ifodali o`qishda nutq a`zolarining roli

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1362577036_41694.doc ifodali o`qishda nutq a`zolarining roli www.arxiv.uz reja: 1. nafas – ifodali o`qishning asosiy vositalaridan biri. 2. nafas mashqlari. 3. badiiy asarlarni ifodali o`qishda ovozning turli ohangda ishlatilishi. 4. diksiya – notiq va adabiyot o`qiituvchining nutqining asosiy qurollaridan biri. ifodali o`qish jarayonida nafas, ovoz va nutq a`zolari faol ishtiirok etadi. nafas – ifodali o`qiishning muhim vositalaridan biridir. u kishi organizmi uchun ham asosiy oziqa hisoblanadi. shuning billan birga, nutq so`zlash jarayoni, ayniqsa, ifodali o`qiish san`ati nafas negizi bilan uzviy aloqadordir. nafas olinganda havo burun bo`shlig`idan kekirdakka boradi va nafas yo`li orqali o`pkaga o`tadi. o`pkaga kirgan havo qovurg`a muskullarini kengaytiradi, natijada qovurg`alar qorin bo`shlig`idan uzoqlashib ikki yonga gengayadi. aniqrog`i, ko`krak qafasi har tomonga kengayadi. shu bir vaqtda qorin bo`shlig`ini ko`krak bo`shlig`idan ajratuvchi diafragma o`pkaning havoga tushib kengayishi hisobiga pastga yaqqol sezilib turadi. to`g`ri nafas olish inson hayoti uchun ham,ifodali o`qish uchun ham juda katta ahamiyatga ega. agar noto`g`ri nafas olishsa – …
2
tegizilib, og`izdan nafas chiqariladi. shu tarzda, bir deganda, yuqorida aytilgan holatga kelib, nafas olinadi, ikki deganda esa asl holatga qaytib nafas chiqariladi.bu mashq har safar 4-5 marta qaytariladi. eslatma:har bir mashqdan nafasni faqat burun orqali olib,og`izdan chiqarishni unutmang. 2-mashq. bu mashqda gavdani to`g`ri tutgan holda tomonlar bir-biriga yaqinlashtiriladi, panjalar bir oz kenglikda tutilib, qo`llar bo`yinga olinadi. bir deganda, tovon ko`tarilib, oyoq uchida turiladi. qo`llar ikki tomnga cho`zilib, burun orqali nafas olinadi. ikki deganda, oyoq uchida turgan holatda o`tiriladi. tizza bir-biri bilan juftlashtirilib, qo`llar oldinga cho`ziladi va nafas chiqariladi. nega deganda, asta-sekin o`sha holatda o`rnidan turib, qo`llar ikki tomonga cho`zilib, nafas olinadi. bu mashq ham har safar 4-5 marta qaytariladi. to`g`ri nafas olish hayot uchun naqadar zarur bo`lsa, ovoz ham kishilarning bir-birlari bilan bo`ladigan muomalasida katta ahamiyatga egadir. xo`sh ovoz qanday hosil bo`ladi? ovoz oliy asab tizimi signallarining mahsulidir. oliy asab tizimi biror narsaga tikilish uchun ko`zlarga, biror narsani olish uchun …
3
eyiladi. ovoz yorug`i uchburchak shaklidadir. tog`aylarni bir-biriga yaqinlashtirib va uzoqlashtirib harakatga keltirib turuvchi kuch qalqonsimon va halqasimon bir juft muskuldir. boylamlar tortilishi, qisqarishi yoki tebranishi mumkin. ular tinch turganda esa deyarli harakatsiz bo`ladi, ular orasidagi tovush yorug`i kichik bo`lib nafas olinayotganda ovozsiz o`tib turadi. dastlabki paydo bo`lgan tovush zaif va deyarli tembrsiz bo`ladi. ovoz tembr va kuchga ega bo`lishi uchun qo`shimcha sharoilar talab qiladi. bunda halqum, burun-halqum va og`iz bo`shlig`i rezonatorlik, ya`ni qaytargichlik vazifasini bajaradi. ular tovushga ma`lum tus va kuch beradi. bunday tuslanishning siri ovozning fizik xossasi, ya`ning uning qattiq jismlariga duch kelgach urilib, qaytib rango-rang rezonais kasb etish tabiati bilan bog`liq. qayerda qaytargichlar ko`p bo`lsa, o`sha yerda ovoz kuchli, jarangdor va ko`rkam bo`ladi. demak, ovoz mashqlarida eng avvalo mana shu qonuniyatni nazarda tutish kerak. tembr hosil qilishda hiqildiqdosh chiqayotgan tovushning yo`nalish darajasi katta ahamiyatga ega. agar tovush faqat burundan chiqsa xunuk, yoqimsiz, to`ng`illagan tembr hosil bo`ladi. tovush faqat …
