odob-axloq tarbiyasi

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403951030_49111.doc odob-axloq tarbiyasi odob-axloq tarbiyasi reja: 1.ma‘naviy-axloqiy tarbiya haqida tushuncha. 2.prezidentimiz i.karimov ko‘rsatmalarida ma‘naviy-axloqiy tarbiya masalalari. 3. ajdodlarimiz merosida axloq odob tarbiyasi masalalari.. 4.ma‘naviy axloqiy tarbiyaning mazmuni va mohiyati. 5.ongli intizim va xulq madaniyatini tarbiyalash. ma‘navyat – inson ruhiy va aqliy olamini ifodalovchi tushuncha. u kishilarning falsafiy, huquqiy, ilmiy, badiiy,axloqiy, diniy tasavvurlarini o‘z ichiga oladi. ma‘naviyat atamasining asosida “ma‘ni” so‘zi yotadi. ma‘lumki insonning tashqi va ichki olami mavjud. tashqi olami uning bo‘y-basti, ko‘rinishi, kiyinishi, hatta-harakatlari va b. kiradi. ichki olamiga esa uning yashashdan maqsadi, fikr yuritishi, orzu-istaklari,, intilishlari his-tuyg‘ularini o‘z ichiga oladi. insonnning ana shu ichki olami ma‘naviyatidir. ma‘naviya va axloq bir-biri bilan bog‘liq bo‘lib, bir-birini to‘ldiradi. axloq ijtimoiy ong shakllaridan biri bo‘lib, muayyan jamiyatda yashovchi kishilar amal qilishi zarur bo‘lgan ma‘lum xatti-harakat qoidalari yig‘indisidir. axloq odamlarning bir-birlariga, jamiyatga, davlatga, xalq mulkiga, oilaga, ishlab chiqarish vositalariga, mehnat mahsulotlariga va shu kabilarga munosabatini muayyan tartibga soladigan xatti-harakat qoidalari tizimida namoyon bo‘ladi. …
2
ya‘ni har qanday vaziyatda ana shu odatni namoyon qilishini taqozo qiladi. har bir odam xususida, odatda, uning faoliyatiga va ishi axloq talablariga, turmush qoidalariga, jumladan, davlat qonunlariga muvofiq yoki xilof ekanligiga asoslanib muayyan fikr yuritiladi. axloq ilmi yaxshilik bilan yomonlik o‘rtasidagi murakkab muammolar haqida bahs yuritib, insonning kamolatga erishish yo‘lini yoritib boradi. har bir inson bir olam bo‘lgani kabi uning axloq-odobi ham juda murakkab olam, desak yanglishmaymiz.chunki, shaxsning zohiriy va botiniy olamini, ayniqsa qalb olamini o‘rganish, bilish,tahlil etish g‘oyatda qiyin, bu ruhiyat bilan bog‘liq holatdir. axloqli, odobli komil insonda odamiylikning eng yaxshi xislatlari:mehr-muhabbat, rahm-shavqat, adolatu diyonat, hayo-yu iffat, vafo-yu sadoqat, himmatu sahovat, imon-e‘tiqod kabilar mujassam bo‘ladi. ayni holda shu hislatlarning aksi-beburd, axloqsiz kimsalar fe‘lida ko‘rinadi. prezidentitmiz i.karimov musaqilligimizning dastlabki yillaridan boshlab insonlar tarbiyasiga alohida e‘tibor qaratdilar. prezidentimiz ta‘lim tizimini isloh qilish masalalariga diqqat qaratib kadrlar tayyorlash tizimining shakllanishi va faoliyat ko‘rsatishining asosiy tamoyillari belgilab berar ekanlar”o‘quvchi yoshlarni vatanga sadoqat, yuksak …
3
ulqi-odobiga alohida e‘tibor berilishi bejiz emas. asrlar davomida axloq-odob mavzuida qanchadan-qancha kitoblar, hikmatlarnomalar, ibratli hikmatu rivoyatlar yaratilgan. xalq og‘zaki ijodi xazinalarida axloq-odobga doir bebaho fikr javohirlari borki, ularning hammasini hisoblab hisobiga ta‘riflab ta‘rifiga etib bo‘lmaydi. muqaddas qur‘oni karimda va payg‘ambarimiz muhammad alayhissalomning hadislarida insoniy ahloq-odobning barcha qirralari o‘z ifodasini topgan. muqaddas kalimalarning deyarli hammasini yaxshi amallarning hidoyatiyu yomon odatlarning zarari bayon etilib, ulardan qanday qilib saqlanish lozimligi haqida yo‘l-yo‘riqlar ko‘rsatib qo‘yilgan. forobiyning “fozil odamlar shahri”, abu ali ibn sinoning “donishnoma”, kaykovusning “qobusnoma”, yusuf xos hojibning “qutadg‘u bilig”, ahmad yugnakiyning “hibatul haqoyiq”, nosir hisravning “saodatnoma”, “ro‘shnoyinoma”, sa‘diy sheroziyning “guliston”, “bo‘ston”, abdulla avloniyning “turkiy guliston yoxud axloq” kabi minglab asarlar axloq ilmidan saboq beradi. bizning turon zamin xalqlari axloqiy tarbiya sohasida boy an‘analarga ega. axloqqa oid dastlabki fikrlar “avesto” kitobida qadimgi bitiklarda va boshqa yozma manbalarda o‘z ifodasini topgan. bo‘lardan tashqari, o‘zbek xalqi o‘rtasida keng tarqalgan pandnomalar, o‘gitlar va odobnomalarda, xalq pedagogikasida, …
