она тилидан тахлил турлари ва уларни утказиш усуллари

DOC 78,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404479775_53829.doc она тилидан тахлил турлари ва уларни она тилидан тахлил турлари ва уларни утказиш усуллари режа: 1. фонетик тахлилдаги эътиборли нукталар. 2. лугавий тахлилда матн яратиш. 3. сузнинг таркиби ва ясалиши. 4. грамматик тахлил: а) морфологик; б) синтактик тахлил. 5. тахлилда нисбийлик ва шартлилик. 6. матн ва тестлар асосида ишлаш. машгулотнинг бориши. она тилидан хар бир тахлилни утказишда тахлил усулини янгича танлашнинг ахамияти катта. тахлил у ёки бу грамматик ходисани тугри белгилашдангина иборат булмаслиги лозим. харбир тахлил иктисодий самара замирида амалга оширилиши керак. фонетик тахлил асосан нутк товушларини унли, ундош, жарангли, жарангсиз, бугин турлари хакидаги маълумотлардан, айрим товуш узгаришларини кузатишдан, талаффуз меъёрлари хакидаги тасаввурларни кенгайтиришдан иборат булгани маъкул. укитувчилар диккати ургу ва нг товушига купрок каратилади. алифбодаги нг товуши узига хос хусусиятга эга: менга, осмонга, мехмонга каби сузларда икки товуш сифатида каралса, тонг, бонг, донг каби сузларда битта ундошни ифодалайди. аммо узбек тилидаги сузлар талаффузида узакдаги н ва кушимчадаги г …
2
мумкин. узбек тилида фонетик ургунинг амалий ахамиятини унчалик катта деб булмайди. чунки унда унлиларнинг чузилиши ва омонимия ходисаси гоят кучли. шунинг учун хам янги, хозир, асранди, олма, куллар, ишлар сузларда ургу икки фаркли уринларга тушади дейиш бир кадар бахсли. ургу ёрдамида айрим куп бугимли шаклдош сузларнинг талаффуздаги фаркланиши-дифференцияси «тил тараккиёти» натижасида юзага келиши эхтимолдан анча узок. чунки бундай холда тилимизга хос булган асосий ходиса-жинос санъати мазмуни анча камбагаллашган буларди. бу санъат шаклдош сузларнинг талаффузда кескин фаркланишидан эмас, аксинча, уларни мохирлик билан талаффузда бир-бирига якинлаштириш оркали гузаллик яратади. шаклдошлик билан боглик суз уйинлари, ийхом ва бошкалар тил ходисаларига ортикча зурлик утказмайди. шунинг учун хам тез тушунилади, завк пайдо килади. худду шунга ухшаш «илмий хулоса» билан хаётий ходиса уртасидаги «келишмовчилик»ни нг товушига муносабатда хам куришимиз мумкинлигини юкорида айтган эдик: нг бурун товушининг н ундоши артикуляция урни ва усули якин булган айрим фонемалар билан ёнма-ён келганда «диффузланиш»- сингишиш асосида бир товушга яхлитланиши, узига …
3
увни тулик мослаштиришнинг иложи йук. шунинг учун хам фонемаларни шартли белгиларда курсатиш ва бу белгиларнинг (харфларнинг) гоят камлиги фонемалар тараккиётига таъсир килиб, артикуляция асоси «филогнези»да бир катор зурикишларни юзага келтиради. артикуляция асоси хар бир тилдаги фонемалар учун узига хос этолонлардир. эндиликда фонемаларни шартли белгиларда курсатиш билан билан бирга, уларни фонограмма килиш ва этолонларини юзага келтириш имкониятлари анча кенгайди. бу ишни фоноэтолонограмма шаклидаги электрон лугатларнинг комьпютер нусхасини яратиш оркали амалга ошириш лозим. ана шунда биз инсоният тарихидаги энг катта кашфиётлардан бири булган ёзувнинг «салбий эффекти» сикувидан бир кадар фориг буламиз, артикулация асоси филогнезидаги табиий тараккиёт таъминланади ва мустахкамланади. лугавий тахлилни стилистика - нутк услубиятига купрок якинлаштириш зарур. масалан, ёндош-ёндаш, аср-асир асл-асил иштирокида матн яратиш ва бошкалар. умуман, тахлил ва матн яратиш машкларини тезлик билан тестлар мазмунига якинлаштириш хар жихатдан самарали. куйидаги бирликлардан кайсилари уз ва кучма маъноларда кулланила олади? 1) куз; 2) яланг оёк; 3) стол; 4) кулок а. 1,2,3,4. в. …
