она тили укитишнинг умумдидактик ва узига хос тамойиллари

DOC 65,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404124322_50835.doc она тили укитишнинг умумдидактик ва узига хос тамойиллари режа: 1. илмийлик, системалилик ва изчиллик тамойиллари. 2. она тили укитишда назарияни амалиётга боглаш. 3. она тили ва бошка фанлар орасидаги алока. 4. она тили укитишда онглилик, фаоллик, кургазмалилик. 5. укувчилар билимининг мустахкамлиги тамойили. 6. укитишнинг тушунарли ва енгил булиши. 7. она тили укитишнинг узига хос хусусиятлари. дидактик тамойиллар мактабда укитиладиган хамма фанлар учун умумийдир. бу тамойилларни бир – биридан ажратиб булмайди. бу тамойилларнинг бир кисми укув фаолиятига боглик булса, иккинчи кисми укитувчига богликдир. булардан ташкари, она тили фани учунгина хос булган тамойиллар хам мавжуд. биз дастлаб она тили укитишнинг умумдидактик тамойиллари хакида суз юритамиз. укувчиларга хозирги узбек тилшунослигида катъий хал этилган, илмий томондан тугри маълумотлар берилади. укитувчи тил ходисаларини узаро алока ва тараккиёт нуктаи назаридан изохлайди. фаннинг ривожланиши ва янги хулосалар билан бойиши мактаб дарсликларининг илмий савиясини оширади. укитишнинг илмийлик тамойили укитувчининг хамиша зийрак булишини, фан янгиликларидан хабардор булишини талаб …
2
а тили укитиш жараёнини амалий ишларга буйсундириш лозим. она тили дарсларини амалиётга боглаш тамойили куйидагиларни такозо этади: 1. граматик коидалар учун жонли нутк ва бадиий адабиёт намуналаридан мисол келтириш. 2. утилган коидаларни мустахкамлашда укувчиларнинг мустакил фикрлашини хамда ижодий кобилиятини устиришга ёрдам берадиган машклардан фойдаланиш. 3. огзаки ва ёзма нуткни устириш машгулотларини укувчиларнинг амалий тайёргарлигига боглаб олиб бориш. 4. грамматик таъриф ва коидаларга камрок урин бериб, амалий – ижодий ишларга купрок вакт ажратиш. амалий – ижодий ишларга эса хотирлаш, янги билим хосил килиш, татбик кабилар киради. янги «индуктив» дастурида, айникса, матн яратишга куп эътибор берилган. она тили укитишда фанлараро богланишни йулга куйиш хам мухимдир. чунки тил ходисалари куп жихатлари билан бошка фанларга келиб такалади. масалан, сузнинг тарихини билиш учун тарих фанига мурожаат килсак, тил ходисаларини таккослаш учун бола яшаб турган минтака ахолиси фойдаланаётган асосий тил ёки у мактабда урганадиган бошка тилларга мурожаат киламиз. нутк услубларини билиш учун эса адабиёт (бадиий услуб), …
3
ддан айтадилар, лекин уларни амалда тадбик эта олмайдилар. масалан, караткич ва тушум келишиги кушимчаларини кориштирадилар. онгли узлаштириш укитувчининг уз ишига ижодий муносабатда булишига, укувчиларнинг активлигига боглик. укувчилар билимини ошириш ва укитувчининг мехнатини самарали килиш воситаларидан бири укитишнинг кургазмали булишидир. кургазмалилик хакида к. д. ушинский шундай деган эди: «сиз болага кандайдир бешта номаълум сузни ургатинг, у бу сузларни билиб олгунга кадар узок вакт кетади ва бехуда бош котиради. лекин суратлар воситасида ургатилган 20 сузни укувчи хаш – паш дегунча урганиб олади». она тили дасрларида кургазмали куроллардан фойдаланишнинг куйидагича ахамияти бор: 1. грамматикадаги купгина мавхум тушунчалар мохияти аникрок очилади. 2. кургазмали курол ёрдамида аник далиллардан, мисоллар тахлилидан умумлашган хулосалар, коида ва таърифлар яратилади. 3. укувчиларнинг дарсга кизикишлари ортади. 4. укувчиларнинг мавзуни тушунишлари осонлашади. кургазмали куроллардан утилган мавзуларни мустахкамлашда хам, янги мавзуни тушунтиришда хам фойдаланиш мумкин. кургазмали курол расм шаклида, схема тарзида, жадвал тарзида, мисоллар мажмуаси шаклида булиши мумкин. кургазмали курол машгулотнинг мавзуси …
