педагогик фикр тарихи ва мактаб ва амалиётида ўқитувчи маҳорати масалалари

DOC 101,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443935649_61649.doc педагогик фикр тарихи ва мактаб ва амалиётида ўқитувчи маҳорати масалалари режа: 1. энг кадимги даврлардан эрамизнинг vii асрларигача бўлган даврларда ўқитувчи (мураббий), шогирд ва уларнинг жамиятдаги ўрни, педагогик фаолият борасидаги ижтимоий карашлар. 2. ўқитувчининг дарс бериш маҳорати. ақлий фаолиятни бошқариш. 3. дарсдаги фаолиятнинг турли-туманлиги ҳақида. 1.энг кадимги даврлардан эрамизнинг vii асрларигача бўлган даврларда ўқитувчи (мураббий), шогирд ва уларнинг жамиятдаги ўрни, педагогик фаолият борасидаги ижтимоий карашлар. ҳозирги кундаги ўқитувчи-тарбиячи фаолияти, маҳорати, уларнинг жамиятдаги ўрни, устоз-шогирдлик муносабатлари ҳақида гапиришдан аввал, кишилик жамиятининг дастлабки босқичларида устоз-ўқитувчи тарбиячи фаолияти масалаларига тўхталиб ўтиш лозим. ибтидоий жамоа тўзуми даврида жамият ёш жиҳатидан 3 гуруҳга бўлинар эди: 1. болалар ва ўсмирлар. 2. ҳаёт ва меҳнатнинг тўла қимматли ва тўла ҳуқуқли иштирокчилари. 3. кексалар. янги, туғилган болани жамоадаги кекса кишилар боқиб, ўстирадилар. бола тегишли биологик ёшга тўлиб, баъзи бир ижтимоий тажриба меҳнат қилишни ўрганиб, ҳаётий билим ва малакаларни эгаллагандан сўнг тўла қимматли меҳнатчилар гуруҳига ўтарди. ибтидоий жамиятда …

ўргатиш билан бир қаторда пайдо бўлиб келаётган диний урф-одатларнинг қоидалари, нақллар билан болаларни таништирар, ёзишга ўргатар эдилар. эртаклар, ўйин ва рақслар, мусиқа ва ашула, бутун халқ оғзаки ижоди хулқни, ҳатти-ҳаракатни, характернинг муайян белгиларини тарбиялашда катта роль ўйнайди. тарихий манбаларга кўра болалар савод мактабларида укитилган, бундан ташқари болалар махсус мураббийлар томонидан ҳарбий, жисмоний машқларга ва ҳунарга ўргатилган. болалар тарбиясида оиланинг айниқса, оналарнинг ўрни ҳам катта бўлган, 5 ёшгача асосан аёллар тарбиялаган. қадимги аждодларимиз ёшларни ватанпарвар, халқпарвар, садоқатли, ҳар қандай машаққатларга бардошли, жасур, кучли, мард қилиб тарбиялашга эътибор берганлар. тарихий шахслар билан боғлиқ ривоятларда ҳам одамийлик, назокат, aқл-идрок, вафо-муҳаббат, садоқат, адолат кабилар улуғланади. бундай ҳислатларни тарбиялаш, шакллантириш эса ўқитувчи устозга юклатилган эди. шарқ мутафаккирлари ва алломаларининг ижодий меросларида ўқитувчи тарбиячи маҳорати, устозлик-шогирдлик шартларига ҳам алоҳида ўрин берилган. қўйида шулардан мисоллар келтирамиз: масалан, машҳур файласуф ва мутафаккир, қомусий илмлар билимдони абу носр форобий (873-930) устоз - ўқитувчига шундай талаб қўяди: "устоз-шогирдларига қаттиқ зулм …

ҳур олим беруний (973-1048) ўқитувчига ўқувчини зериктирмасликни, ўтиладиган мавзуни қизиқарли ва кўргазмали ҳолда бўлиши лозимлигини маслаҳат беради. беруний ҳиндистон асарида эса олимлар илм ақлларини ҳурмат қилишга чақиради. бўларни кишилар айниқса, ҳукумдорлар ҳурмат қилса, уларга ўз ўрнида баҳо берса, илмлар кўпаяди, демак жамият иқболли бўлади, гуллаб яшнайди. буюк аллома ибн сино (980-1037) талабага билим бериш ўқитувчининг масъулиятли бурчи эканлигини таъкидлайди. у ўқитувчининг қандай бўлиш кераклиги ҳақида фикр юритар экан, уларга шундай йўл -йўриқлар беради: · болалар билан муомалада босиқ ва жиддий бўлиш; · берилаёгган билимнинг талабалар қандай ўзлаштириб олаётганига эътибор бериш; · таълимда турли метод ва шакллардан фойдаланиш; · талабанинг хотираси, билимларни эгаллаш қобилияти, шахсий хусусиятларни билиши; · берилаётган билимларнинг энг муҳимини ажрата бера олиш; · билимларни талабаларга тушунарли, унинг ёши, ақлий даражасига мос равишда берилиши; · ҳар бир сўзнинг болалар ҳиссиётини уйготиш даражасида бўлишига эришиши лозим. xi асрда яшаб ўтган алломалардан бири юсуф хос хожиб (xi аср) ҳам ўз ижодида …