4
хос янгиликларидан бири-уядош сузлар тушунчасидир. уядош сузларни урганиш- тасниф, уюшик булаклар ва умумлаштирувчи булак, туплам, кисм тупламлар каби бир катор индуктив хулосалар чикаришни укувчиларга сингдиришда ёрдам беради. терак. палов уядош сузлар: дарахт --------- олма. овкат ------- шурва тол. лагмон таснифлар маълум бир шартларга мувофик амалга оширилади-туплам ва тармок тупламларга ажратилади. уядошликни синонимия ходисаси билан аралаштириб юбормаслик керак. уядош сузлар тупламида сноним сузлардан факат биттаси, асосан, бетарафи катнашгани маъкул. лугавий тахлил утказиш ун ва ун биринчи синфларда мураккалаша боради. бу пайтга келиб маъно кучиши билан боглик тушунчаларни урганиш кенгрок урин олади. маъно кучишни изохлаш куйидаги жадвал асосида тушунтирилса яхши булади. тахлилларда хам худди шу тушунишни таснифлар учун асос килиб оламиз. метафора - ухшашлик-тогнинг этаги, узукнинг кузи. маънодошлик метонимия - алокадорлик - навоийни укидим (кучим, истиора) синекдоха - кисм ва бутун муносабати - тирнокка зор. вазифадошлик- ук (ёйнинг, замбаракнинг, милтикнинг) аммо «араванинг уки»да метафора кулланган. лугавий тахлилларда сузнинг кайси тилдан олинганлигига хам …
5
б кетди. хар бир мустакил сузда белги курсатиш хусусияти мавжуд. нарсалар ва бутун борлик бир-биридан уз номлари билан эмас, энг аввало уз белгилари билан фаркланади. ном уша белгининг шартли томонидир. шунинг учун хам белги умумий, ном эса хусусий ходисадир. юкори синфларда лугавий тахлилнинг кулами ошиб ва кенгайиб боради. айникса иборалар талкинига кенгрок урин берилади. ибораларнинг шакл ва маъно хусусиятларига кура турларини белгилашда отикча мураккабликларга йул куйилмайди. сузнинг таркиби ва ясалиши юзасидан утазиладиган тахлилларни бир умумий йуналишда амалга оширган маъкул. бунда хам имло билан боглик амалий ахамияти кам булган айрим муаммоларга тухталиб утирмаймиз. умуман, сузнинг таркибини урганиш унинг ясалиши билан жуда боглик: ясалишни билмасдан таркибни, таркибни билмасдан эса ясалишни атрофлича билиб булмайди. тахлилларга морфема ва аффикс тушунчаларини киритиш ишни анча енгиллаштиради ва мустахкам илмий урганиш имкониятларини яратади. укувчиларга суз ясалишини хаётий тушунтириш керак. масалан, эла сузи ва унга мос харакатни куз унгимизга келтирайлик, сунгра -к аффикси кушилгандан кийинги холатни ва, нихоят, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "она тилидан тахлил турлари ва уларни утказиш усуллари"

1404479775_53829.doc она тилидан тахлил турлари ва уларни она тилидан тахлил турлари ва уларни утказиш усуллари режа: 1. фонетик тахлилдаги эътиборли нукталар. 2. лугавий тахлилда матн яратиш. 3. сузнинг таркиби ва ясалиши. 4. грамматик тахлил: а) морфологик; б) синтактик тахлил. 5. тахлилда нисбийлик ва шартлилик. 6. матн ва тестлар асосида ишлаш. машгулотнинг бориши. она тилидан хар бир тахлилни утказишда тахлил усулини янгича танлашнинг ахамияти катта. тахлил у ёки бу грамматик ходисани тугри белгилашдангина иборат булмаслиги лозим. харбир тахлил иктисодий самара замирида амалга оширилиши керак. фонетик тахлил асосан нутк товушларини унли, ундош, жарангли, жарангсиз, бугин турлари хакидаги маълумотлардан, айрим товуш узгаришларини кузатишдан, талаффуз меъёрлари хакидаги тасаввурларни ке...

Формат DOC, 78,0 КБ. Чтобы скачать "она тилидан тахлил турлари ва уларни утказиш усуллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: она тилидан тахлил турлари ва у… DOC Бесплатная загрузка Telegram