rim adabiyoti. respublika davri rim adabiyoti

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662841050.doc rim adabiyoti. respublika davri rim adabiyoti reja: 1. mil.av.gi iii – ii asrlarda rim jamiyati. 2. dastlabka rim shoirlari.plavt va terentsiya komediografyasi 3. notiqlik san`ati va tarixiy proza taraqqiyoti. 4. lukretsiyning “buyumlar xislati” falsafiy dostoni. 5. neoteriklar va katull lirikasi. rim adabiyoti antik adabiyot tarixidagi yangi bosqich hisoblanadi. rim asosiy belgilariga ko`ra qadimgi yunoniston qanday taraqqiyot yo`lini bosib o`tgan bo`lsa, ana shunday yo`lni bosib o`tdi. bu yo`l ibtidoiy urug’chilik tuzumidan quldorlik, shahar – davlatiga, undan so`ng esa keyinchalik ichki qarama-qarshiliklar tufayli emirilib, o`z o`rnini yangi ijtimoiy-iqtisodiy, formatsiya – feodalizmga bo`shatib bergan ulkan imperiya tuzilmasigacha bo`lgan yo`ldir. yunoniston va rim ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotidagi bunday bir xillik ular mafkurasidagi umumiylikni ham belgilab berdi. yunon madaniyati rim madaniyatiga din, falsafa, san`at va adabiyot sohasida juda katta ta`sir ko`rsatdi. shunga muvofiq rimda adabiyot nisbatan keyinroq – milod.av.gi iii asrda, uning o`rtalarida rivojlana boshladi. xolbuki, bu paytda yunoniston uchun tanazzul chuqurlashayotgan bir payt edi. bu …
2
smiy tili bo`lib, u jiddiy o`rgatilar va har bir ma`lumotli odam uchun tanish edi. vaholanki, ayni paytda yunon tili unutilib qo`yilgan bo`lib, bu jarayon renessans, ya`ni xvi asrgacha davom etadi. mana shu davrga kelibgina antik yunon madaniyati insoniyat oldida qayta yuz ko`rsatadi va yunon tilini o`rganish mayli qayta tiklanadi. shunday qilib, renessans klassitsizm adabiyotiga yunoniston adabiyoti ta`siri rim adabiyoti ta`siridan kuchliroq bo`lgan. rim adabiyotini tushunishda shak-shubhasiz uning mifologiyasi muhim o`rin tutadi. bu o`rinda ham qadimgi yunon mifologiyasidan, o`z ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda idrok etilib, foydalanildi. vaqtlar o`tdiyu asosiy yunon xudolari rim tuprog’ida quyidagi nomlar bilan qaror topib qoladilar: yupiter (zevs), yunona (hera), neptun (poseydon), pluton (aid), tsetsera (demetra), minerva (afina), venera (afrodita), kupidon yoki amur (erot), vulkan (hefest), mars (ares), apollon yoki feb (apollon), diana (artemida), merkuriy (hermes), vakx yoki liber (dionis), favn (pan, satir) va hokazolar. shuni alohida ta`kidlash kerakki, rim shoirlari uchun yunon mifologiyasida birinchi planga xuddi yunon …
3
illaridan milodiy 14 yilgacha. 4. imperiya davri adabiyoti. a) kumush asr –– i asr va ii asr boshlari adabiyoti. b) so`nggi rim adabiyoti – ii asr o`rtalaridan v asrgacha. mil.av.gi iii – ii asrlar rim tarixi rim tomonidan dastlab italiyaning, so`ngra avval o`rta er dengizi havzasining g’arbiy, keyin sharqiy katta qismi, shu jumladan, yunonistonning istilo etilishi bilan bog’liqdir. uzluksiz yurishlar natijasida rim madaniyatining nisbatan yuksak taraqqiy etgan yunon madaniyati bilan to`qnash kelishi yuz beradi. natijada rim va yunoniston madaniyati elementlarining bir-biriga munosabati masalasida ikki yo`nalish tarkib topadi: 1. ellinlashtirishni yoqlovchilar. 2. ellinlashtirishga qarshilar. dastlabki rim shoirlari. liviy andronik (mil.a. 284-204) yunonistonlik birinchi rim shoiri , tarjimon, rim mastaolarida yunon va lotin tilidan dars beradi. qadimgi saturn vaznida «odisseya» ni lotin tiliga tarjima qilgan. ko`p o`rinlarda misralarni qisqartirib, ma`budlarning nomlari bilan almashtiradi. lotin «odisseya» si qariyb 2 asr davomida rim maktablarida asosiy o`quv kitobi bo`lib xizmat qiladi. liviy andronik lotin tilida …
