yunon adabiyotining attika davri

DOC 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662841038.doc yunon adabiyotining attika davri reja: 1. mil.av.gi v – iv asrlarda yunoniston jamiyati. 2. dramaning paydo bo`lishi. teatrlar qurilmasi va dramaturglar musobaqasi. 3. dramaning asosiy janrlari: tragediya va komediya. ularning taraqqiyoti. 4. mil.av.gi v – iv asrlar yunon nasri. 5. attika davri yunon adabiyotining ahamiyati. yunoniston umumiy tarixining, shu jumladan, adabiyot tarixining mil.av.gi v – iv asrlari eng yuksak taraqqiyot bosqichi bo`lib, u attika davri deb yuritiladi. attika joylashgan va markazi afina shahri bo`lgan viloyat nomidir. miloddan ilgarigi 499 – 449 yillarda, ya`ni 50 yil davom etgan eron – yunon urushida yunonistonning 150 ga yaqin polis, ya`ni shahar – davlatlari orasida uning g’alabasiga eng ko`p hissa qo`shgan afina bu davr hayotining barcha sohalarida etakchi rol’ o`ynaydi. mana shu sababga ko`ra miloddan ilgarigi v – iv asrlar yunonistonga nisbatan attika davri atamasi qo`llaniladi. afina eron – yunon urushi natijalariga ko`ra bir tomondan behisob qullarga ega bo`lgan bo`lsa, boshqa tomondan esa …

rivojlanadi. bu davrda dramaning uchta janri tarkib topgan bo`lib, bular: 1. tragediya; 2. komediya; 3. satirlar dramasidir. daramaning manbalari haqidagi ma`lumotlar asosan aristotel’ hamda herodot asarlarida mavjud bo`lib, bu haqda xulosalar chiqarishda ularning qarashlariga tayanamiz. aristotelning “poetika”asarida qayd etishicha drama(yunoncha harakat ma`nosini bildiradi) dastlab mil.av.gi vi asrda peloponnesda yuzaga kelgan, biroq uning taraqqiyoti asosan afina bilan bog’liqdir. ulug’ faylasufning kuzatishlariga ko`ra, dramaning kelib chiqishi may va shodlik ma`budi dionis bayramlariga borib taqaladi. tragediya (yunoncha tragos – echki, oda – qo`shiq) difiramb peshtalqinlaridan, komediya (yunoncha komos – hazil, kulguli, oda – qo`shiq) esa fall qo`shiqlari peshtalqinlaridan kelib chiqqan. esxilgacha bo`lgan tragediyanavislardan uchtasi – fespid, frinix, pratin nomlari bizga ma`lum. hatto birinchi tragik shoir bo`lmish fespidning o`z tragediyasini ilk bor sahnalashtirgan sanasi – milod.av.gi 534 yil ham aniqlangan. frinix esa “miletning zabt etilishi” va “finikiyalik ayollar” deb atalgan tragediyalar yozgani ham ma`lum. ammo esxilgacha bo`lgan dramaturglar asarlari bizgacha etib kelgan emas. antik …

radi o. nosirov, - o`rta asrlarda evropada karvonsaroy vazifasini o`taydigan joylarni traktrlar ( trak – yo`l, tr – uy, ya`ni yo`l bo`yidagi uy ma`nosida) deyilgan. afina teatri olimlarning fikriga ko`ra 17000 dan 30000gacha tomoshabinni sig’dira olgan. antik teatrning loyihasi a.alimuhammedovning “antik adabiyot tarixi” darsligida chizib ko`rsatilgan. antik yunon teatrida faqat ekaklar va faqat erkin fuqarolargina sahnaga chiqqanlar. ular u yoki bu nomaqbul hatti-harakatlar bilan o`z sha`nini bulg’amagan kishilar bo`lishi ham talab etilgan. chunki teatr dionis sharafiga bag’ishlangan bo`lib, aktyor shu tariqa ma`bud xizmatidagi kishi hisoblangan. aktyorlar va xor niqoblarda chiqqanlar. bir aktyor niqoblarni almashtirib, bir necha rollarni, buning ustiga erkak va ayollar rollarini o`ynashi mumkin edi. teatr tomoshalari asosan miflardan olingan epizodlarni gavdalantirgani uchun yunonlarning tasavvuricha personajlar odatdagidan ulug’vorroq ko`rinishi zarur edi. shuning uchun ular baland poshnali poyafzal – koturn kiyib sahnaga chiqqanlar. shunga muvofiq tarzda ular ustiga kiygan liboslar ham juda uzunligi bilan ajralib turgan. teatr tomoshalari buyuk dionis …

navislar musobaqasi tragediyanavislar musobaqasidan o`zining ba`zi tomonlari bilan farq qilgan. komediyanavislar bu musobaqada ishtirok etish uchun bittadan komediya tavsiya etsalar kifoya edi. teatr tomoshalari tugab bo`lgach, afinaning 10 ta dahasidan saylab olingan hay`at tragediyanavislar va komediyanavislar orasidan birinchi o`rinni egallaganlarning nomlarini aniqlab, ularga mukofotlar topshirganlar. shoirlar bilan birga protaganist, ya`ni bosh rol’ ijrochisi va xoreg, ya`ni xor rahbari ham mukofotlar bilan taqdirlanganlar. esxil (mil.av.gi 525 – 456 yillar)ni qadimgi yunonlar tragediyaning otasi deb ulug’laganlar. esxil tragediyaning fespiddan keyingi buyuk islohotchisi hisoblanadi. uning piesalari o`z davrining dolzarb muammolari bilan bog’langan va – hatto ba`zi hollarda ularga to`g’ridan – to`g’ri bag’ishlangandir. uning asarlarida dionis kul’ti bilan aloqadorlik asosan satirlar dramalarida omuxtalashtirilgan. esxil ibtidoiy kontatani dramatik asarga aylantirdi va bunga xorning rolini cheklash ikkinchi aktyor harakatini joriy etish evaziga muvaffaq bo`ldi. tragediyanavislar musobaqalarida 13 marta g’olib chiqqan esxil 90 ga yaqin asarlar yaratgan bo`lib, ulardan faqat 7 tasi bizgacha etib kelgan. bular “eroniylar”, …

kelishi haqidagi voqealar asar syujetini tashkil etadi. esxil zevs qiyofasida tipik mustabidni tasvirlasa, prometey mustabidlikka dushman bo`lgan ozodlik va insonparvarlik pafosini mujassamlaydi. esxilning “zanjirband prometey” asari iste`dodli shoir asqar qosimov tomonidan o`zbekchaga tarjima qilingan va alohida kitob holida nashr etilgan. sofokl (mil.av.gi 496 – 406 yillar) v asr yunon tomoshabinlarining eng sevimli tragik shoiri bo`lgan. u fojianavislar musobaqasida 24 marta birinchi o`rinni egallashga muvaffaq bo`lgan. sofokl – afina demokratik polis tuzumining gullab-yashnagan davri shoiri. uning, zamondoshlari nazdida, juda katta shon-shuhrat topishi, badiiy mahorati bilangina emas, balki qarashlari v asr afina jamiyati qarashlariga hamohangligi bilan ham belgilanadi. u afina fuqaroligining kuychisi sifatida maydonga chiqadi va g’oyat dolzarb muammolarni o`rtaga qo`yadi. bular hokimiyatni oqilona boshqarish, insonning jamoa oldidagi burchi, odamning jamiyatdagi to`g’ri xulq-atvori va boshqalardir. u esxil singari islohotchi bo`lmasada, dramatik mahorat sohasida kamolotga erishdi. uning tomonidan yaratilgan 123 ta tragediya va satirlar dramasidan bizgacha 7 tasi etib kelgan. bular “shoh edip”, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yunon adabiyotining attika davri"

1662841038.doc yunon adabiyotining attika davri reja: 1. mil.av.gi v – iv asrlarda yunoniston jamiyati. 2. dramaning paydo bo`lishi. teatrlar qurilmasi va dramaturglar musobaqasi. 3. dramaning asosiy janrlari: tragediya va komediya. ularning taraqqiyoti. 4. mil.av.gi v – iv asrlar yunon nasri. 5. attika davri yunon adabiyotining ahamiyati. yunoniston umumiy tarixining, shu jumladan, adabiyot tarixining mil.av.gi v – iv asrlari eng yuksak taraqqiyot bosqichi bo`lib, u attika davri deb yuritiladi. attika joylashgan va markazi afina shahri bo`lgan viloyat nomidir. miloddan ilgarigi 499 – 449 yillarda, ya`ni 50 yil davom etgan eron – yunon urushida yunonistonning 150 ga yaqin polis, ya`ni shahar – davlatlari orasida uning g’alabasiga eng ko`p hissa qo`shgan afina bu davr hayotining barcha soha...

DOC format, 53.0 KB. To download "yunon adabiyotining attika davri", click the Telegram button on the left.

Tags: yunon adabiyotining attika davri DOC Free download Telegram