дий шерозий (шайх саъдий) (1184-1204) таълим-тарбияда муаллимларнинг талабчанлиги билим ва тарбия беришда қатиққўл бўлишнинг тарафдори бўлади. юборди ўғлини мактабга подшо, қилиб қўйишга нyқpa тахтига жо, кумуш ул тахтага зардан битиб ёд, "ота меҳридан афзал жабри устоз". "гулистонда" яна устоз-шогирд муносабатига оид ҳикоят келтирилади: "бир одам кураш санъатига зўр маҳорат қозонди, у 360 хийлани билар ва ҳар куни бир хийлани ишлатиб курашар эди. шогирдларидан бирига 359 хийлани ўргатди. аммо бир хийлани ўргатмади: устозининг ҳурматини билмаган шогирд, устозидан ҳам устунлигини айтиб мақтанади. бу сўз подшога ёқмайди. уларни кураш тушмоқларини буюради. устоз охирги хийласини ишлатиб шогирдини енгади. устоз ҳурматини билмаган шогирд эса халойиқ ва подшонинг нафратига ўчрайди. бурхониддин зарнуджий (1150 - ) "ўқитувчига таълим йўлида қўлланма" китобининг бир бўлими "ўқитувчи, ўртоқ, фанларни танлаш ҳaқидa" деб номланади. унда ўқувчига қуйидагича маслаҳат беради: "ўқитувчи танлаганингизда энг аввало билимлилигига, энг олийжанобига ва яна кексасига тўхтамоқ керак ... муаллим, устозга нисбатан ҳурматда бўлиш ифодаси шуки шогирд муаллимдан …

экан, уларнинг ўта қаттиққул, жоҳил ва таъмагирларини: "мактаб тутувчи гуноҳсиз ёш болаларни жафо қилувчидир", - деб ёзади. шу билан бирга ўқитувчининг меҳнатининг оғирлигини ҳолисона баҳолайди: "унинг иши одам тугул, ҳатто девнинг ҳам қўлидан келмайди. бир кучли киши бир ёш болани сақлашга ожизлик қилар эди, у эса бир тўда болага илм ва адаб ўргатади. лекин шуниси ҳам борки, болалар орасида фаҳми идроки озлари бўлади. муаллим бу каби ҳолларда юзлаб машаққат чекади. шу жиҳатдан олганда болаларда унинг ҳақи кўп, агар шогирд улғайгач, подшоҳлик мартабасига эришса ҳам ўз муаллимига қуллуқ қилса арзийди. ҳақ йўлида ким сенга бир xарф укитмиш ранд ила, айламак бўлмас адо онинг ҳақин юз ганж ила. навоий ўқитувчининг ҳурматини қанчалик жойига қўйса, унга бўлган талабни ҳам шунчалик оширади. айниқса, мадраса мударрисларининг билимли, фозил ва доно, камтар, маънавий пок бўлишларини талаб этади. "мударрис керакки ғарази мансаб бўлмаса ва билмас илмни айтишга уринмаса манманлик учун дарс беришга ҳавас кўргазмаса, ярамасликлардан қўрқса ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "педагогик фикр тарихи ва мактаб ва амалиётида ўқитувчи маҳорати масалалари"

1443935649_61649.doc педагогик фикр тарихи ва мактаб ва амалиётида ўқитувчи маҳорати масалалари режа: 1. энг кадимги даврлардан эрамизнинг vii асрларигача бўлган даврларда ўқитувчи (мураббий), шогирд ва уларнинг жамиятдаги ўрни, педагогик фаолият борасидаги ижтимоий карашлар. 2. ўқитувчининг дарс бериш маҳорати. ақлий фаолиятни бошқариш. 3. дарсдаги фаолиятнинг турли-туманлиги ҳақида. 1.энг кадимги даврлардан эрамизнинг vii асрларигача бўлган даврларда ўқитувчи (мураббий), шогирд ва уларнинг жамиятдаги ўрни, педагогик фаолият борасидаги ижтимоий карашлар. ҳозирги кундаги ўқитувчи-тарбиячи фаолияти, маҳорати, уларнинг жамиятдаги ўрни, устоз-шогирдлик муносабатлари ҳақида гапиришдан аввал, кишилик жамиятининг дастлабки босқичларида устоз-ўқитувчи тарбиячи фаолияти масалаларига тўхталиб ўтиш ...

Формат DOC, 101,5 КБ. Чтобы скачать "педагогик фикр тарихи ва мактаб ва амалиётида ўқитувчи маҳорати масалалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: педагогик фикр тарихи ва мактаб… DOC Бесплатная загрузка Telegram