o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlarda ona (o`zbek) tilida ta’lim maqsadi

DOC 31 стр. 54,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 31
o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlarda ona (o`zbek) tilida ta’lim maqsadi reja: 1. x-xi asrlarda ta’lim o`choqlarida islomiy-mafkuraviy yo`nalishda (turkiy tilda)gi ta’lim an’anasi. 2. xii-xv asrlarda turkiy tilning ta’lim o`choqlarida o`qitilishi va uning maqsadi. 3. xvi-xix turkiy til ta’limi va uning maqsadi. 4.ona (o`zbek) tilidagi ta’limning vi-xix asrlardagi holati va bu davrlarda ona (o`zbek, turkiy) til ta’limi oldida qo`yilgan asosiy maqsad. so`zboshi milliy istiqlol, xususan, uning samarasi bo`lmish "ta’lim to`g`risidagi qonun", "kadrlar tayyorlash milliy dasturi" hamda "2004-2009-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish davlat umummilliy dasturi" maktab ta’limi oldiga demokratik jamiyatimizga mos yangi maqsad va vazifalarni qo`ydi. prezidentimizning: "demokratik jamiyatda bolalar, umuman har bir inson erkin fikrlaydigan etib tarbiyalanadi. agar bolalar erkin fikrlashni o`rganmasa, berilgan ta’lim past bo`lishi muqarrar", - degan ta’kidlari maktab ta’limi va didaktlar oldiga qo`ygan ijtimoiy buyurtma va jamiyat taraqqiyoti uchun zaruriy ehtiyojdir. bu esa o`z navbatida ta’lim maqsadini to`g`ri belgilash, shu maqsadga muvofiq moddiy zamin, mazmun …
2 / 31
degan shiorlari mulliy istiqlol sharofati bilan kun tartibiga qo`yiilgan bu maqsadning ildizlarini, asoslarini atroflicha o`tganishni, uni bo`lajak o`qituvchilar, til ta’limi va tadqiqi mutaxassislari orasida keng ommalashtirishni talab qiladi. mana shuning uchun d.yo`ldoshevaning ushbu o`quv qo`llanmasi oliygoh talabalari va o`qituvchilar uchun juda foydalidir. bu o`rinda shuni alohida ta`kidlash joizki, sovet davri didaktikasida ta’lim maqsadining ilmiy muhokamasi rasm emas edi, chunki ta’lim maqsadi davlat buyurtmasi - davlatning ta’lim oldida qo`ygan bosh vazifasi sanalib, o`sha davrlarda uni muhokama qilinishi, xususan, milliy respublikalarda mutlaqo mumkin emas edi. shuning uchun mustaqillik havosida yayrab nafas olayotgan va dunyo iqtisodiy, ilmiy-madaniy hamjamiyatiga o`zining mustaqil taraqqiyot yo`li asosida shahdam qadamlar bilan kirib borayotgan o`lkamizdagi har bir masala tog`risida, prezidentimizning "yuksak ma`naviyat - yengilmas kuch"asarlarida bayon etgan quyidagi fikrlari ta’lim maqsadiga ham to`la-to`kis aloqadordir: "agar biz… bu o`ta muhim ishni o`z holiga, o`zibo`larchilikka tashlab qo`yadigan bo`lsak, muqaddas qadriyatlarimizga yo`g`rilgan va ulardan oziqlanadigan ma`naviyatimizdan, tarixiy xotiramizdan ayrilib, oxir-oqibatda o`zimiz intilgan …
3 / 31
qilib, “ta’lim maqsadini muhokamasiz, so`zsiz qabul qilish” - sovet an’anasini buzadi, ta’lim maqsadining tadrijiy taraqqiyot yo`liga nazar soladi, bugun jamiyatimiz oldida ijtimoiy buyurtma - davlat buyurtmasi sifatida qo`yilgan maqsadning: - o`zbek tilida ta’limning qariyb o`n besh asrlik tarixiy taraqqiyoti bilan uzviy bog`liqligini, -prezidentimiz juda to`gri ta`kidlaganlaridek," fojeali o`tmish, bosib o`tgan mashaqqatli yo`l"ga ega ekanligini, -bu silsilaning hozirgi kundagi holati uning zamonaviy oliy cho`qqisi bo`lib, -oldinda, istiqbolda rivojlanish, davr bilan uyg`unlashishning deyarli cheksiz imkoniyatlariga ega ekanligini, - o`zbekistonimizda turkiy ma’rifatparvarlarning eramizning vii-viii asrlardayoq o`rtaga qo`ygan "tukriylarga turkona ta’lim berish" maqsadi uzoq mashaqqatli yo`ldan keyin faqat milliy istiqlol sharofati bilan amalda voqelanganligini kitobxonga yetkaza olgan. shuning uchun bu qo`llanmani bo`lg`usi o`qituvchilar va didaktlar uchun foydali manba bo`la oladi deb hisoblayman. …tariximiz haqida gap ketganda, biz hamon rus olimlarining tadqiqotlariga tayanamiz…lekin qachongacha biz tariximizni birovlarning nuqtayi nazari, qarichi bilan baholaymiz. o`z davlatimiz, xalqimiz, millatimiz tarixini o`zimiz tiklamasak, o`zimiz xolisona yozmasak, uni boshqalar boshqacha …