4
cha nozikdir. ayniqsa, bog`chada, maktabda tarbiyachi va o`qituvchilar bolalarning bo`lar-bo`lmasga baqirishlariga hamda bironta badiiy asardan olingan kuchlari boricha baqirib-chaqirib so`kishlariga yo`l qo`ymasliklari kerak. agar biror badiiy parcha noto`g`ri diapozon va baladnlikda baqirib, kuchanib o`pilsa, u holda ovoz muskullarining o`ziga xos bo`lmagan holatda ishlashga sabab bo`ladi. ovozni normal holatga keltirish bir – ikki mashq qilish bilan emas, balki ovoz mashqlarini muntazam o`tkazish bilan amalga oshiriladi. shuning uchun ham ovoz mashqlariga uzoq muddatli va tizimli ish jarayoni deb qarash kerak. ovoz mashqlari ham butun bir murakkab tizimini tashkil etadi. ularni to`liq bilib olish uchun ovozni yo`lga qo`yish deb ataluvchi maxsus predmet bilan bog`liq adabiyotlarga murojaat etish mumkin. ovoz va nafasni birlashtiruvchi mashqlar ovoz va nafasni to`g`ri yo`lga qo`yish maqsadida m, n, ng, l, r, sonor tovushlarga unlilarni qo`yish talaffuz etish mashqlari ham yaxshi natija beradi. 1-mashq. berilgan harf birikmalarini diqqat bilan o`qing. ularning talaffuziga ahamiyat bering va har bir qatorni bir nafasda …
5
. tilim – tilim tilla qovunning to`rt tilimli lilimni tildi. eshik oldida buloq, buloqdan suv ichar uloq, uzun quloq. to`p-to`p ko`k koptok, har ko`k koptokda bittadan katta ko`k koptok. samarqanddagi usta muso pistofurushning 33 qop puch pistasi bor ekan, shu 33 qop puch pista bo`lsa ham o`sha usta muso pistafurush ekan, bo`lmasa ham o`sha usta muso puch pistafurush ekan. durdonaning marjoni bir dona, u ming dona danak mag`zidan tuzilgan. diksiya – notiq va adabiyot o`qituvchisi nutqining asosiy qurollaridan biri. diksiya – lotincha distio so`zidan olingan bo`lib, so`zlarni aniq, burro talaffuz qilish degan ma`noni anglatadi. badiiy asarni ifodali o`qishda nafas va ovoz kabi diksiyaning ham o`ziga xos o`rni bor. badiiy asar o`qishda, mazmunning qayta hikoya qilishda va umuman, og`zaki nutqda diksiyaning qonun-qoidalariga rioya qilishsa, nutqning emosionaal ta`siri yana ham oshadi. diksiya orfoepiya bilan ham bog`liqdir. orfoepiya esa, nutqning tabiiy, aniq, ravon, hammaga tushunarli bo`lishini talab qiladi. maktablarda, pedagogika institutlarining filologiya fakultetlarida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ifodali o`qishda nutq a`zolarining roli"

1362577036_41694.doc ifodali o`qishda nutq a`zolarining roli www.arxiv.uz reja: 1. nafas – ifodali o`qishning asosiy vositalaridan biri. 2. nafas mashqlari. 3. badiiy asarlarni ifodali o`qishda ovozning turli ohangda ishlatilishi. 4. diksiya – notiq va adabiyot o`qiituvchining nutqining asosiy qurollaridan biri. ifodali o`qish jarayonida nafas, ovoz va nutq a`zolari faol ishtiirok etadi. nafas – ifodali o`qiishning muhim vositalaridan biridir. u kishi organizmi uchun ham asosiy oziqa hisoblanadi. shuning billan birga, nutq so`zlash jarayoni, ayniqsa, ifodali o`qiish san`ati nafas negizi bilan uzviy aloqadordir. nafas olinganda havo burun bo`shlig`idan kekirdakka boradi va nafas yo`li orqali o`pkaga o`tadi. o`pkaga kirgan havo qovurg`a muskullarini kengaytiradi, natijada qovurg`alar qorin b...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "ifodali o`qishda nutq a`zolarining roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ifodali o`qishda nutq a`zolarin… DOC Бесплатная загрузка Telegram