xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi

DOCX 44.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1544258427_73237.docx xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi reja: 1. agressiv shaxs tiplari 2. psixik holatlarning xulq-atvorga ta’siri 3. affekt xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi inson xulq-atvoridagi salbiy og‘ishlar borasida olimlar bir qator tipologiyalarni yaratishgan. xx asrning oxirlarida bolalarni ijtimoiy va psixofiziologik o‘zgarishlarga qarab v.klayn (1991) yosh qonun buzarlarni olti tipga ajratadi. 1. “esi past”. ularning xulq-atvorida sho‘xlik, yoqimsiz hattiharakatlar yetakchilik qiladi. uyga kech kelish, aldash, ta’lim muassasasidagi har xil nizoli vaziyatni kelib chiqishiga sabab bo‘lishlari, kinoga biletsiz kirishlari, doim janjallashish, atrofdagilarni ko‘nglini qoldirish, narkotikni tatib ko‘rishga moyil bo‘ladilar. 2. “ota-onaning dushmani”. bu toifadagi bolalar o‘z hattiharakatlari bilan ota-onalarini qiyin holatga qoldiradilar, ularga norozilik hissini ochiq-oydin bildiradilar. ular ota-onasini munosabatini tushunmaydilar. bu davrda salbiy hislarni orttirib yuboradilar. 3. “axloqsiz bola”. bunday bolalar asotsial yo‘nalishga ega. ularning hissiy va intellektual taraqqiyotida o‘zgarishlar yo‘q, xulq-atvorlarida ham yaqqol og‘ish kuzatilmaydi. ularda qonun buzarlar bilan aloqada bo‘lishga moyillik bor. bu holat bolaga nisbatan oiladagi e’tiborsizlik yoki …
2
sini otib tashlagan. 6. “nasliy buzuqlik”. bu toifadagilar birlamchi psixapatlar hisoblanadilar. ular uchun jinoiy hatta-harakat qilish odatiy holga aylanadi. nasliy buzuqlarda hatti-harakatlar ilk yoshligidayoq namoyon bo‘ladiki, asotsiallanishga moyil. ularda ma’suliyat hissi yo‘q va ishonib bo‘lmaydi. ularni tuzatish va yordam ko‘rsatish ancha mushkuldir. agressiv xulq - atvor turli chet ellik olimlar o‘z tadqiqotlarida «agressiya» va agressivlik»ka turlich ta’rif berishadi. lorend va andri insonning tug‘ma o‘zini himoya qilishi vositasi sifatida, morrison hukumronlikka intilish vositasi sifatida, xorni va fromlar esa shaxsning atrofdagi odamlar dushmanligiga qarshi reaksiyasi sifatida ta’riflashadi. agressivlik deganda shaxsning buzg‘unchilikka intilishi bilan xarakterlanuvchi xususiyat bo‘lib asosan subyektlararo munosabatlar sohasida namoyon bo‘ladi. ehtimol inson aktivligining buzg‘unchilik komponenti yaratuvchilik faoliyatida zarur hisoblanar, chunki individual rivojlanish talabi beixtiyor kishilarda bu jarayonga to‘sqinlik qiluvchi to‘siqlarni bartaraf etish, parchalab tashlash qobiliyatini shakllantiradi. aslida g‘azab qo‘rquv va boshqa emotsiyalar insonni o‘rab turgan muhitga adaptatsiya funksiyasini bajaradi. g‘azab tasodifiy reaksiya, u insonga o‘zi uchun xavfli vaziyat davom etayotganida …
3
va adekvat hodisa, biroq buzilishning o‘sib borishiga sabab ham bo‘lishi mumkin. har qanday buzilish o‘z boshlanishida konqoyet vaziyatni oladi. jahldorlik reaksiyasining o‘sib borishiga quyidagilar sabab bo‘lishi mumkin ota – onaning doimiy agressiv xulqi. bola ularga taqlid qiladi va ularning agressivligini «yuqtirib» oladi. bu shundan dalolat beradiki bolaning emotsional o‘z-o‘zini boshqarishi ota-onasining emotsional o‘z-o‘zini boshqarishi tipida quriladi. bolaga mehrsizlik ko‘rsatilishi, unda himoyasizlik tuyg‘usining shakllanishi, atrofni o‘rab turgan olamga xavf va dushmanlik tuyg‘usi ota-ona yoki biror bir hadisa sababli tez-tez bo‘ladigan va uzoq davom etuvchi frustratsiya. bolaga ota-onasi tomonidan bo‘ladigan kamsitish, tahqirlash. bu teztez bo‘lib turadigan frustratsiya hodisasi, ammo u bola shaxsining shakllanishida muhim, shu sababli korreksiyaga muhtoj. agressivlik sifat va miqdor tavsiflariga ega. barcha xususiyatlar kabi u ham turli darajada ifodalanadi. agressivlik har bir insonda ma’lum bir miqdorda mavjud. agressiv shaxs tiplari. psixologiya fanida agressiv shaxslarning quyidagi tiplari mavjud. 1. «namoyishkorona» tip – bu turli xil yo‘nalishlarda jo‘shqin faoliyat yurituvchi xolerik. …
