лексика укитиш методлари

DOC 78,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404053191_50336.doc лексика укитиш методлари режа: 1. укувчиларга сузнинг уз ва кучма маънода кулланиш йулларини ургатиш. 2. сузларнинг шакл ва маъно муносабатига кура турлари мавзусини утишда турли усуллардан фойдаланиш. 3. уядош ва шаклдош сузларнинг бир – биридан фаркини тушунтириш йуллари. 4. нуткимиздаги кенг кулланишли ва тор кулланишли сузларни урганиш. 5. укувчиларга иборани тушунтириш масалалари. 6. лексикология булим укувчиларни нутк услублари билан хам таништириш воситаси эканлиги. она тили фанининг лексикология (сузшунослик) булимида, асосан, сузнинг уз ва кучма маъноси, маънодош (синоним) сузлар, уядош (бир мавзуга оид сузлар), зид маъноли (антоним) сузлар, шаклдош (омоним) сузлар, атамалар, махаллий сузлар, тарихий сузлар, янги ва эскирган сузлар, касб – хунарга оид сузлар, ибора ва тасвирий ифодалар хамда олинма суз кабилар урганилади. 48 соат вакт берилган. сузнинг уз ва кучма маъноларини билиш нутк учун мухим ахамият касб этади. сузнинг уз ва кучма маъноларини билиш учун укувчига сузларнинг матн ичида кандай маънода, матндан ажратиб олинганда эса кайси маънода келаётганини …
2
а дарс давомида укиётган бадиий асарларидан парча танлаб, кучма маънода ишлатилган сузларни аниклаш, кучма маънонинг таъсирчанлигига, бадиийлигига эътибор бериш ёки узлари мустакил кучма маънода ишлатилган суз ёки суз бирикмалари катнашган 2-3 та гап тузиш каби машкларни топшириш мумкин. сузларнинг шакл ва маъно муносабатига кура турлари хисобланган маънодош (синоним), шаклдош (омоним), зид маъноли (антоним) сузларни утишда булар укувчиларнинг суз бойлигини, улар нуткининг таъсирчанлигини оширувчи восита булишини унутмаслик керак. укувчилар тавсия этилган матн ёки гаплардан ажратилган сузларга маънодош, уядош ва зид маъноли сузларни топиб, матн ёки гапларни узгартириш, сузнинг уз ва кучма маънодаги уядош ва маънодошлари устида ишлашлари, маънодош (синоним) сузлар орасидаги фаркларни изохлаш, маънодош сузларнинг ишлатилиш уринларини белгилашлари мумкин. масалан, 5-синф «она тили» дарслигининг 248-машкидан парча келтирайлик. гапларни укинг. ажратиб курсатилган сузларни кавсда берилган сузлар билан алмаштириб, маъно фаркларини тушунтиринг. 1. бола вазифани тез тушунди (фахмлади, англади). 2. пулни бехуда сарфламанг (харажат килманг) ва хоказо. ёки укувчиларга айрим олинган гапларни бериб, …
3
аъкидлаш лозим. бунинг учун куйидаги жадвалдан фойдаланиш максадга мувофик. дарахт от кариндош – уруг усимлик корамол гул ёнгок тол кайин терак кайрагоч арча тут урик саман турик корабайир ота она ака ука тога амаки хола амма майса ажрик камиш янток сигир бузок хукиз бука гунажин райхон чиннигул карнайгул гултожихуроз сафсаргул калампиргул укувчилар уядош сузлар билан маънодош (синоним) сузларни бир – биридан фарклай олмасликлари мумкин. бунинг учун маънодош сузларнинг таърифини уларга яна бир марта эслатиб мисол келтириш жойиз. яъни, маънодош сузлар бир маъно асоси доирасида турли нозик маъно кирраларини ифодаловчи сузлар булиб, у нуткда айнан бир сузни бир неча марта такрорлашга чек куяди. шунингдек, жуда нозик маъновий буёкларни ифодалашга хизмат килади. уядош сузлар эса бир мавзуга оид сузлар сираси хакида бахс юритади. масалан, маънодош сузлар – толди, чарчади, хориди. уядош сузлар: ичди, тамшанди, хуплади, сурди, сипкорди. укувчиларни зид маъноли сузлар (антонимлар) билан таништиришда уларнинг зидланиш асослари хилма – хил эканига эътибор …
