экспериментал тадқиқот босқичлари

DOC 92.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1362793990_41824.doc экспериментал тадкикот бос+ичлари www.arxiv.uz режа: 1. экспериментал тадқиқот шартлари. 2. тадқиқот натижаларини тақдим қилиш шакллари. экспериментал тадқиқот шартлари. 1 этап - илмий назарий ва экспериментал тадқиқотнинг дастлабки этапида асосан назарий масалалар курилади. хусусан, муаммонинг қўйилиши, мавзунинг долзарблиги, тадқиқот муаммоси, унинг мақсади, гипотеза, тадқиқот объекти, предмети, вазифалари илмий тадқиқотимизнинг назарий қисмини ташкил қилади. экспериментал тадқиқотимизнинг бу этапи кириш қисмида ёритилади: кириш. муаммонинг қўйилиши, асоснома, мавзу долзарблиги. кириш қисмида одатда муаммонинг долзарблиги, муаммонинг психологиядаги роли; қандай изланишлар олиб борилган; нималар, қайси томонлар аниқланмаган ва келгусида давом эттирилишни ёки бошлангич изланишларни олиб боришни талаб қилади. психология амалиётида олдинги изланувчиларнинг ечишга қаратилган изланишларининг қарама-қаршилиги очилади. сўнг тадқиқот муаммоси шаклланади – белгисиз, кам изланган, ноаниқ ёки психологик жараённинг етарлича ўрганилмаган долзарб масаласи. муаммо. – бу қандайдир масалани ечишда мавжуд билимларнинг етарсизлиги ва етарсиз билимларни олиш усуллари ноаниқ пайтда ечилиши зарур масаладир. тадқиқот муаммоси ўз-ўзидан пайдо бўлмайди, у жамиятнинг илмий-техник, социал-иқтисодий зарурияти асосида амалиёт талаби …
2
лаш мумкин эмас. 2 этап ҳам назарий асосларини таркиби бўлиб, бунда ўтказилаётган экспериментал психологик тадқиқотимизнинг келажагини белгилаб берувчи ва ўз тасдигини топиши лозим бўлган фараз, яъни гипотезани ҳам ўз ичига олади. гипотеза. бу тадқиқотчининг ўз олдига қўйган масалага мумкин бўлган (кўзда тутилган) жавобини аниқлайди. гипотеза тўзиш тадқиқотнинг маъсулиятли ва қийин этапларидан биридир, шунинг учун тадқиқот ишларида аниқ йўл кўрсатадиган маяк деб аталади. гипотеза илмий ишда тадқиқотчининг фикрини йўналтиришда ва иш учун зарурий материал туплашда кераклидир. одатда гипотеза тузилиши қўйидагича схемада тўзилади: «агар буни, ва шундай қилсам, у ҳолда шунақа психологик натижани кутса бўлади. гипотезани тўгри тўзиш учун изланилаётган муаммо соҳасида кенг дунёқарашга эга бўлиши, илмий-методик иш билан яхши таниш бўлиши зарур. тадқиқотимизнинг 3 этапи назарий маълумотларга эга бўлган ҳолда экспериментал тадқиқотга ўтиш этапидир. бунда назарий асосларда илгари сўрилган фараз (гипотеза) экспериментал тарзда текширилади, бунда танланган методикалар валидлигига қараб қўлланилади, яъни махсус ва муаммомизни ечишга имкон берадиган методикалардан фойдаланиб фараз текширилади. …
3
саткични аниқлаш; эксперимент шароити, ўрганилаётган объект, машгулот ўтказиш вақти ва бошқалар; ҳар бир методларни кўллаш даври кетма-кетлиги; экспериментал гипотезани аниқлашдаги маълумотларнинг анализи, натижанинг таҳлили; шунингдек синалувчиларнинг холати, фаолияти ҳақида ҳар бир фактлар эътиборга олинади; натижалар таҳлили ва тадқиқот гипотезаси бўйича хулоса. экспериментал хисобот – эксперимент ўтказишнинг 3-шарти. ҳар қандай экспериментда экспериментал ҳисобот аҳамиятли касб этади. бу жараён экспериментаторга барча маълумотларни йиғиб, экспериментни тўлалигича тавсифлашга ёрдам беради. оддий эксперимент учун кенг талқинни жорий этган хулосаларни бериш жуда муҳимдир. ҳисобот ёзилмагунча эксперимент тўлалигича тугатилган деб ҳисобланилмайди. кундалик хаётимизда кўпинча ажойиб экспериментал натижаларга эришамиз. масалан, бирор бир муаммо бўйича сизда савол пайдо бўлди. уша саволга жавоб топиш учун сиз, албатта фактларни йигишта тушасиз. агар мазкур фактлар фақатгина хотирангизда бўлса ва вербал тарзда ифодаланмаган бўлса, унда у сиз ишлаб чиққан ёки излаб топган фактларингиз ҳақида ҳеч ким фойдалана ололмайди ҳамда ўзингиз ҳам шу фактларни озми-кўпми хотирангиздан, эсдан чиқариб юборишингиз мумкин. айнан мана шу экспериментал …
