имом исмоил ал-бухорий

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404122760_50755.doc имом исмоил ал-бухорий имом исмоил ал-бухорий “саҳиҳ” йўналишининг асосчиси энг етук ва машҳур муҳаддис абу абдуллоҳ муҳаммад ибн исмоил ал-бухорийдир. имом исмоил ал-бухорий ҳадис илмида “амир-ул-мўъминин”, “имом ал-муҳаддисийн” (“барча муҳаддисларнинг пешвоси”) деган шарафли номга сазовор бўлган. у 810 йилнинг 13 майида (баъзи манбаларда 810 йилнинг 20 июлида) (ҳижрий 194 йил шаввол ойининг 13 куни) бухорода туғилган. гўдаклигида отадан етим қолган. дастлабки саводини мактабда чиқарган, 10 ёшидаёқ араб тилида яратилган китоблар ёрдамида ҳамда ровийлардан оғзаки равишда эшитиш асосида ҳадисларни ёдлай бошлаган. аллома ҳадис илмини зўр иштиёқ ва катта қизиқиш билан ўрганди. абдуллоҳ ибн ал-муборак, вақиъ ибн жарроҳ каби олимлар томонидан тўплаган ҳадисларни ёд олган, шунингдек, ҳадис ривоятчилари хусусида сўз юритилган баҳсларда иштирок этган. имом исмоил ал-бухорий 825 йилда, ўн олти ёшида онаси ва акаси билан ҳижозга сафар қилади. маккаю мукаррама ва мадинаи мунавварада бўлиб, ҳаж ибодатини адо этади. балх, басра, куфа, боғдод, хуме, дамашқ, миср, макка ва мадина каби шаҳарларда …

кин. ривоятларга кўра, у қайси бир китобни қўлга олиб, бир маротаба мутоала қилса, унда баён этилган барча фикрлар, маълумотларни ёдда сақлаб қолаверган. имом исмоил ал-бухорийнинг қайд этишича, юз минг саҳиҳ (ишончли) ва икки юз минг ғайри саҳиҳ (ишончсиз) ҳадисни ёд билган. шогирдларидан амир ибн фаллос “муҳаммад ибн исмоил ал-бухорийга маълум бўлмаган ҳадис, албатта ишончли ҳадис эмасдур”, - дейди. устоз имом аҳмад ибн ханбал ал-марвазийнинг айтишича, “бутун хуросондан муҳаммад ибн исмоил каби олим чиққан эмас”. имом исмоил ал-бухорийнинг ўткир зеҳни хусусида яна шундай ривоят келтирилади: “имом бухорий билан басрада ҳадис дарсига қатнашган шерикларидан бири ҳошид ибн исмоил айтади: “имом бухорий бизлар билан бирга устознинг дарсини эшитарди. устоз ривоят қилган ҳадисларини биз ёзиб олар эдик, аммо бухорий фақат қулоқ солибгина ўтирарди. шу тарзда қанча кунлар ўтиб, орада устоз қарийб 15 минг ҳадис ривоят қилди. шунда биз бухорийга: сен нега ҳадисларни ёзмайсан?, -деб таъна қилган вақтимизда: сизлар ёзиб бораётган ҳадисларни мен устоз оғзидан …

ҳадис илмининг етук олими саналсада, замондошлари ҳамда шогирдларидан ҳам илм ўрганган. аллома бир минг саксон нафар муҳаддисдан ҳадис эшитган. алломанинг ўзидан эса тўқсон минг нафар киши ишонарли ҳадисларини эшитган. маълумотларга кўра, имом исмоил ал-бухорий 600 мингга яқин ҳадисни тўплаган., 100 минг “саҳиҳ” ва 200 минг “ғайри саҳиҳ” ҳадисларни ёд олган. имом исмоил ал-бухорий узоқ сафардан она юрти бухорога қайтгач, талаба ва уламоларга ҳадис илмидан сабоқ беради ва мазкур илмнинг тарғиботчисига айланади. ривоятларга кўра, халифанинг бухородаги ноиби холид ибн аҳмад ибн холид аз-зуҳалий уни саройга келиб ҳадис илмидан сабоқ беришга таклиф этади. аммо имом исмоил ал-бухорий бу таклифни қабул этади ва: “мен илмни хорлаб султону амирлар эшигига олиб бормайман. агар амирга илм керак бўлса, болаларни (иккинчи ривоятда саройидагиларни) уйимга ёки масжидимга юборсин”, -деб жавоб беради1. шу боис аллома билан амир холид ибн аҳмад аз-зуҳалий ўртасидаги муносабатга бир оз путур етади. бунга айрим ҳасадгўй шахсларнинг иғволари ҳам сабаб бўлади. амир алломанинг шаҳардан …

оби”) номли асарлари ҳам бўлганлиги маълум, бироқ улар бизгача етиб келмаган. шубҳасиз, юқорида номлари қайд этиб ўтилган асарларининг энг йириги, шоҳ асари “ал-жомеъ ас-саҳиҳ”дир. бу асар “саҳиҳ ал-бухорий” номи билан ҳам дунёга машҳур. 4 жилддан иборат мазкур китобда пайғамбаримиз муҳаммад алайҳис-салом ҳадисларидан ташқари, ислом ҳуқуқшунослиги, ислом маросимлари, ахлоқ-одоб, таълим-тарбия, тарих ва этнографияга оид маълумотлар ҳам берилган. унга 600 минг ҳадисдан 7275 та энг “саҳиҳ” ҳамда 4000 та такрорланмайдиган ҳадислар киритилган. бó китоб ислом таълимотида қуръони каримдан кейинги асосий манба ҳисобланади. ислом дини инсонни маънавий камолот сари етакловчи таълимотдир. шу сабабли қуръони каримда ҳам, ҳадисларда ҳам яхши хулқ-одоб қоидалари ва уларга кишиларнинг қатъий амал қилишлари лозимлиги борасидаги қарашлар кенг тарғиб этилган. имом исмоил ал-бухорийнинг “ал-жомеъ ас-саҳиҳ” асарининг бир жилдига одоб-ахлоқ масалаларини ёритувчи ҳадислар жамланган бўлса, “ал-адаб ал-муфрад” (“адаб дурдоналари”) номли асарда ҳам ижтимоий турмушда ҳамда инсонлар ўртасида ўзаро муносабатларни ташкил этиш чоғида амал қилиниши лозим бўлган одоб-ахлоқ қоидалари борасида янада батафсил …

а изощлар муаллифи шамсиддин бобохонов. —тошкент, ызбекистон, 1990. 6-8 бетлар. 1 бобохонов шамсиддин. кырсатилган асар, 9-бет

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "имом исмоил ал-бухорий"

1404122760_50755.doc имом исмоил ал-бухорий имом исмоил ал-бухорий “саҳиҳ” йўналишининг асосчиси энг етук ва машҳур муҳаддис абу абдуллоҳ муҳаммад ибн исмоил ал-бухорийдир. имом исмоил ал-бухорий ҳадис илмида “амир-ул-мўъминин”, “имом ал-муҳаддисийн” (“барча муҳаддисларнинг пешвоси”) деган шарафли номга сазовор бўлган. у 810 йилнинг 13 майида (баъзи манбаларда 810 йилнинг 20 июлида) (ҳижрий 194 йил шаввол ойининг 13 куни) бухорода туғилган. гўдаклигида отадан етим қолган. дастлабки саводини мактабда чиқарган, 10 ёшидаёқ араб тилида яратилган китоблар ёрдамида ҳамда ровийлардан оғзаки равишда эшитиш асосида ҳадисларни ёдлай бошлаган. аллома ҳадис илмини зўр иштиёқ ва катта қизиқиш билан ўрганди. абдуллоҳ ибн ал-муборак, вақиъ ибн жарроҳ каби олимлар томонидан тўплаган ҳадисларни ёд олган, ш...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "имом исмоил ал-бухорий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: имом исмоил ал-бухорий DOC Бесплатная загрузка Telegram