шахсни баҳолаш методикалари

DOC 166,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1500184102_68590.doc шахсни баҳолаш методикалари режа: 1. шахсни баҳолаш йўллари. 2. шахсни баҳолаш методиклари классификацияси. 3. шахс психологик қиёфасини ўрганиш психологияда шахсни тадқиқ этиш кенг кўламда ўрганиш воситаларига эга бўлса-да, аммо уларни миллий муҳит ва замон талабларига мослаштириш керак бўлади. шахсни ўрганиш методикаларининг жаҳон психологиясидаги тажрибаси улар юзасидан яна илмий изланишлар олиб боришга ундайди. шу боис жаҳон психологиясида шахсни баҳолашга бағишлаган методикалар ва уларнинг хусусиятларини қисқача шарҳлаб ўтиш лозим. одамни ўрганишда объектив тестлар сифатида шахсни ўрганиш сўровномалари аҳамиятилидир. шахс сўровномалари текширилувчининг асосий эътиборини топшириқнинг жавобига эмас, балки топшириққа қаратиши, тест мақсадларининг яширин характерга эгалиги, топшириқларни яхлит тузилма сифатида тақдим қилиниши, психометрик ўлчамга эгалиги уларнинг яроқлилигини белгилайди. шахсни ўрганиш сўровномалари узоқ вақт давомида ишлаб чиқилади. р.б.кеттелл ва ф. ворбертон (r.b.cattell, f.warbuton,1967) томонидан ишлаб чиқилган шахсни ўрганиш сўровномаси бир неча ўн йиллик меҳнат натижасидир. ушбу сўровнома яратилишида р.б.кеттелл шахс хусусиятларини идентиифкациялашда факторли таҳлилдан фойдаланиб, 18000 та хусусиятларни 16 омилга мужассамлаштиришга эришди шу боис …

анқидларга дуч келди (роршахнинг «одам чиз» тести ва «сиёҳ доғлари» тести). бугунги кунда жаҳон психологиясида проектив методикаларнинг истиқболга эга эканлиги эътироф этилмоқда. проектив методикалар шахсни ўрганиш тестларидан фарқ қилиб, инсоннинг онг-шуурсизлигини ўрганиш, шахсни баҳолашга ёрдам беради. проектив методикалар натижаларини шарҳлашдаги беқарорлик, стандарт меъёрларнинг мавжуд эмаслигини камчиликлари сифатида кўрсатиш мумкин. шахсни баҳолашда эстетик таъбни аниқлаш стили хорижий психологияда синовдан ўтган. ушбу тоифа тестларнинг битта намунаси деб баррон-велш шкаласини айтиш жоиз. бунда текширилувчига 86 та оқ-қора тасвирдаги фигуралар тақдим қилинади. текширилувчи фигураларни ёқиши ва ёқмаслигини баҳолайди. унинг баҳоси шахснинг нафақат санъатдаги, балки бошқа фаолият соҳаларидаги креативлигини баҳолашга ёрдам беради. баррон-велш шкаласига кўра юқори ва паст кўрсаткичлар шахснинг бир қатор хусусиятларини изоҳлашга имкон берар экан. юқори кўрсаткичли шахсларга тадбиркорлик, баҳслашишни ёқтирувчанлик, лидерликка мойиллик, импульсивлик ва бошқа сифатлар хос экан. қуйи кўрсаткичли шахсларда меҳнатсеварлик, хафагарчилик ва асосли мулоҳазаловчанлик етакчилик қиларкан. шунингдек, шахсни ўрганиишда ҳазил-мутойибадан фойдаланиш ҳам мумкин экан. шахснинг ҳазил-мутойиба ва карикатурага берадиган жавоби …

қ мақол ва афоризмларга асосланиб шахсни баҳолаш методикалари ишлаб чиқилганлиги диққатга сазавордир. ўзида 130 та тасдиқни мужассамлаштирган б.м.басснинг «машҳур ўғитлар» тести (b.m.bass, 1956) ушбу тестлар тоифасига киритилади. бу тест натижалари омилли таҳлил қилинади ва шахснинг хулқ-атворига мос келувчи хусусиятлар ажратиб олинади. шахсни баҳолашнинг мақбул воситаларидан бири «вазиятли тестлар» ҳисобланади. ушбу тестлар иккинчи жаҳон урушидан кейин кенг тарқалган бўлиб, унда текширилувчиларга вазиятлар орқали таъсир кўрсатилади. натижада ҳосил бўлган жавоб реакциясига кўра шахс баҳоланади. дастлабки, вазиятли тестларни г.хартшорн, м.мее ва унинг ҳамкасблари (h. hartshorne, m.a.may) томонидан ишлаб чиқилган. улар тақдим қилган тестлар болалардаги характернинг табиати ва ривожланишини тадқиқ этишга қаратилгандир. яна бир гуруҳ методикаларда шахснинг ўзини ва атрофдагиларни кўришга, атроф муҳитни қандай идрок этишга бағишланган. булар шахс конструктлари, деб аталади. шахс конструктлари борасидаги изланишларда америкалик психолог г.а.келли ва унинг ҳамкасбларининг улуши юқори. бугунги кунда ўзбек муҳитида шахсни ўрганишга доир бир қатор методиклар мавжуd. улардан кенг кўламда тақдқиқотлар ишлатилиб келинаётган ва апробациядан ўтганлари …