4
ш тамойили билан узвий боликдир. чунки укитувчи урганиладиган мавзуни олдин урганилган ва энди урганиладиган мавзулар билан боглай олсагина, укувчилар билимининг мухтахкамлигига эришади. мустакил ва ижодий ишларга эътибор бериш хам укувчилар билимининг мустахкам булишини таъминлайди. чунки, мустакил ишлар укувчиларни уйлашга, фикр юритишга, урганган коидаларни амалда куллай олишларига шароит яратади, шунга ундайди. масалан, маънодош сузлар урганилгач, улар иштирокида матн яратиш топширилса, максадга мувофик булади. она тили укитишнинг узига хос хусусиятлари. бу хусусиятлар (тамойиллар) куйидагилар: 1. тил булимлари ва улар оркали ифодаланган маъноларни ажратиш. маълумки, она тили укитиш давомида укувчилар тилнинг фонетик, лексик ва грамматик томонлари билан таниша борадилар. тилни яхши эгаллаш учун унинг фонетикаси билан боглик ходисаларни, унли ва ундош, жарангли – жарангсиз ундошлар, жарангли ундошларнинг жарангсизлашуви, ургу ва бугин кабиларни яхши билиш лозим. тил таълимини лугатсиз, яъни суз бойлигисиз тасаввур этиб булмайди. укувчиларнинг суз бойлигини ошириш эса бошка предмет укитувчилари зиммасига хам масъулият юклайди. шунингдек, укувчининг нутки хам барча предмет укитувчилари …
5
йул топади. ким тил билса, у дилга йул топади. тулик гап билан туликсиз гапни ёнма – ён келтириш – олтин утда билинади, одам мехнатда. келишик кушимчаларини кумакдошлар билан алмаштириш – гох поездда, гох от билан, гохи кездим пиёда. богловчиларнинг синонимларини топиш – ва, хам, хамда, аммо, лекин, бирок каби. укувчиларда тилга мухаббат орттириш учун она тили дарсларида кушимча тарбиявий воситалардан хам фойдаланиш зарур. 3. она тили укитиш ва ифодали нутк маданияти. она тили ва адабиёт дарсларида укувчиларга эстетик тарбия бериш учун жуда катта имкониятлар мавжуд. она тили машгулотларида энг яхши тасвирий матнлар устида ишлаш оркали укувчилар эътибори нуткнинг эмоционал томонига купрок жалб этилади. тилда халкимизнинг тарихи ва мехнати билан бирга, унинг донолиги, рухий бойлиги ва энг нозик хис – туйгулари хам гавдаланиб туради. мана шу хакикатни очишда укитувчи х. олимжон, ойбек, г. гулом, зулфия, э. вохидов, а. орипов каби суз санъаткорлари асарларидан энг яхши парчаларни танлаб, бу билан она тили …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"она тили укитишнинг умумдидактик ва узига хос тамойиллари" haqida

1404124322_50835.doc она тили укитишнинг умумдидактик ва узига хос тамойиллари режа: 1. илмийлик, системалилик ва изчиллик тамойиллари. 2. она тили укитишда назарияни амалиётга боглаш. 3. она тили ва бошка фанлар орасидаги алока. 4. она тили укитишда онглилик, фаоллик, кургазмалилик. 5. укувчилар билимининг мустахкамлиги тамойили. 6. укитишнинг тушунарли ва енгил булиши. 7. она тили укитишнинг узига хос хусусиятлари. дидактик тамойиллар мактабда укитиладиган хамма фанлар учун умумийдир. бу тамойилларни бир – биридан ажратиб булмайди. бу тамойилларнинг бир кисми укув фаолиятига боглик булса, иккинчи кисми укитувчига богликдир. булардан ташкари, она тили фани учунгина хос булган тамойиллар хам мавжуд. биз дастлаб она тили укитишнинг умумдидактик тамойиллари хакида суз юритамиз. укувчиларга х...

DOC format, 65,5 KB. "она тили укитишнинг умумдидактик ва узига хос тамойиллари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.