xarakter

DOC 49.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403945721_48890.doc www.arxiv.uz xarakter reja: 1. xarakter haqida tushuncha. 2. xarakterning fiziologik asoslari. 3. xarakter tipologiyasi 4. xarakter aksentuasiyasi 5. xarakter tarkibi 6. xarakterning shakllanishi har bir odam har qanday boshqa odamdan o’zining. individual-psixolagik xususiyati bilan ajralib turali bu erda gap xarakter haqida boradi. «xarakter» so’zi aynan tarjima qilinganda grekchalan «tamg’a» degan ma’noni anglatadi. lekin har qanday individual xususiyatlar ham xarakter bo’la olmaydi. masalan, ko’rish va eshitishning o’tkirligi, tez esda olib qolish bu xarakter emas. xarakter deganda mazkur shaxs uchun tipik hisoblangan, faoliyat usullarida namoyon bo’ladigan, tipik sharoitlarda ko’rinadigan va bu sharoitlarsa shaxsning munosabati bilan belgilanadigan individua-psixologik xususiyatlar yig’indisi tushuniladi. xaraktsr xususiyatlarining namoyon bo’lishi har bir tipik vaziyat hissiy kechnnmalarining individual o’ziga xos xususiyati shaxs munosabatlariga bog’liq. ikkinchi tomondan, har bir tipik vaziyatdagi harakat sifatlari va individual o’ziga xos usullari shaxs munosabatlariga bog’liq. xarakterning intellektual, hissiy va irodaviy hislatlarini ajratish mumkin. xarakter deganda, shaxsda muhit va tarbiya ta’siri ostida tarkib topgan …

undar ekanlar, ular xayotiy qiyin daqiqalarda yaxshiroq namochim bo’ladilar. xarakter qarshilik ko’rsatuvchi sharoitlar bilan kurashda sinaladi. xarakterni tarbiyalash barkamol avlodni tarbiyalashning markaziy na muhim vazifalaridan biridir. qat’iyatlilik tanqidiy qarash, fahm-farosat, qo’zg’atuvchanlik, xushfe’llik singari hislatlari-intellektual(aqliy), quvnoqlik, mexribonlik-hissiy-irodaviy xususiyatlarga kiradi. xarakterning psixologik va fiziologik sabablari haqida faqat taxminiy fikrlar, xulosalar mavjud. kishi temperamenti uning xaraktern tarkibiga kiradi, shu sababli ham xarakterning fiziologik asosi asab tizimining tipidan iborat. xarakter xislatlari shaxsnint qiyin hosil qilinadigan va mustahkamlanib qoladigan xususiyatlari bo’lganlari tufayli, xarakterning fiziologik asosi ham individual xayot jarayonida asab tizimining o’zgargan xususiyatlaridan iborat. hayvon asab faoliyatining tug’ma konstitusion turi genotip. lekin hayvon tug’ilganidan keyin tashqi sharoitlarning g’oyat xilma-xil taassurotlariga duch keladi va bunga muayyan faoliyat orqali u muqarrar javob berishi lozim bo’ladiki, ko’pincha bu faoliyatlar mustahkamlanib, butun xayoti bo’yicha saqlanib qoladi. »u sababli hayvonning batamom tarkib topgan asab faoliyati tipga oid belgilardan tashqari muhit ta’siri ostida hosil bo’lgan o’zgarishlarning qotishmasi fenotip xarakterdir. dinamik stereotip …

lib chiqishi jihatidan ijtimoiy hodisadir: psixologiya xarakterning mazmunini tashkil qilgan tomonlarini yoritishligi tufayli, u ijtimoiy fanlar qatoriga kiradi. psixologiya tarixida xarakterning tipologiyasini yaratishga bir necha bor urinib ko’rilgan. nemis psixologi va psixiatri e.krechmer tomonidan xx asr boshlarida tavsiya etilgan tipologiya eng mashhur va dastlabki urinishlardan biri edi. keyinchalik uning hamkasblari u.sheldon, e.fromm, k.leongard va a.e.lichkolar tomonidan ham shunday tipologiyalar tavsiya etildi. inson xarakterining barcha tipologiyalari quyidagi asosiy g’oyalarga muvofiq tarzda tashkil etilgan: 1. inson xarakteri uning ontogenetik taraqqiyoti mobaynida juda erta namoyon bo’la boshlaydi va butun hayoti davomida barqaror bo’lib boradi. 2. xarakter tarkibiga kirgan xususiyatlar tasodifiy uyushma emas. ular xarakter tipologiyasini tuzish imkonini beruvchi bir-biridan farq qiluvchi tiplardan iborat. 3. mazkur tipologiyaga ko’ra, ko’pchilik kishilarni ma’lum guruhlarga birlashtirish mumkin. e. krechmer odam tanasining tuzilishi va konstitusiyasiga ko’ra, eng ko’p uchraydigan uchta tipni ajratib ko’rsatgan(astenik, atletik, piknik).ularning har birini shaxsning ma’lum xarakter tiplari bilan bog’langan bo’lsa ham aslida hech qanday …

oyilroq deb hisoblaydi. 3. krechmer tipologiyasi hayotiy ko’zatishlar asosida xulosalar chiqarish orqali tuzilgan bo’lsa ham kamchiliklarga ega. ba’zi ilmiy tadqiqotlar ma’lum tana tuzilishiga ega kishilar ruhiy kasalliklarga moyil ekanligini aniqladi va xarakter aksentuasiyasi haqidagi fikrlarni ilgari surish imkonini berdi. nemis psixiatri k.leongard fikricha, 20-50 % kishilarda ba’zi xarakter xususiyatlari shu darajada kuchliki, ba’zan bir xil tipdagi ziddiyat va hissiy portlashlarga olib kelishi mumkin. xarakter aksentuasiyasi biror xususiyatning boshqalari zarariga kuchli rivojlanishi va atrofdagilar bilan munosabatlarining yomonlashuviga olib kelishidir. xarakter aksentuasiyasi turli darajada engil va hatto psixologiya darajasigacha bo’lishi mumkin. o’smirlar orasida xarakter aksentuasiyasi ko’p (50-80%) uchraydi. uni turli psixodiagnostik testlar, masalan, shimshek testi orqali aniqlash mumkin. k. leongard tomonidan xarakter aksentuasiyasi quyidagina tasniflanadi: 1. gipertim tip. haddan tashqari aloqaga kirishuvchan, ko’p gapiradi, imo-ishora, mimikaga boy, suhbat mavzusini burib yuborishga moyil, ko’pincha xizmatga doir va ommaviy majburiyatlarni unutib qo’yganligi sababli ziddiyatlar kelib chiqadi. 2. distim tip. kamgap, muloqotga kirishishga qiynaladi, pessimist, …

xodim. 7. xavotirli tip. kamgap, odamovi, o’ziga ishonmaydi, ziddiyatlardan o’zini olib qochadi, tinchliksevar, o’z-o’zini tanqid qiladi. topshiriqlarni vaqtida bajaradi. 8. emotiv tip. tor doiradagi kishilar bilan muloqotga kirishishni yoqtiradi, xafa bo’lsa tashqaridan sezdirmaslikka harakat qiladi, mehribon, g’amxo’r, mas’uliyatni his qiladi. boshqalarning yutuqlaridan quvonadi. 9. namoyishkorona (demonstrativ) tip. muloqotga tez kirishadi, etakchilikka intiladi, hokimiyat va maqtovni yoqtiradi, boshqalarni o’ziga jalb qila oladi, noyob tafakkurga, xulq-atvorga ega. 10. ekzaltirovanlashgan tip. o’ta muloqotga kirishuvchan, ko’p gapiradi, qiziquvchan, do’stlari va yaqinlariga e’tiborli, boshqalarga bardam beradi, did farosatli, samimiy. 11. ekstrovertirovanlashgan tip. muloqotga kirishuvchan, do’stlari ko’p, ziddiyatlardan o’zini olib qochadi, boshqalarni diqqat bilan eshitishi mumkin. topshiriqlarni vaqtida bajaradi. 12. introvertirovanlashgan tip. muloqotga kirishishga qiynaladi, «ichimdagini top», falsafiy fikr yuritishni yoqtiradi, qat’iyatli, e’tiqodi mustahkam, qaysar, tafakkuri qotib qolgan. to’g’ri tashkil etilgan ta’lim-tarbiya jarayonida xarakter aksentuasiyasini tarbiyalash va tuzatish mumkin. odam xarakterining tarkibi turli xususiyatlari tasodifiy yig’indisidan iborat emas. xarakterning ayrim xususiyatlari bir-biriga bogliq, biri-biriga tobe yaxlit …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xarakter"

1403945721_48890.doc www.arxiv.uz xarakter reja: 1. xarakter haqida tushuncha. 2. xarakterning fiziologik asoslari. 3. xarakter tipologiyasi 4. xarakter aksentuasiyasi 5. xarakter tarkibi 6. xarakterning shakllanishi har bir odam har qanday boshqa odamdan o’zining. individual-psixolagik xususiyati bilan ajralib turali bu erda gap xarakter haqida boradi. «xarakter» so’zi aynan tarjima qilinganda grekchalan «tamg’a» degan ma’noni anglatadi. lekin har qanday individual xususiyatlar ham xarakter bo’la olmaydi. masalan, ko’rish va eshitishning o’tkirligi, tez esda olib qolish bu xarakter emas. xarakter deganda mazkur shaxs uchun tipik hisoblangan, faoliyat usullarida namoyon bo’ladigan, tipik sharoitlarda ko’rinadigan va bu sharoitlarsa shaxsning munosabati bilan belgilanadigan individua-psixol...

DOC format, 49.5 KB. To download "xarakter", click the Telegram button on the left.

Tags: xarakter DOC Free download Telegram