танишиш асносида муомалага “киришимлилик-одамовилик”, ҳозиржавоблик-бетгачопарлик. психологияда ҳар хил вазиятларга кўра, хислатлар ифодаланади. шу сабабли психологияда энг асосий хислатларни универсал хислатлар деб номланади. бундай хислатлар психологияда «темперамент ҳоссалари» сифатида фаолиятнинг умумий динамик тузилишини ифодаловчи функционал тушунчалар ҳисобланади (мерлин в.с.1975) ёки «асаб тизими хусусиятлари субстонционал тушунчаси (б.м.теплов, 1961, небилицин 1966). ижтимоий, касбий тараққиётнинг даражасига кўра улар характер хислатлари тарзида баҳоланади (н.д,левитов, 1960. б.г.ананьев). психик бошқарувнинг уч даражаси: -органик -индивидлик -шахслилик (в.в.столин, 1983). қиёфа инсон хулқ-атворининг интеграл диспозицияда органик, ижтимоий меъёрий ва шахслилик ҳаракат тизими остида мужассамлашган ҳолати сифатида қаралади. 1. конституционал-организм хоссаларини шартловчи ва максимал кенг вазиятлар учун чекланган. 2. индивидлик-ижтимоий меъёрий вазиятларга маълум нисбийлик берувчи ҳаётий фаолият тажрибасини шартлайди. 3. шахслилик-ўзининг хулқ-атворини лойиҳалаш ва таҳлиллаш асосида ички муҳитини шартлайди. конституционал диспозицияда ўрганиш муаммоси темпераментга қаратилган бўлиб, бу борадаги ишларни в.с.мерлин “темперамент назарияларидан очерклар” китобида “темперамент белгилари тўғрисида турли муаллифлар хилма хил қарашларга эга эканлигини қайд этиб ўтди. а.бэн (1886) темпераментга кераксиз, …

мавжуд г.ю.айзенк и.п.павлов ва к.г.юнг қарашларини бирлаштириб, индивидуалликнинг икки асосий параметрини кўрсатишга муваффақ бўлди: «экстраверсия-интроверсия», «нейротизм-эмоционал барқарорлик». ушбу сўровнома 57 саволдан иборат бўлиб, унда: 1. экстраверсия-интроверсия-24 та савол. 2. нейротизм-барқарорлик –24 та савол. 3. ёлғон –ростгўйлик -9 та савол. барқарорлик замонавий психодиагностикада темпераментни ўрганиш борасида изланишлар ҳам ижтимоий, ҳам конструктив диспозицияларни қамраб олишга ҳаракат қилинган. бу борада б.м.русалов «темперамент структурасини ўрганиш» тестини тақдим этган. ушбу тест таркибида 9 та шкала мавжуд: 1) эрг; 2) социал эрг; 3) темп; 4) социал темп; 5)пластиклик; 6) социал пластиклик; 7)эмоционаллик; 8) социал эмоционаллик ва 9) назорат шкаласи 1) . психодиагностик тадқиқотларда шахс тўғрисида етарлича ва объектив маълумотлар олишга эришиш учун қилинадиган уринишлар, ўзбек мутахассисларини психологик амалиётда маълум ўринга эга бўлган методикаларни модификация қилишга ундамоқда. чунки, ишончли методикалар ўзининг етарлича концептуал асосига эгалиги билан бирга шахсни ўрганишга мўлжалланган бошқа психодиагностик методикаларни тўлдириши ва уларни мазмунан бойитиши лозим бўлади. қуйида сўз борадиган методика жаҳон психологиясида етакчи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шахсни баҳолаш методикалари"

1500184102_68590.doc шахсни баҳолаш методикалари режа: 1. шахсни баҳолаш йўллари. 2. шахсни баҳолаш методиклари классификацияси. 3. шахс психологик қиёфасини ўрганиш психологияда шахсни тадқиқ этиш кенг кўламда ўрганиш воситаларига эга бўлса-да, аммо уларни миллий муҳит ва замон талабларига мослаштириш керак бўлади. шахсни ўрганиш методикаларининг жаҳон психологиясидаги тажрибаси улар юзасидан яна илмий изланишлар олиб боришга ундайди. шу боис жаҳон психологиясида шахсни баҳолашга бағишлаган методикалар ва уларнинг хусусиятларини қисқача шарҳлаб ўтиш лозим. одамни ўрганишда объектив тестлар сифатида шахсни ўрганиш сўровномалари аҳамиятилидир. шахс сўровномалари текширилувчининг асосий эътиборини топшириқнинг жавобига эмас, балки топшириққа қаратиши, тест мақсадларининг яширин характерга эг...

Формат DOC, 166,0 КБ. Чтобы скачать "шахсни баҳолаш методикалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шахсни баҳолаш методикалари DOC Бесплатная загрузка Telegram