4
ham shoshma-shosharlik va adolatsizlikka yo‘l qo‘ymagan, balki yetti o‘lchab bir kesgan. amir temur singari jahon ma‘naviyati saltanatida o‘z o‘rinlariga ega bo‘lgan buyuk bobokalonlarimizning axloq, go‘zal xulq haqidagi fikrlari bugungi kun talabi bilan yozilgandek tuyuladi. “o‘g‘illarim! millatning ulug‘ martabasini, saodatini saqlmoq uchun sizlarga qoldirayotgan vasiyat va to‘zuklarni yaxshi o‘qing, aslo unutmang va tatbiq eting. millatning dardlariga darmon bo‘lmoq vazifangizdir. zaiflarni qo‘riqlang, yo‘qsillani boylar zulmiga tashlamang. adolat va ozodlik dasto‘rinigiz, rahbaringiz bo‘lsin. men kabi o‘zun saltanat surmoq istasangiz, qilichingizni yaxshi o‘ylab chekingiz. bir daf‘a chekkandan so‘ngrada uni ustalikla qo‘llangiz. orangizda nifoq tuxumlari eqilmasligi uchun ko‘p diqqat bo‘ling. ba‘zi xodimlaringiz va dushmanlaringiz nifoq tuxumlari sochmakka, bundan foydalanmoqda chalishajakdurlar... bo‘larga sodiq qolsangiz tosh boshingizga tushmas”. amir temurning bu vasiyatlaridan uning o‘z xalqiga cheksiz sodiqligini, millatini ulug‘laganini, kamtarin, adolat va ozodlik uchun kurashuvchan, axloqiy madaniyati yuksak inson bo‘lganligini ko‘rish mumkin. shuningdek, ismoil al-buxoriy “axloqning yaxshi bo‘lishi, taomning pokizaligi, rostlik va omonatga xiyonat qiilmaslik shart, dunyoviy …
5
kkirlarning axloqiy qarashlari va qadriyatlaridan mustaqil o‘zbekiston istiqlolini mustahkamlashda, o‘quvchilarinig axloqiy madaniyatini shakllantirishda, kundalik turmushimizda keng foydalanishimiz maqsadga muvofiqdir. shuni aytish kerakki, xalqimiz axloq-odobni qadimdan ulug‘lab kelgan. chunki axloq-odob insonga husn, latofat va nazokat bag‘ishlagan. o‘rta osiyo mutafakkirlari o‘z asarlarida axloqiy g‘oyalarni doimo tarannum etib, xalqni oriflik, fozillik, komillik darajasiga ko‘tarishga chorlaganlar. bu borada abu nasr forobiyning ijodi diqqatga sazovordir. forobiyning ijodinio‘rganish o‘qituvchilarning axloq, ta‘lim-tarbiya sohasida olib boradigan ishlariga keng imkoniyatlar yaratadi. forobiy inson axloqi haqida gapirar ekan, uning hislatlarini quyidagicha ta‘riflaydi: 1.bunday odamning barcha a‘zolari shu darajada mukammal taraqqiy etgan bo‘lishi zarurki, u bu a‘zolari bajarmoqchi bo‘lgan barcha ishlarini osonlik bilan amalga oshira olsin; 2.barcha masalani, muhokama va mulohazani tezdan va to‘g‘ri tushuna oladigan, uning ma‘nosini anglay oladigan, so‘zlovchining maqsadi, aytilgan fikrining chinligini tezda payqay oladigan bo‘lsin; 3.xotirasi juda baquvvat bo‘lsin, ko‘rgan, eshitgan, sezgan narsalarining birortasini ham esidan chiqarmay, yodida saqlab qoladigan bo‘lsin; 4.zehni shu darajada tez va o‘tkir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odob-axloq tarbiyasi"

1403951030_49111.doc odob-axloq tarbiyasi odob-axloq tarbiyasi reja: 1.ma‘naviy-axloqiy tarbiya haqida tushuncha. 2.prezidentimiz i.karimov ko‘rsatmalarida ma‘naviy-axloqiy tarbiya masalalari. 3. ajdodlarimiz merosida axloq odob tarbiyasi masalalari.. 4.ma‘naviy axloqiy tarbiyaning mazmuni va mohiyati. 5.ongli intizim va xulq madaniyatini tarbiyalash. ma‘navyat – inson ruhiy va aqliy olamini ifodalovchi tushuncha. u kishilarning falsafiy, huquqiy, ilmiy, badiiy,axloqiy, diniy tasavvurlarini o‘z ichiga oladi. ma‘naviyat atamasining asosida “ma‘ni” so‘zi yotadi. ma‘lumki insonning tashqi va ichki olami mavjud. tashqi olami uning bo‘y-basti, ko‘rinishi, kiyinishi, hatta-harakatlari va b. kiradi. ichki olamiga esa uning yashashdan maqsadi, fikr yuritishi, orzu-istaklari,, intilishlari his-tuyg...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "odob-axloq tarbiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odob-axloq tarbiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram