temperament, xarakter, qobiliyatlar

PPT 77 стр. 3,7 МБ Бесплатная загрузка

77 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,7 МБ

Тип файла PPT

Страницы 77

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 77

презентация powerpoint 10-mavzu: temperament. xarakter. qobiliyat va iqtidor. reja: 1.temperament haqida tushuncha, temperamet tiplari, temperamentning klassik nazariyalari. 2.xarakter haqida tushuncha, xarakter tuzilishi va xususiyatlari. 3.xarakter tipologiyasi, xarakterning shakllanishi, xarakterning ifodali belgilari haqida tushuncha va ilmiy tasavvurlar hosil qilish. 4.qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. qobiliyatlarning tuzilishi. qobiliyat turlari. psixologiya fanida temperament xususiyatlari deganda, alohida bir shaxsning psixik faoliyati dinamikasini belgilovchi psixikaning barqaror, o’zgarmas individual-tipologik xususiyatlari majmuasi tushuniladi. mazkur xususiyatlar turli shakl va mazmunga ega bo’lgan motivlarda, psixik holatlarda, maqsadlarda, faoliyatlarda nisbatan o’zgarmas temperament tipini tavsiflovchi tuzilmani tashkil qiladi. temperament lotincha "temperamentum" degan so’zdan olingan bo’lib, buning ma'nosi "aralashma" degan tushunchani anglatadi. temperament to’g’risidagi dastlabki ta'limotni yunon olimi gippokrat (eramizdan oldingi 460 - 356 yillarda yashagan) yaratgan bo’lib, uning tipologiyasi to hozirgi davrgacha qo’llanilib kelinmoqda. qadimgi yunon olimi gippokrat ta'limotiga binoan, insonlarning temperament xususiyatlari jihatidan o’zaro bir-biridan tafovutlanishi, ularning tana a'zolaridagi suyuqliklarning (xillarning) turlicha nisbatda joylashuviga bog’liq ekanligi tasavvur …

2 / 77

ab turishdir. 4. balg’amning (shilimshiq moddaning) xususiyati-sovuqlikdir, uning vazifasi badanni sovutib turishdan iboratdir. gippokrat ta'limotiga muvofiq har bir insonda shu to’rt xil suyuqlik mavjud bo’lib, uning bittasi ustuvorlik kasb etadi. mazkur aralashma (lotincha temperamentum)lardan qaysi biri salmoqliroq bo’lsa, shunga qarab insonlar temperament jihatdan farqlanadilar, chunonchi xolerikda sariq o’t, sangvinikda qon, flegmatikda balg’am, melanxolikda qora o’t ustun bo’lishi ta'kidlanadi. gippokratning to’rt xil moddalar (suyuqliklar) aralashmasi, ya'ni temperament tushunchasi va uning tipologiyasi (sangvinik, xolerik, flegmatik, melanxolik) ramziy ma'noda hozirgi zamon psixologiyasida ham qo’llanilib kelinmoqda. temperamentning fiziologik asoslariga ulkan o’z hissasini qo’shgan olimlardan biri rus fiziologi i.p.pavlov (1849-1936) hisoblanadi. i.p.pavlov temperament ham shartli reflektor faoliyatining individual xususiyatlarini keltirib chiqaruvchi omillar bilan bog’liq bo’lishi mumkin, degan xulosa chiqaradi. i.p.pavlov ta'limoti bo’yicha, shartli reflekslar paydo bo’lishining individual xususiyatlari ro’yobga chiqishining sabablari nerv sistemasini xususiyatlari mohiyatidandir. unga ko’ra quyidagi 3 ta xususiyatni ajratib ko’rsatadi: 1) qo’zg’alish va tormozlanish jarayonlarining kuchi; 2) qo’zg’alish kuchi bilan tormozlanish kuchi …

3 / 77

ari temperament tiplari nerv sistemasining kuchi nerv tizimining muvozanati nerv tizimining ildamligi xolerik kuchli jo'shqin muvozanatsiz qizg’in serharakat sangvinik kuchli serharakat muvozanatli serharakat flegmatik kuchli vazmin muvozanatli inert (sust) melanxolik kuchsiz muvozanatsiz tormozli serharakat yoki inert 1.senzitivlik (lotincha sensus - sezish, his qilish degan ma'no anglatadi). senzitivlik yuzasidan insonda birorta psixik reaksiyani hosil qilish uchun zarur bo’lgan o’ta kuchsiz tashqi taassurot kuchiga qarab mulohaza yuritiladi, jumladan, sezgilarning paydo bo’lishi uchun kerak qo’zg’ovchining ozgina kuchi (ularning quyi chegarasi), ehtiyojlar qondirilmasligining sezilar-sezilmas darajasi (shaxsga ruhiy azob beruvchi) mujassamlashadi. 2.reaktivlik. bu to’g’rida aynan bir xil kuch bilan ta'sir etuvchi tashqi va ichki taassurotlarga shaxs qanday kuch bilan emosional reaksiya qilishiga qarab munosabat bildiriladi. reaktivlikning yorqin ro’yobga chiqishi-emosionallik, ta'sirlanuvchanlikda ifodalanishidir. 3.faollik. bu borada inson qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta'sir etishi va maqsadlarni amalga oshirishda ob'ektiv hamda sub'ektiv qarama-qarshiliklarni faollik bilan engishga qarab fikr yuritiladi. 4.reaktivlik bilan faollikning o’zaro munosabati. odamning faoliyati ko’p …

4 / 77

(rigidligi qotib qolganligicha) nisbatan baho berishdan iboratdir. 7.ekstravertlik va introvertlik. shaxsning faoliyati va reaksiyasi ko’p jihatdan kechinmalarga bog’liq, chunonchi favqulotdagi tashqi taassurotlarga (ekstravertlik) yoki aksincha, timsollarga, tasavvurlarga (introvertlik) taalluqligiga asoslangan holda munosabat ifodasidir. turli temperament tipiga mansub insonlarda har xil xarakter xususiyatlari, shaxs sifatlari, holatlari ro’y beradi. temperament tiplariga mos xususiyatlarni muhimlari quyidagi jadvalda aks ettiriladi. sust tirishqoq beqaror barqaror intro ekstra- kirishuvchan kirishuvchan asabiy tashvishli xavotirli pessimist vazmin sekin kirishuvchan tashvishli jizzaki notinch qiziqqon quzg'aluvchan beriluvchan faol kirishuvchan ochiq sergap iltifotli chaqqon beg'am qulaylikni yoqtiruvchi tashabbuskor o'ychan tinchliksevar yo'nalganlik ishonchli xotirjam sangvinik yuksak reaktivlik. bo’lar-bo’lmas narsalarga qattiq xoxolab kulaveradi. muhim bo’lmagan fakt qattiq jahlini chiqaradi. diqqatini jalb qilgan hamma narsalarga tetik va zo’r qo’zg’alish bilan javob beradi. imo-ishoralari va harakatlari yaqqol ko’rinib turadi. uning aft-basharasiga qarab kayfiyatining qandayligini, narsalarga yoki odamga bo’lgan munosabatlarini bilish oson. diqqatini tez bir joyga to’playdi. sust senzitivlikka ega. sezgirlik chegarasi yuksak. juda kuchsiz tovushlarni …

5 / 77

zgaruvchan. u yangi kishilar bilan tez kirishib ketadi. yangi talablar, yangi sharoitga osonlik bilan o’rganadi. bir ishdan ikkinchi ishga tez ko’cha oladi. malakalarni tez o’zlashtiradi va tez qayta o’zgartiradi. aqli ixcham. ekstrovertlik xususiyatiga ega. o’tgan va kelajak hayot haqida tasavvurlariga qaraganda quyiroq tashq taassurotlarga javob beradi. xolerik xuddi sangvinik kabi sust senzitivlik, yuksak reaktivlik hamda faollik bilan ajralib turadi, lekin faollikdan reaktivlik ustunlik qiladi. shuning uchun u tinimsiz o’zini ushlay olmaydigan, betoqat, serzarda. sangvinikka qaraganda ozroq silliq va qo’proq qotib qolgan. shuning uchun intilishlari va qiziqishlarida katta barqarorlik, zo’r qatiylik bor, diqqatini ko’chirishda qiyinchilikka uchraydi. psixik tempi tez. bir ishni boshlasa oxiriga yetkazadi, ammo unga qiziqsa. flegmatik - senzitivligi sust, hissiy qo’zg’aluvchanligi oz, kuldirish, jahlini chiqarish, kayfiyatini buzish qiyin. ammo bir narsa yuzasidan qattiq kulganda u vazminligicha qolaveradi. katta ko’ngilsiz hodisa yuz berganda ham osoyishtaligini buzmaydi. imo-ishoralari oz, harakatlari ifodasiz. qayrati ishchanligi bilan ajralib turadi. yuksak faolligi oz, reaktivligidan ancha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 77 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temperament, xarakter, qobiliyatlar"

презентация powerpoint 10-mavzu: temperament. xarakter. qobiliyat va iqtidor. reja: 1.temperament haqida tushuncha, temperamet tiplari, temperamentning klassik nazariyalari. 2.xarakter haqida tushuncha, xarakter tuzilishi va xususiyatlari. 3.xarakter tipologiyasi, xarakterning shakllanishi, xarakterning ifodali belgilari haqida tushuncha va ilmiy tasavvurlar hosil qilish. 4.qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. qobiliyatlarning tuzilishi. qobiliyat turlari. psixologiya fanida temperament xususiyatlari deganda, alohida bir shaxsning psixik faoliyati dinamikasini belgilovchi psixikaning barqaror, o’zgarmas individual-tipologik xususiyatlari majmuasi tushuniladi. mazkur xususiyatlar turli shakl va mazmunga ega bo’lgan motivlarda, psixik holatlarda, maqsadlar...

Этот файл содержит 77 стр. в формате PPT (3,7 МБ). Чтобы скачать "temperament, xarakter, qobiliyatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temperament, xarakter, qobiliya… PPT 77 стр. Бесплатная загрузка Telegram