4
ra, zamonasining zo`ravonlarini masxara qilishdan cho`chimaydi. xullas, neviy komediyalarida rim hayotining milliy nafasi sezilib turadi. «pun urishi» dostoni neviy istedodining cho`qqisi hisoblanadi. bu dostonda rim xalqining troyaliklardan tarqalganligi haqidagi rivoyatga neviy birinchi badiiy tus beradi. doston karfagen urushi voqealariga bag’ishlangan. asarda o`t ichida qolgan troya shahri tasvirlangan. troya urushi qahramoni eney ma`budalarning amri bilan shaharni tashlab ketishga majbur bo`ladi. mashaqqatlarni engib karfanen shahriga malika didona xuzuriga etib keladi. shundan so`ng troyaliklar italiya qirg’oqlariga qarab yo`l oladi. eneyning avlodi romul tomonidan rimning barpo etilishi tasvirlanadi. kvint enney shoirlari orasidagi eng yirigi (m.o.239-169) italiyaning janubidagi klambriya viloyatida tug’iladi. rimga ko`chib kelib, pun urishida ishtirok etadi. keyinchalik lotin va yunon tillaridan dars beradi. uning tragediyalari teatr sohasida uzoq umr ko`rdi. («gekuba», «ifegeniya», «aleksandr», «medeya» va boshq.) enniy o`zining «annallar» («solnomalar») dostoni bilan shuhrat qozonadi. 60 ming misradan iborat 18 bobli bu asar butun rim tarixini o`z ichiga oladi. shoir epitet, o`xshatishlar va boshqa …
5
langan va o`zidan qiziq-qiziq iboralar, maroqli hodisalar kiritgan. plavtning «maqtanchoq jangchi» komediyasi, eng o`tkir va maroqli asarlaridan hisoblanadi. asarda pirgopolinik degan shaxs hech qanday janglarda bo`lmasa ham o`zini jang maydonlarida ko`rsatgan baxodirliklarini, surgan ayshu-ishratlarini tasvirlaydi. shoir ham o`z qahramoniga monand dabdabali nom beradi: pirgopolinik, ya`ni «shaharlar va minoralar zavoli» demakdir. asardan ana shu xotinbozning ishqiy sarguzashtlari ham o`rin olgan. bu asar yunon tilidan ko`chirilib, prirgopolinikning obrazi orqali og’ir urushlar paytida chetga qochib, urush tugagach, bo`lmag’ur bahodirliklari bilan maqtanib yurgan harbiylarning ustidan kuladi. plavtning yana bir asari «xumcha» komediyasi bo`lib, unda rim jamiyati uchun muhim masala o`rin olgan, ya`ni boylik inson hulqini buzishi tasvirlanadi. plavt asarida ellinizm zamonasida keng tarqalgan kinik va stoiklar falsafasidan foydalangan. davlatmandlikning tashvishlariga qaraganda, betashvish kambag’allik yaxshi degan g’oyani ilgari surgan. xuddi shu asar asosida keyinchalik e.vohidovning «oltin devor» asari dunyoga keldi. plavtning yana bir katta asari - « psevdol» («aldamchi qul») hisoblanadi. bu komediyada muhabbat mojarolari …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rim adabiyoti. respublika davri rim adabiyoti"

1662841050.doc rim adabiyoti. respublika davri rim adabiyoti reja: 1. mil.av.gi iii – ii asrlarda rim jamiyati. 2. dastlabka rim shoirlari.plavt va terentsiya komediografyasi 3. notiqlik san`ati va tarixiy proza taraqqiyoti. 4. lukretsiyning “buyumlar xislati” falsafiy dostoni. 5. neoteriklar va katull lirikasi. rim adabiyoti antik adabiyot tarixidagi yangi bosqich hisoblanadi. rim asosiy belgilariga ko`ra qadimgi yunoniston qanday taraqqiyot yo`lini bosib o`tgan bo`lsa, ana shunday yo`lni bosib o`tdi. bu yo`l ibtidoiy urug’chilik tuzumidan quldorlik, shahar – davlatiga, undan so`ng esa keyinchalik ichki qarama-qarshiliklar tufayli emirilib, o`z o`rnini yangi ijtimoiy-iqtisodiy, formatsiya – feodalizmga bo`shatib bergan ulkan imperiya tuzilmasigacha bo`lgan yo`ldir. yunoniston va rim ijtim...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "rim adabiyoti. respublika davri rim adabiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rim adabiyoti. respublika davri… DOC Бесплатная загрузка Telegram