4 / 31
arova, s.y.og`ayev, b.r.adizov, m.saidov va boshqalarning ishlarida) bu masalani o`rganish ta’lim mazmuni va usuli tadqiqiga qo`shib yuborilgan. pedagogika hamda didaktika bo`yicha darslik va qo`llanmalarda ham ta’lim maqsadi o`z-o`zidan tushunarli hodisa sifatida alohida tahlil etilmaydi. vaholanki, ta’lim maqsadi ta’lim strukturasida markaziy o`rinlardan birini egallaydi. to`g`ri, didakt va metodistlarning ta’lim maqsadi tadqiqiga kamroq e`tibor qaratishi ta’lim maqsadining didaktlar ixtiyoridagi omil emasligi, odatda, u ijtimoiy buyurtma sifatida davlat va jamiyat tomonidan belgilanishi, tadqiqotchi va amaliyotchilarga go`yoki tashqaridan yuklatilishi bilan oqlanishi mumkindek ko`rinadi. biroq mazkur masalani alohida olingan muayyan o`quv predmeti misolida tarixiy nuqtayi nazardan, shuningdek, ta’lim maqsadidagi tadrijiylik hamda inkishof jihatlardan o`rganish davlat va jamiyat taraqqiyoti ahamiyatidagi zarur masalalardandir. to`g`ri, davlat va jamiyat ta’lim maqsadini o`z taraqqiyoti davomida tug`ilgan ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish uchun rasmiy ravishda belgilaydi. biroq davlat va jamiyat ta’lim maqsadini ijtimoiy buyurtma sifatida belgilashda, albatta, ta’lim peshvolari qanday chora-tadbirlarni ilgari surishlariga tayanadi. shuning uchun ta’lim maqsadi muammosini har tomonlama o`rganish barcha …
5 / 31
si tilshunos bo`lishi shartmi?! tilshunoslik fani va tilshunos tilga mutlaqo ta`sir o`tkaza olmaydi−til tilshunos va grammatiklar amriga buysunmaydi. bu azaldan ma`lum oddiy haqiqat. jamiyatda hamma madaniyatli kishilarning tilshunos bo`lishi shart ham emas. demak, ta’limning barcha tur, bo`g`in, bosqich va ko`rinishlarida ona tili ta’limining o`ziga xos maqsadi va zarurati mavjud, zarurat esa o`rganilishi lozim. bundan tashqari o`zbek sovet pedagogikasida uzoq muddat davomida "o`zbekistonda ona tili ta’limi faqat oktabr revolyutsiyasidan keyin amalga oshirildi" degan g`ayriilmiy o`ydirma, o`zbek xalqi, uning uzoq tarixi va qadriyatlariga nisbatan noto`g`ri fikr hukmron edi. buning sabablarini prezidentimiz "bizning tariximizni boshqalar yozsa, boshqacha yozadi" degan xulosalarida va bu bo`limga peshlavha sifatida keltirilgan iqtibosda ochib bergan edilar. zero, o`zbekiston prezidenti ta`kidlaganidek, "qachongacha biz tariximizni birovlarning nuqtayi nazari, qarichi bilan baholaymiz?".1 bu so`zlar yog`dusida ona tilimiz − milliy o`zbek tilini o`qitish tarixiga nazar tashlash, bu til ta’limida o`qitish maqsadining tadrijiy taraqqiyotini o`rganish muhim ilmiy-ma’naviy ahamiyat kasb etishi tabiiy, albatta. mana shuning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlarda ona (o`zbek) tilida ta’lim maqsadi"

o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlarda ona (o`zbek) tilida ta’lim maqsadi reja: 1. x-xi asrlarda ta’lim o`choqlarida islomiy-mafkuraviy yo`nalishda (turkiy tilda)gi ta’lim an’anasi. 2. xii-xv asrlarda turkiy tilning ta’lim o`choqlarida o`qitilishi va uning maqsadi. 3. xvi-xix turkiy til ta’limi va uning maqsadi. 4.ona (o`zbek) tilidagi ta’limning vi-xix asrlardagi holati va bu davrlarda ona (o`zbek, turkiy) til ta’limi oldida qo`yilgan asosiy maqsad. so`zboshi milliy istiqlol, xususan, uning samarasi bo`lmish "ta’lim to`g`risidagi qonun", "kadrlar tayyorlash milliy dasturi" hamda "2004-2009-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish davlat umummilliy dasturi" maktab ta’limi oldiga demokratik jamiyatimizga mos yangi maqsad va vazifalarni qo`ydi. prezidentimizning: "demokratik jamiyatda bolalar, um...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOC (54,2 КБ). Чтобы скачать "o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlarda ona (o`zbek) tilida ta’lim maqsadi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`rta ( x – xix 10 -19 ) asrlar… DOC 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram