xodimlar tipologiyasi

DOC 14 pages 175.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 175.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

7 - ma’ruza: xodimlar tipologiyasi. xodimlar motivatsiyasini boshqarish. reja: 1. xodimlarning xususiyatlarini xisobga olish zarurati. 2. xarakter shaqllanishi xaqida. 3. shaxslar tipologiyasi. 4. xodimlarni motivatsiyalash. 5. motivatsiya va shaxs extiyojlari. tayanch iboralar: obyektivlik, temperament tiplari, pavlov tadqiqotlari, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, shaxs temperamentlari, xarakter, akmeologiya, reprezentativ tizimlar. tashkilot xodimlar majmuasidan iboratdir. jamoadagi har bir xodim o’z intilish va maqsadlariga ega. tashkilotni, jamoani boshqarish, avvalambor, uning tarkibiy kismi bulmish xodimlarning xususiyatini inobatga olishni talab qiladi. shaxsining o’ziga xosligi esa ko‘p omillar ta’mirida shaqllanadi. bu omillar qatorida yoshlik davri, oila muxiti va xatto irsiy belgilar xam o’z o’rnini topgan. tashkilot mikyosida turli harakterli xodimlar yagona maqsad sari uyushadilar va raxbarning asosiy vazifasi shu turli-tumanlikni yagona yulda birlashtirishdir. xodimlarning xususiyatlarini xisobga olish zarurati. shaxsning samarali faoliyatiga oid metodologik tamoyillardan biri sub’ektning tashki muxit bilan muvofiklashgan munosabatini tashkil etish zaruratini ta’kidlaydi. bu fikrni boshqaruv faoliyatiga tatbik etsak, raxbarning ob’ektivligi, uning o’z maqsadiga erishishida muxit …

2 / 14

eganda, turli individual psixologik xususiyatlari buyicha insonning biron toifaga mansubligi tushuniladi. boshqaruv psixologiyasi fani yo’zasidan xodimlar tipologiyasi qator mezonlar buyicha amalga oshirilishi mumkin. kuyida mana shu tipologiyalardan bir nechtasini keltirib utamiz va bayon etiluvchi tavsiflar asosida shu toifaga mansub xodimlar bilan munosabat kurish xususiyatlari xaqida tuxtalamiz. shulardan biri temperament tiplariga oid klassifikatsiyadir. temperament tiplari. gippokrat davridan yaratilgan turt temperament tiplari buyuk rus fiziologi i.p. pavlov tadkikotlari orqali o’z ilmiy asosiga ega buldi. temperament bosh miyadagi ko’zfalish va tormozlanish jarayonlarining o’zaro munosabatidan kelib chikuvchi xususiyat sifatida tushunilar ekan, barcha tadkikotchilar uning tufma ekanligini va insonning ko‘pgina faoliyat turlari natijalariga ta’sir etuvchi omil sifatida ishtirok etishini e’tirof etishadi. an’anaviy yondoshuvga asosan quyidagi temperament tiplari mavjud: xolerik, sangvinik, flegmatik va melanxolik. xodimning u yoki bu temperamentga mansubligini bilish, uning biron vazifani nega aynan shu tarzda bajarayotganligini tushunishga yordam beradi, kezi kelganda aynan unga mos vazifalarni yuklash imkonini beradi. x,ar bir temperament tipiga kiskacha …

3 / 14

a boradilar. sangvinik - ko’zfalish va tormozlanish jarayonlari kuchli, lekin muvozanatlashgan. bunday kimsa o’zini ko’l da ushlay oladi, intizomli va xolerik kabi shoshkalok emas, biron ishga kuchini tufri taksimlaydi, yangi faoliyat to’rini tez urganadi, nizoli vaziyatda kelishuvga bora oladi, kelajakka ishonch bilan karaydi. tavakkallikka moyil, tezda natijaga erishishga harakat qiladi, puxta uylab va tez qaror qabul qiladi, kutarinki va turfun kayfiyat egasi. flegmatik - harakatlari sekin, shoshilmas va sabr-tokatli, tanxolikni yaxshi ko’radi, mulokot doirasini kengaytirishni xoxlamaydi, dustlariga sodik va ularni ko‘paytirish niyati xam yo‘q, urganib kolgan sharoitida yaxshi faoliyat yuritadi va o’zgaruvchan muxitga moslashishi kiyin, shovkinni yoktirmaydi, bir joyda utirib bajariladigan ishni ma’ko’l ko’radi. yangi odamlar bilan mulokotga kirishishi kiyin, lekin urnatilgan, alokalarni saqlashga intiladi. saranjom sarishtali, tartibni yoktiradi, intizomli, boshlagan ishini oxiriga etkazishga harakat qiladi, tashkilotdagi an’analarga sodik. quyidagi yarim xazil uxshatish karama- karshi temperament tiplari tavsifini tushunishni engillashtiradi: “... odatda urushni xolerik va sangviniklar olib boradilar, flegmatiklar esa …

4 / 14

» insonning o’z ustida ishlashi, o’zi uchun uta muxim ko’ringan xislatni mustakil tarzda rivojlantirishi uchun imkoniyat yaratadi. ushbu satrlarni yoza turib beixtiyor bir xodisa esga tushadi. ustoz-psixologlardan biri «... men xayotda iloji boricha sangvinikday bo‘lishga intilaman, barcha xatti- harakatimni bu temperament tipiga muvofiklashtirib yashayman», deb ta’kidlardi. xdkikatan, uning ish uslubi va odamlar orasidagi harakati ko‘p yillik o‘z-o‘zini tarbiyalash qanchalik muvaffakiyatli natijaga olib kelganining yakkol dalili edi. ammo, shunday vaziyatlar bulardiki, ustoz uyda tanxo kolishni, utmishdagi rasmlarni tomosha qilishni, ya’ni asl melanxoliklikka kaytishni «sofinib» kolardi. garchi ijodda, insoniy munosabatlarda va mehnat faoliyatida u sangvinikday tez va shijoatli bo‘lsada, lekin uning asl temperamenti serkatnov kuchani kesib utayotgandagi ishonchsizlikda va kaltis vaziyatlardagi ikkilanishda yakkol ko’zga tashlanardi. shaxs temperamenti tipologiyasini bilish mehnat jarayonini okilona tarzda tashkil etish, mavjud vazifalarni xodimlar imkoniyati va xususiyatiga binoan taksimlash, jamodagi soflom muxitni saqlash imkonini yaratadi. masalan, muloxaza asosida ish yuritishga sangvinik va flegmatik tiplari tabiatan moyillar. xolerik yoki …

5 / 14

amoaviy mehnat to’rini tanlashi va shu kabi sifatlari orqali namoyon buladi. 2. odamlarga munosabat - samimiylik yoki ikkiyo’zlamachilik, mulokotga moyil yoki yakkaxol, haqiqatparvar yoki yolf0nga moyillik, o’zgalar manfaati xaqida kayfurish yoki o’z manfaatini har narsadan ustun kuyish va shu kabi shaxs xislatlari. 3. narsalarga bulgan munosabatda - buyumlarni tartibli saqlash yoki betartiblilik, narsalarni asrab-avaylash yoki ayamaslik, narsalarning kaerdaligini xotirada saqlash yoki parishonxotir. 4. o‘z-o‘ziga munosabat - furur, obru saqlay olish, o’ziga talabchanlik, o’zini nazorat etishning kuchliligi, o’zini takomillashtirishga intilish va x.k. temeparmentdan farqli ravishda inson harakteri xayot davomida va tarbiya ta’sirida shaqllanadi. temperament insonda u yoki bu harakter xislatining shaqllanishiga katta ta’sir utkazadi va xatto poydevor sifatida ishtirok etadi xam. lekin, harakter temperamentning okibati dagan fikr notufri. temperament va harakterni bir-biridan farqlar ekanmiz, ular inson faoliyatining turli darajasi ekanligini ta’kidlab utish lozim. temperament inson faoliyatining mikdoriy ifodasi bo‘lsa, harakter uning sifat kursatkichidir. odam biron faoliyatni tez yoki sekin bajarishi mumkin …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xodimlar tipologiyasi"

7 - ma’ruza: xodimlar tipologiyasi. xodimlar motivatsiyasini boshqarish. reja: 1. xodimlarning xususiyatlarini xisobga olish zarurati. 2. xarakter shaqllanishi xaqida. 3. shaxslar tipologiyasi. 4. xodimlarni motivatsiyalash. 5. motivatsiya va shaxs extiyojlari. tayanch iboralar: obyektivlik, temperament tiplari, pavlov tadqiqotlari, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, shaxs temperamentlari, xarakter, akmeologiya, reprezentativ tizimlar. tashkilot xodimlar majmuasidan iboratdir. jamoadagi har bir xodim o’z intilish va maqsadlariga ega. tashkilotni, jamoani boshqarish, avvalambor, uning tarkibiy kismi bulmish xodimlarning xususiyatini inobatga olishni talab qiladi. shaxsining o’ziga xosligi esa ko‘p omillar ta’mirida shaqllanadi. bu omillar qatorida yoshlik davri, oila muxiti va xatto...

This file contains 14 pages in DOC format (175.5 KB). To download "xodimlar tipologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xodimlar tipologiyasi DOC 14 pages Free download Telegram