4
ди. уни мукаммал эгаллаш максадида матндан ажратилган сузларнинг (масалан, от, олма, ёз, чакмок ва х.к.) хар бирига маънодош ва уядош сузлар танлаш, улар иштирокида гаплар тузиш, суз уйинларини ташкил этиш ва туюклар устида ишлашни уюштириш мумкин. 5-синф она тили дарслигидаги куйидаги туюкни олиб курайлик: кулингдан келганча чикар яхши от, яхшилик кил, болам, ёмонликни от насихатим ёд килиб ол, фарзандим, ёлгиз юрса, чанг чикармас якка от. укувчиларга 1-топширик буйича от сузининг маънолари аниклатилгач, 2-топширик буйича кайси бири ном, исм сузларига, кайси ташла, улоктир, йукот сузларига маънодош ва кайсиниси бедов, саман, йурга сузларига уядош экани суралади. энг мухими, укувчи ушбу туюкдаги от сузларининг хар бири алохида – алохида суз эканини унутмаслиги керак. шунингдек, шаклдош сузлар икки хил суз туркуми доирасида кулланиши мумкин эканини аниклаш максадида укувчиларга куйидаги топширикни бериш максадга мувофик: кил, тил, ут, туш сузларининг феъллик ва отлик маънолари асосида гаплар тузинг. яна шундай сузларга мисол келтиринг. лекискологиянинг мухим масалаларидан яна …
5
есимдан аввал жойлашади. (хусусий маъно). 2. факат маълум бир фан, касб – кор сохасидагина 3. кулланиладиган сузлар: мусбат, манфий, каср, синус, … бу борада дарсликдаги 248-машкни укувчига ёзма равишда бажартириш жуда уринлидир. маълум бир фан сохасида хусусий маънога эга булиб, бошка нутк куринишларида бошкачарок маънода кенг кулланиладиган сузлар топинг. уларнинг кенг ва тор кулланиш маънолари асосида гаплар тузинг. намуна: ер – ер. дехкон халки ризкини ердан топади. куёш системасининг туртинчи сайёраси ердир. тор доирада кулланиладиган сузлардан яна бири махаллий сузлар (шевага оид сузлар)дир. маълум бир туман, шахар, кишлок, вилоятга хос булиб, адабий тилда бошка куринишга ва маънога эга булган махаллий ёки шевага оид сузлар тилимизнинг бебахо хазинаси эканини, аммо улардан уринсиз (айникса, ёзма нуткда) фойдаланиш мумкин эмаслигини укувчилар онгига сингдириш лозим. укувчилар бирорта бадиий асардан адабий тилга ва махаллий тилга оид сузларни аниклашлари, узлари яшаб турган худуддаги махаллий сузларга мисоллар келтиришлари мазкур мавзуни узлаштиришда яхши самара бериши мумкин. кам кулланувчи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "лексика укитиш методлари"

1404053191_50336.doc лексика укитиш методлари режа: 1. укувчиларга сузнинг уз ва кучма маънода кулланиш йулларини ургатиш. 2. сузларнинг шакл ва маъно муносабатига кура турлари мавзусини утишда турли усуллардан фойдаланиш. 3. уядош ва шаклдош сузларнинг бир – биридан фаркини тушунтириш йуллари. 4. нуткимиздаги кенг кулланишли ва тор кулланишли сузларни урганиш. 5. укувчиларга иборани тушунтириш масалалари. 6. лексикология булим укувчиларни нутк услублари билан хам таништириш воситаси эканлиги. она тили фанининг лексикология (сузшунослик) булимида, асосан, сузнинг уз ва кучма маъноси, маънодош (синоним) сузлар, уядош (бир мавзуга оид сузлар), зид маъноли (антоним) сузлар, шаклдош (омоним) сузлар, атамалар, махаллий сузлар, тарихий сузлар, янги ва эскирган сузлар, касб – хунарга оид сузлар, ...

Формат DOC, 78,5 КБ. Чтобы скачать "лексика укитиш методлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: лексика укитиш методлари DOC Бесплатная загрузка Telegram