4
ункцияларини келтириб ўтамиз: «муаммо» қисмида ўрганилаётган муаммо ҳақида маълумот берилади; қисқа мазмунида автор нима ва қандай иш бажарилганлиги ва натижада нима олинганлиги ҳақида қисқача маълумот берилади; кириш қисмида нима учун эксперимент ўйлаб топилганлиги ва қандай мақсадлар кўзланилаётганлиги ҳақида гапирилади; «методика» қисмида эксперимент қандай қилиб ўтказилганлиги ҳақида батафсил тавсиф берилади. ушбу қисмнинг материалларига асосланиб, экспериментни қайта ўтказиб кўриш мумкин. шунингдек, методиканинг тавсифи содда тилда берилиши лозим. «методика» бўлими ўз ичига қўйидагиларни олади: а) текширилувчилар: эксперимент учун муҳим аспектлар берилади. текширилувчиларнинг сони, уларнинг ёши, жинси, эшитиш даражаси ва ҳоказолар; б) материал. экспериментни ёритишда керакли бўладиган материаллар, масалан, ўрганиш учун турли шеър ёки мусиқалар, ҳал қилиниши мақсадидаги топшириқлар, кўргазмали қуроллар ушбу қисмда ёритилади; в) ускуна-асбоблар. бу ерда эса экспериментал ҳолатни ташкил қилиш учун ва текширилувчиларнинг жавобларини ёзиб бориш мақсадидаги қўлланиладиган ускуналар, экспериментга мос ускуналарларнинг вазифаси кўрсатилади. г) ишнинг бориши: бу ерда эса эксперимент ўтказишнинг кетма-кетлик этаплари кўрсатилади. «натижа» бўлимида анализ қилинадиган маълумотлар, одатда …
5
билан боғлиқ томонларини изоҳлайди. шунингдек, илгарироқ муаммога оид адабиётларда илгари сурилган ғоялар билан боғлиқлиги кўрсатилади. «сноска»ларда қўлланилган адабиётлар, босиб чиқарилган материаллар, олиб борилаётган тадқиқотлар ва қисқа тиражли ишлар ёритилади. улар қўлланилиш тартибида берилади. мақола текстида улар белги билан кўрсатилиб, қўйи қисмида автор инициали кўрсатилиб мос тартибда № ёзилади. «фойдаланилган адабиётлар» бўлимида адабиётлар алфавит тартибда нашр этилган йили, нашриёти берилади. тадқиқот натижаларини тақдим қилиш шакллари. исталган тадқиқот ишларининг якунланиши билан илмий жамоа томонидан қабул қилинган шаклда натижаларни тақдим қилиш ҳисобланади. натижаларнинг тақдим қилишнинг асосий шаклини малакавий ва илмий тадқиқот шаклини фарқлай билиш зарур. малакавий иш- курс ишлари, диплом иши, диссертация ва ҳокозалар- талаба, аспирант ёки тадқиқотчи ўз меҳнатини экспертлар хукмига ҳавола қилиб диплом, гувоҳнома каби хужжатлар салоҳият даражасига эришганлигини кўрсатиш учун хизмат қилади. бундай илмий ишларга уларни расмийлаштириш, илмий натижаларни о а к йўриқномоларига асосан баён этиш, илмий кенгаш томонидан қабул қилинган ҳамда шу каби хужжатларга таянилган услубда, қўйилган талабларга мувофиқ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "экспериментал тадқиқот босқичлари"

1362793990_41824.doc экспериментал тадкикот бос+ичлари www.arxiv.uz режа: 1. экспериментал тадқиқот шартлари. 2. тадқиқот натижаларини тақдим қилиш шакллари. экспериментал тадқиқот шартлари. 1 этап - илмий назарий ва экспериментал тадқиқотнинг дастлабки этапида асосан назарий масалалар курилади. хусусан, муаммонинг қўйилиши, мавзунинг долзарблиги, тадқиқот муаммоси, унинг мақсади, гипотеза, тадқиқот объекти, предмети, вазифалари илмий тадқиқотимизнинг назарий қисмини ташкил қилади. экспериментал тадқиқотимизнинг бу этапи кириш қисмида ёритилади: кириш. муаммонинг қўйилиши, асоснома, мавзу долзарблиги. кириш қисмида одатда муаммонинг долзарблиги, муаммонинг психологиядаги роли; қандай изланишлар олиб борилган; нималар, қайси томонлар аниқланмаган ва келгусида давом эттирилишни ёки бошлангич...

DOC format, 92.0 KB. To download "экспериментал тадқиқот босқичлари", click the Telegram button on the left.