туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар

DOC 81.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404040455_50212.doc туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар режа: 1. туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида таълим-тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар тараққиёти. 2. туркистон ўлкасида ўқитиш тартиби. 3. туркистон ўлкасида маърифатпарвар шоирларнинг илм, саводсизликни тугатиш, тил ўрганиш хусусидаги фикрлари. 4. мусулмон мактабларида ўқитиш тартиби. таянч сўз ва иборалар: таълим, тарбия, мактаб, маърифат, маърифатпарвар, педагогик фикр, илм, билим, саводсизлик, марказий осиё, туркистон, бухоро амирлиги, хива, қўқон хонлиги, шўро, институт, консерватория, билим юрти. 1. туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида таълим-тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар тараққиёти 1917 йил тўнтаришидан сўнг марказий осиёда 3 та давлат (бу​хоро амирлиги, хива, қўқон хонлиги) ўрнида янги йўналишдаги маф​курага асосланган республикалар (туркистон мухтор жумхурияти, бухоро халқ республикаси, хива халқ республикаси) ташкил топ​ди. янги шўро ҳукумати аввалги таълим тизими, ўқув-тарбиявий иш​ларни ислоҳ қилиш, халқ маорифи тизимининг янги шаклини жорий этиш юзасидан бир қатор вазифаларни белгилаб …
2
а қилинди, қайта кўриш тадбирлари белгиланди. 1918 йил декабрда туркистон республикаси халқ маорифи комис​сарлиги буйруқ чиқариб, ҳамма мактабларда она тили ўқитиш тўғри​сида қарор қабул қилинди. 1918 йил августда туркистон республикасининг марказий ижроя комитети «мактабларда ўқувчиларни ўз она тилида ўқитишга ўтиш тўғрисида» декрет чиқарди, бу ўлка халқлари миллий маданиятлари истиқболи учун ҳал қилувчи аҳамият касб этди. орадан уч ой ўтгач "туркистон мактабларининг структураси тўғрисида низом" чиқарилди. 1918 йил баҳорига келиб республикада ишлаб турган мактаблар сони 330 тага етди. 1919-20 йилининг бошида мактаблар сони фарғонада (вилоятида) 350 та, сирдаре вилоятида 839 та, самарқанд вилоятида 216 та эди. 2. туркистон ўлкасида ўқитиш тартиби мактабларни ташкил этишда маҳаллий аҳоли орасидан биринчи муаллим сифатида етишиб чиққан ҳамза, авлоний, абдуқодир шакурий, исматулла рахматуллаев, абдурауф фитрат, исҳоқхон ибрат, т. н. қори ниезий, тўхтаназар шермуҳамедов, эргаш комилов, оқилхон шаро​фиддинов ва шу сингари зиелилар фаол қатнашдилар. қизларни ўқитиш учун алоҳида мактаблар очилди, бундай мак​таблар 1920 йил бошида тошкентда 12 …
3
ситетнинг тошкентда эки шаҳар​да, андижон, қўқон, самарқанд ва жиззахда бўлимлари бор эди. рсфср халқ комисарлари советининг 1920 йил 7 сентябрдаги декретига биноан тошкент халқ университеи негизида туркистон дав​лат университети (тош ду) ташкил этилди. 1920 йилларда туркистон болаларининг 25% мактабда ўқитилар эди. ўқитувчи кадр тайерлашга катта эъбор берилди. 1925 йилда ўзбекистон қишлоқларида ишлаб турган муаллимлар сони 2748 кишига етди. 1924-25 ўқув йилида халқ маорифи эҳтиёжларига 11, 4 миллион сўм еки республика бюджетнинг 24% сарфланди. 3. туркистон ўлкасида маърифатпарвар шоирларнинг илм, саводсизликни тугатиш, тил ўрганиш хусусидаги фикрлари асримиз бошларига келб, маҳаллий фуқаро болаларидан илмли кишилар тайёрлаш мақсадида хева хони саид муҳаммад раҳимхон баҳодирхони соний – феруз (1844-1910йй). катта ишларни амалга оширди. бевосита унинг ташаббуси билан 1884 йили ўз саройида мактаб очилиб, бу мактабда рус ўқитувчиси ва мирзо, раҳмонқули қори каби маҳоратли таълим-тарбия усталари ёшларга билим бери шиши билан шуғулландилар. феруз фармонгиа мувофиқ 1904 йилнинг 10 ноябрида урганчда биринчи янги усул мактаби очилди. …
4
, тарих, жўғрофия, табиат, рус тили, маҳаллий савод (она тили) ва исломшунослик фанларини ўқитиш белгиланади. машғулот жараёнида шарқ мутафаккирлари – навоий, фузулий, бедил, саъдий шерозий, машраб, сўфи оллаёр кабилар билан бир қаторда рус шоир, ёзувчиларининг асарлари ўрганилди. шунингдек, у воҳада санъат, маориф ва маданият ривожига раҳнамолик қилиб, саройди «подшоҳи замон типолитографияси»ни ташкил қилди. «литография» - юнонча сўз бўлиб, «литос» - тош ва «графос» ёзаман деган маънони билдиради. бу атама ўзбек тилида тошбосма тарзида қўлланиб келинган. феруз саройидаги бу тошбосмахонада илк бор абу наср фаробийнинг «нисобус - сибён» (болалар насибаси), алишер навоийнинг «ҳамса» асаридан парча, «ҳайрат ул-аброр» достони, шермуҳаммад муниснинг «мунис ул-ушшоқ» девони, ёқубхўжа ибн иброҳимхўжанинг «девони холис» тўплами, ферузнинг «девони феруз» ва бошқа ўнлаб асарлар нашр этилган. 4. мусулмон мактабларида ўқитиш тартиби xix асрнинг ўрталарида туркистонда бошланғич маълумот бера​диган мактаблар ҳамда ўрта ва олий диний таълим берадиган мадра​салар мавжуд эди. мактабларнинг аксарияти диний таълим берувчи мактаблар эди. бу мактаблар араб …
5
тилла​рида олиб борилар эди. марказий осие руссия томонидан босиб олингандан кейин мак​таб ва мадрасаларда баъзи ўзгаришлар юз берди. мусулмон мактабла​рида босмахонада чоп этилган дарсликлар пайдо бўлди. мустамлака маъмурияти машғулотлар ўрта аср тартибида олиб борилаетган мусулмон мактаблари ишига аралашмас эдилар.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар"

1404040455_50212.doc туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар режа: 1. туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида таълим-тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар тараққиёти. 2. туркистон ўлкасида ўқитиш тартиби. 3. туркистон ўлкасида маърифатпарвар шоирларнинг илм, саводсизликни тугатиш, тил ўрганиш хусусидаги фикрлари. 4. мусулмон мактабларида ўқитиш тартиби. таянч сўз ва иборалар: таълим, тарбия, мактаб, маърифат, маърифатпарвар, педагогик фикр, илм, билим, саводсизлик, марказий осиё, туркистон, бухоро амирлиги, хива, қўқон хонлиги, шўро, институт, консерватория, билим юрти. 1. туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида таълим-тарбия, мактаб ва педагогик...

DOC format, 81.5 KB. To download "туркистоннинг россия томонидан босиб олиниши даврида мактаб ва педагогик фикрлар", click the Telegram button on the left.