ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1483549743_67205.doc ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси ўқувчиларга ўқув материалини билдиришнинг асосий методларидан бири уз ичига : сузлаб бериш, тушунтириш, маърузани оғзаки баён этишдир. бўларнинг хаммасида таълим беришнинг фақат бир воситасидан – ўқитувчи сузидан фойдаланилади. сузлаб бериш ўқув материалини хикоя тарзида баён этишни кузда тутади. бу метод ўқув материали, асосан, тавсифи характерда бўлиб, мантиқий изчиллиги билан фарк қиладиган холларда кулланилади. тушунтириш. ўқув материалини оғзаки баён этишнинг кузда тутади. тушунтириш жараёнида ўқитувчи солиштириш, таккослаш, дедукция, индукция, асослаш, қонуниятлар чиқариш ва шу кабилардан фойдаланилади. тушунтириш, асосан, хусусий ва аниқ маълумотларни билдиришда кулланилади. маъруза, сузлаб бериш ва тушунтиришдан фаркли уларок, анча аниқ тузилган бўлади. маърузалар, одатда ўқув дастурининг йирикрок, принципиал мухит масалалари юзасидан уқилади. маърузада ўқув материали яхлит ва изчиллик билан баён этилади, узаро богланган тушунчалар, қонуниятлар системаси очиб берилади, курснинг турли мавзулари орасида ички богланишлар урнатилади. маъруза сузлаб беришга караганда узок давом этади ва ўқувчиларнинг ёзиб боришини кузда тутилади. маърузани эшитиш …
2
осон, турт ёки бешта асосий фикрни кийинрок идрок этадилар, агар асосий фикрлар 8-10 та бўлса ўқувчилар анча кийналади. баён этишда энг кийини бошлангич қисмдир, шунинг учун ўқитувчи уни жуда пухта машқ қилиши зарур. хамма вакт маълум ва аниқрок материалдан бошлаб, секин аста янги материалга утиши лозим. ўқувчилар иш тажрибасида янги факт ходиса, қонуният ва вокеаларни тушунтиришни тузишнинг икки усули: индуктив ҳамда дидуктив усуллари кулланилади. индуктив усулда ўқитувчи хусусийдан умумийга, дедуктив усуслда эса, аксинча, умумийдан хусусийга боради. бир материалнинг узини купинча икки усул билан бериш мумкин. дедуктив усулда баён этишга вакт анча кам сарфланади, аммо бу усулни куллаш учун ўқувчиларда дастлабки билимлар ва абстракт фикрлаш борасида маълум тажриба булиши зарур. баён этишнинг индуктив ёки дедуктив усулининг кулланилиши урганиладиган материалнинг мазмунига боғлиқ. хикоя характеридаги материални индуктив асослашлар куп булган материал купинча дедуктив усулда баён этилади. шуни таъкидлаб утиш зарурки, тушунтиришнинг индуктив ва дедуктив усуллари «соф» холда кам кулланилади. одатда, ўқитувчилар ўқув материалини …
3
тузиш лозим; ракамли материални эхтиёжсиз ишлатавермаслик зарур. баён этиш вақтида ўқитувчи таккослашда фойдаланса, ўқувчилар материални яхширок тушунади. муваффакиятли баён этишнинг энг муҳим шарти укиувчи баён этаётган ўқув материалини идрок этиш ва тушуниб оиш жараёнида ўқувчилар эътиборининг тургун ҳамда фикрлаш фаолиятининг илгор булишидир. илгор педагоглар ўқувчилар эътиборини жалб қилиб туриш ҳамда фикрлаш фаолиятини илгорлаштиришнинг хар хил усуллари ва методик усулларидан фойдаланадилар; бу усулларнинг самарадорлиги хар бир ярим холда материалнинг мазмунига, гуруҳнинг жамоаси ҳамда тайёргарлигига, дарсда фойдаланиладиган жихозларга, ўқитувчининг индивидуал фазилатлари ва иш тажрибасига боғлиқ бўлади. яхши педагоглар тажрибасини жамлаб, энг характерли методик усулларни курсатиб утиш мумкин. аввало, сузни курсатма кулланмалар, тажрибалар, меҳнат усулларини намойиш қилиш, дафтарлардаги ёзувлар, расм чизиш, схема, график ҳамда жадваллар тузиш, диафильмлар намойиш қилиш, магнитофонга ёзиб олганларни эшиттириш ва шунга ухшашлар билан уйгунлаштириш зарурлигини курсатиб утиш лозим. уйгунлаштириш бамаъни булганда, табиийки, ўқувчиларни фаоллаштиради, материал яхши узлаштирилади, чунки бу холда идрок этиш жараёнида ўқувчиларнинг бир неча хил сезиш органлари …
4
ланиши, лекин уларга богланиб колмаслиги, фақат вақти - вақти билан узини тешириш мақсадида уларга караб олиши зарур. хар қандай материални баён этиш сунгида хамиша якун ясаш керак. оғзаки баённинг якуний қисми айтилганларни умумлаштириш ва якун ясаш учун зарур. баённинг хотима қисмида баён этилган материалнинг асосий жойларини яна бир бор айтиб утиш, энг муҳим жойларига ўқувчилар эътиборини кушмча равишда каратиш, асосий хулосани такрорлаш керак. адабиётлар 1. и. а. каримов. «баркамол авлод орзуси». т. 1999 й. 2. и. а. каримов. «баркамол авлод узбекистон тараккиётининг пойдевори». т. 1997 й. 3. в. а. скакун. «ишлаб чиқариш таълими устози учун кулланма». тошкент «ўқитувчи» 1992 й. 4. р. х. джураев. «теория и практика интенсификации профессиональной подгогтовки учащихся профтехучилиҳ». тошкент. «фан» 1992 й. 5. с. а. акмалова. «таълим назарияси дидактика масалалари бўйича ўқув кулланма». наманган 1993 й. 6. к. ж. мирсаидов. «махсус фанларни ўқитиш ва ишлаб чиқариш таълими». тошкент «ўқитувчи» 1996 й.
5
ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси"

1483549743_67205.doc ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси ўқувчиларга ўқув материалини билдиришнинг асосий методларидан бири уз ичига : сузлаб бериш, тушунтириш, маърузани оғзаки баён этишдир. бўларнинг хаммасида таълим беришнинг фақат бир воситасидан – ўқитувчи сузидан фойдаланилади. сузлаб бериш ўқув материалини хикоя тарзида баён этишни кузда тутади. бу метод ўқув материали, асосан, тавсифи характерда бўлиб, мантиқий изчиллиги билан фарк қиладиган холларда кулланилади. тушунтириш. ўқув материалини оғзаки баён этишнинг кузда тутади. тушунтириш жараёнида ўқитувчи солиштириш, таккослаш, дедукция, индукция, асослаш, қонуниятлар чиқариш ва шу кабилардан фойдаланилади. тушунтириш, асосан, хусусий ва аниқ маълумотларни билдиришда кулланилади. маъруза, сузлаб бериш ва тушун...

DOC format, 47.0 KB. To download "ўқитувчининг ўқув материалини оғзаки баён этиш методикаси", click the Telegram button on the left.