4
tida harakat qiladi. bunday odam uchun eng muhimi atrof muhitni o‘zgartirish o‘zga odamlarning pozitsiyasiga tayanish. buning oqibatida turli xil to‘qnashuvlarga uchraydi. robert bremson quyida agressiv odamlarning o‘zga xos tipologiyasini taklif qiladi. «tajavuzkorlar» - qo‘pol va andishasiz gaplarni gapiradigan, uni tinglamasalar jaxli chiqadigan odam.odatda uning jaxli ortida o‘z ishini yaxshi bilmasligini fosh bo‘lishdan qo‘rqish yotadi. «shikoyatchi» - qandaydir g‘oyaga ega bo‘lgan odam bo‘lib, bu g‘oya amalga oshmagani uchun ko‘pchilikni, ba’zida butun olamni ayblaydi, lekin bu muommoni hal qilish uchun hech nima qilmaydi. «darg‘azab bola» - bu tipdagi odam tabiatan jahldor emas, u hissiyotlar bilan vaziyatni qo‘lga olaman deb o‘ylaydi. «maksimalist» - zarurat bo‘lmagan taqdirda ham biror ishni zudlik bilan qilishga shoshiladigan odam. «indamas» - hamma narsani o‘ziga oladi, o‘zini xafa ekanligini yashiradi, so‘ngra kimgadir g‘azabini sochadi. «yashirin qasoskor» - qandaydir nayrang bilan odamlarni qiynovchi odam. kimdir noto‘g‘ri ish qilgan bo‘lsa adolat o‘rnatmoqchi bo‘ladi. «soxta alturist» - go‘yo sizga yaxshilik qilmoqchidek bo‘ladi-yu, …
5
h boshqa holatlarda ortiqcha tavakkaldan himoya qiladi. qo‘rquv insonni xavfli vaziyatlardan saqlaydi yoki ogoh etadi, ba’zan esa faoliyatni, xulqni tartibga solib turadi. bu qo‘rquvning himoya funksiyasi. u o‘z-o‘zini saqlashni ta’minlovchi ichki hissiyotda, instinktiv xulqda ishtirok etadi. bundan tashqari qo‘rquv xulqni tuzatishda yordam beradi, u kechinmalardan kelib chiqadi. qo‘rquv psixikaning narmal faoliyati uchun zarur. bolaning organizmiga nafaqat shakar, balki tuz ham kerak bo‘lganidek, psixika ham yoqimsiz, ba’zan keskin emotsiyalarga ehtiyoj sezadi. ba’zan balaning o‘zi qo‘rquv kechinmalarga ixtiyorsiz ravishda berilib ketadi. ba’zan kechqurun bir yerga to‘plangan bolalar dahshatli voqealarni hikoya qila boshlaydilar, yana buning ustiga keskin emotsional tugallanishda–oxirgi so‘zida hikoyachi to‘satdan qichqirib yuboradi, yonida o‘tirgan bolaning qo‘lidan birdan ushlab olib ularni qo‘rqitadi. bundan keyin odatda «dahshatli qichqiriq», kulgi va agressiyani yemirishga yo‘naltirilgan psixik energiyani bo‘shatib yuboruvchi – motiv kuzatiladi. bunday holat ba’zan psixik apparatning moslashish tartibini buzib yuboradi. bu kabi salbiy holatlarni oldini olish istagidagi ota-onalar farzandlari uchun yaxshi sharoitlarni yaratish maqsadida, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi"

1544258427_73237.docx xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi reja: 1. agressiv shaxs tiplari 2. psixik holatlarning xulq-atvorga ta’siri 3. affekt xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi inson xulq-atvoridagi salbiy og‘ishlar borasida olimlar bir qator tipologiyalarni yaratishgan. xx asrning oxirlarida bolalarni ijtimoiy va psixofiziologik o‘zgarishlarga qarab v.klayn (1991) yosh qonun buzarlarni olti tipga ajratadi. 1. “esi past”. ularning xulq-atvorida sho‘xlik, yoqimsiz hattiharakatlar yetakchilik qiladi. uyga kech kelish, aldash, ta’lim muassasasidagi har xil nizoli vaziyatni kelib chiqishiga sabab bo‘lishlari, kinoga biletsiz kirishlari, doim janjallashish, atrofdagilarni ko‘nglini qoldirish, narkotikni tatib ko‘rishga moyil bo‘ladilar. 2. “ota-onaning dushmani”. bu toifada...

DOCX format, 44.0 KB. To download "xulq atvordagi salbiy og‘ishlar tipologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xulq atvordagi salbiy og‘ishlar… DOCX Free download Telegram