қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия

DOC 61,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404124788_50850.doc +адимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия тарихий тараққиётнинг кейинги даврларига келиб, ибтидоий жамоа тузуми ўрнини янги ижтимоий формация қулдорлик тузуми эгаллади. қадимий шарқда биринчи синфий жамиятлар пайдо бўлди ҳамда моддий ва маънавий маданиятга асос солинди. айниқса, қадимги юнонистон ва рим халқлари бу маданиятни ривожлантиришда ўзларини катта ҳиссасини қўшдилар. дарҳақиқат, тарихий тараққиёт давомида турли мамлакатлар ва халқлар жаҳон маданиятига турлича ёндашдилар ва ривожлантирдилар. масалан, хитойда қоғоз ихтиро қилинди, ҳиндистонда ҳисоблашнинг ўнлик тизими кашф этилди, месопотамияда эса ер куррасини градусларга, суткани соатлар, минутлар ва дақиқаларга бўлиш ўйлаб топилди. эрамиз бошланишидан олдин ўрта осиёнинг жанубий чеккасига яқин бўлган жойда ўрта денгиз билан ҳиндистонни бирлаштирувчи карвон йўли қурилди. сўнгра ўрта осиё орқали хитойдан ўрта денгизга томон «буюк ипак йўли» очилди. натижада ўрта осиё халқаро савдо-сотиқ марказига айланди. бу эса ўз навбатида ўрта осиё воҳаларида маданиятнинг ривожланишига таъсир этди, ёзувнинг тарқалишига ёрдам берди. айниқса, қадимги юнонистонда маданият, мактаб …

уллар шафқатсиз таъқиб остига олинар эди. тарбия ишлари эса давлат ихтиёрида бўлиб, унинг асосий мақсади спарталикларнинг болаларини бақувват, жисмоний соғлом, бардошли, чиниққан жангчилар қилиб тарбиялаш ва бўлажак қулдорларни етказишдан иборат эди. спарталикларнинг болалари 7 ёшгача уйда яшар, кейин «агелла» деб аталувчи давлат муассасасида 18 ёшга етгунча тарбияланар эди. улар «педоном» раҳбарлигида жисмоний соғлом бўлиш учун турли машқлар билан чиниқтирилар, совуққа, очликка ва чанқоқликка чидашга, оғриққа бардош беришга ўргатилар эди. таълимнинг асосий қисмини ҳарбий гимнастика машқлари эгаллар эди. қадимги юнон тарихчиси, файласуф олим плутарх спарта мактабларидаги таълим-тарбия ҳақида гапириб, шундай дейди: «ўқиш ва ёзишга келганда болаларга фақат уларнинг энг зарури ўргатилар эди, тарбиянинг қолган қисми эса битта мақсад: ҳеч сўзсиз итоат қилдиришни, чидамли бўлишни ва енгиш илмини ўргатишни кўзда тутар эди». спартада таълим-тарбиянинг яна бир муҳим вазифаси ёшларни қулларга нисбатан шафқатсиз, уларни менсимайдиган қилиб тарбиялашдан иборат эди. шу мақсадда ёшлар «крептиялар»да, яъни кечалари қулларни тутиш машқларида қатнашар, шубҳали бўлиб кўринган ҳар …

да маданият барқ уриб ўсди. фан, меъморчилик ва ҳайкалтарошлик тараққий қилди. афинада энг кўркам ва баркамол инсон деб ҳам жисмоний, ҳам маънавий жиҳатдан етук кишини ўзларирнинг «идеали» деб ҳисоблар эдилар. бу идеал фақатгина юқори табақали қулдорларга хос эди. жисмоний меҳнат эса фақат қулларнинг қисмати деб ҳисобланар эди. афинада болалар 7 ёшга етгунча уйда тарбияланар, ўғил болалар 7 ёшдан бошлаб мактабга қатнар, қизлар эса оилада она кўмагида уй-рўзғор ишларига ўргатилар эди. афинада хотин-қизларнинг ҳаёти уй доирасидан чиқмас, асосан ичкарида ўтар эди. афинада болалар дастлаб 7 ёшдан 13—14 ёшгача «грамматист» (савод ўргатиш маъносида), «кифарист» (грекча мусиқа ўқитувчиси маъносида) мактабларда таҳсил олганлар. бу мактаблар хусусий бўлиб, ўқиш пуллик эди. шунинг учун фуқароларнинг болалари бу мактабларда таълим ололмас эдилар. бу мактабларда «дидаскол» деб аталган ўқитувчилар машғулот олиб борар эдилар. (мен ўқитаман, деган маънодаги «дидаско» сўзидан кейинроқ «дидактика» — таълим назарияси келиб чиққан). ўғил болаларни мактабга қуллардан бири бошлаб борар эди, бундай қул педагог деб …

екланиб қолар эди. ёшларнинг бадавлатроқ оиладан бўлган қисми палестрани тугатгач гимнасийга (жисмоний, ижтимоий тарбия) кирар эди. уларга фалсафа, сиёсат, адабиёт фанлари ўргатилган. бу мактабни тугатган ёшлар давлатни бошқаришда қатнашишлари мумкин эди. ниҳоят, спартада бўлгани каби, афинада ҳам 18 дан 20 ёшгача бўлган ёшлар эфеблар қаторига ўтиб, ҳарбий хизматга тайёрланар ва ўзларини сиёсий билимларини оширишни давом эттирар эдилар. аҳолининг кўпчилик қисми болаларни мактабларда ўқита олмаганлиги сабабли уларга касб-ҳунар ўргатиш одат тусига кирган эди. айрим хат-саводи бор оталар болаларига ўқишни ўзлари ўргатар эдилар. бу каби тартиб давлат томонидан қонунлаштирилиб қўйилиб бечораҳол табақага мансуб ота-оналар ўз болаларига бирор касбни ўргатишга мажбур эдилар. акс ҳолда уларнинг болалари келгусида кексайиб қолган ота-оналари тўғрисида моддий ғамхўрлик қилишдан озод этилар эди. қулдор зодагонлар меҳнат билан шуғулланувчи эркин аҳолига нафрат билан қарарди. қулларни эса «гапирадиган иш қуроли» деб ҳисоблар эдилар. фойдаланилган адабиётлар рўйхати 1. и.а.каримов. «ижобий ишларимизни охирига етказайлик». т.: ўзб, 1994 й. 2. и.а.каримов. ўзбекистон xxi аср …

қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия"

1404124788_50850.doc +адимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия тарихий тараққиётнинг кейинги даврларига келиб, ибтидоий жамоа тузуми ўрнини янги ижтимоий формация қулдорлик тузуми эгаллади. қадимий шарқда биринчи синфий жамиятлар пайдо бўлди ҳамда моддий ва маънавий маданиятга асос солинди. айниқса, қадимги юнонистон ва рим халқлари бу маданиятни ривожлантиришда ўзларини катта ҳиссасини қўшдилар. дарҳақиқат, тарихий тараққиёт давомида турли мамлакатлар ва халқлар жаҳон маданиятига турлича ёндашдилар ва ривожлантирдилар. масалан, хитойда қоғоз ихтиро қилинди, ҳиндистонда ҳисоблашнинг ўнлик тизими кашф этилди, месопотамияда эса ер куррасини градусларга, суткани соатлар, минутлар ва дақиқаларга бўлиш ўйлаб топилди. эрамиз бошланишидан ...

Формат DOC, 61,0 КБ. Чтобы скачать "қадимги юнонистон ва рим даврларида таълим-тарбия", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги юнонистон ва рим даврла… DOC Бесплатная загрузка Telegram