq orasida keng tarqalgan va ezop nomi bilan yuritilgan 426 ta masal bizgacha etib kelgan. ular orasida hozir bizga juda yaxshi tanish bo`lgan ko`plab syujetlarni uchratamiz. yunon xalq qo`shiqlari va ularning turli-tuman shakllari ham yozma adabiyotning yuzaga kelishiga juda katta ta`sir ko`rsatdi. yunon yozma adabiyotining bizga ma`lum bo`lgan ilk asarlari - homerning “iliada” va …
4
vr mil.av.gi xii asrdan tortib to vi asrgacha deb ko`rsatiladi. homer yashagan shahar nomi uchun esa 7 ta shahar smirna, xios, kolofon, salamin, rodos, argos va afina da`vo bilan chiqqanlar. homer masalasi homer muallifligi haqidagi hamda homer dostonlarining yaratilishi haqidagi masaladir. xviii asrning oxirlariga qadar ham “iliada” va “odisseya”ning birdan-bir muallifi sifatida homer so`zsiz qayd etib kelindi. homer yunoncha “so`qir” ma`nosini bildirib, uni so`qir mo`ysafid sifatida tasavvur etishgan va haykallardan birida uni ana shunday tasvirlashgan. xviii asr oxirlariga kelib, nemis olimi f.a.vol’f (“homerga kirish” kitobi, 1795 yil) “iliada” va “odisseya” dostonlari xalq badiiy ijodi mahsuli, degan qarashni ilgari surib chiqdi. u homerning o`zini bu asarlarni yaratishda ozmi-ko`pmi ishlagan talay mualliflardan biri, deb hisobladi. ana shundan buyon o`tgan ikki asr mobaynida bu masala bo`yicha ikki oqim shakllandi: 1. analitik gipoteza, ya`ni eposlarni mustaqil asarlardan tarkib topgan, deb qarash. 2. unitar gipoteza, ya`ni eposlarning yaxlitligini e`tirof etish. ularning har ikkalasini ham bir-biriga …
5
. bu va boshqa bir qator belgilardan kelib chiqib, jamiyat o`z taraqqiyotida quldorlik tuzumiga o`tib borayotganligini sezib olish mumkin. “iliada” yunoncha “ilionnoma” yoki “ilion jangnomasi” ma`nolarini bildiradi. ilion (yoki troya) kichik osiyoda, dardanel’ bo`g’ozining janubiy qirg’og’ida joylashgan shaharning nomidir. u mil.av.gi 3 – ming yillikda mislsiz yuksalib, mil.av.gi 2 – ming yillikda turli falokatlar ta`sirida vayronaga aylanadi. “iliada”da mana shu tarixiy – mifologik materialni mavzu sifatida tanlagan homer 10 yillik urushning so`nggi 10 – yilidan 51 kunnigina tasvir etadi. oq she`r shaklida, gekzametr vaznida yozilgan “iliada” asari 15000 misradan iborat. bu ulkan eposni iii asrda aleksandriya adabiyotshunoslari 24 kitob –qo`shiqqa bo`lganlar. bunda yunon alifbosidagi harflar soni asos qilib olinadi. homerning o`zi “iliada” dostonida uning bosh obrazi – fessaliya podshohi axill (yoki axilles)ning g’azabini kuylashni maqsad qilib olgani haqida so`zlaydi. uning g’azabiga sabab bo`lgan konfliktning ikkinchi tomonida umumyunon qo`shinining yo`lboshchisi agamemnon turadi va uning axillga tegishli bo`lgan asira bresiadani tortib olishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yunon adabiyotining ibtidoiy davri"

1662841029.doc yunon adabiyotining ibtidoiy davri reja: 1.antik adabiyotning tarkibi, uning jo`g’rofiy o`rni va davrlari. 2. yunoniston adabiyotining taraqqiyot bosqichlari. 3.homer va hesiod eposlari.. 4.mil.av.gi vii – vi asrlarda yunoniston lirikasi. 5.antik adabiyotning tarixiy ahamiyati. “antik” so`zi lotincha “antiqus” so`zidan olingan bo`lib, “qadimgi” degan ma`noni bildiradi. antik adabiyot atamasi butun jahon adabiyotining qadimgi davriga nisbatan emas, balki faqat evropa adabiyotining qadimgi davriga nisbatangina ishlatiladi. bu adabiyot ikki xalq tomonidan yaratilgan bo`lib, o`z tarkibiga ko`ra ham ikki shoxobchadan tashkil topgan: 1. yunoniston adabiyoti; 2. rim adabiyoti. ulardan dastlabkisi yunon tilida, keyingisi esa lotin tilida vujudga kelgan. antik adabiyot urug’-jamoa va...

Формат DOC, 48,5 КБ. Чтобы скачать "yunon adabiyotining ibtidoiy davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yunon adabiyotining ibtidoiy da… DOC Бесплатная загрузка Telegram