vokal-xor malakalari

DOC 17 pages 70.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.0 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

4 - ma’ruza mashg‘uloti vokal-xor malakalari ravon va nafis kuylash-qo`shiqchilik san`atining asoslaridan biridir. shuning uchun xor rahbari jamoaga legato tarzida kuylashni singdirishi lozim. legato da kuylash-nafas malakalarini takomillashtirishga xizmat qilib, uzluksiz va keng tarzda pardalarni bir-biriga bog`lab kuylashni talab etadi. cho`ziluvchan va ravon kuylash mashaqqatlar evaziga erishilishini unutmaslik kerak. bu uslub orqali bolalar tiniq kuylashga ham o`rganadilar. stascato uslubiga legato, non legato va marcatto uslubida kuylashni yaxshi o`zlashtirib bo`lgandan keyin o`tgan ma`qul. jamoani marcato (pardalarni ta`kidlab kuylash) va stacatto (notalarni ajratib, uzib olgan tarzda qisqa-qisqa kuylash)ni o`zlashtirish jamoa ijrochiligidagi xonandalik malakalarini takomillashtirishga qaratilgandir. ovoz hajmini kengaytirish, silliqlashtirish va yengillashtirish, nafasni uzaytirish, rr dan ff gacha bo`lgan turli jarang quvvatlariga erishish mashqlari orqali bolalarning qo`shiq kuylash malakalari shakllantiriladi. jamoa ishtirokchilari har bir mashg`ulotni intizorlik bilan kutishiga erishish uchun mashg`ulotlar o`ta jonli va qiziqarli tashkil etilishi kerak. buning uchun tanlangan mashqlarning barchasi jamoa ijrochiligidagi ko`plab qirralarning rivojlanishiga qaratilgan bo`lishini talab qiladi. bolalar …

2 / 17

sozlanish imkonini beradi. shunda asarni ijro qilish jarayonida ovozlar bir-biri bilan uyg`unlashuviga, unga sayqal berish davrida esa asardagi badiiylik xonandalar ongiga singib borishiga erishiladi. asar mohiyatini ongli ravishda idrok eta bilib kuylash muvaffaqiyat garovidir. qo`shiq tanlaganda jamoa rahbari albatta xorning bugungi ijro imkoniyatlarini inobatga olish bilan bir qatorda, mazkur asar jamoaning ijro mahorati o`sishiga nechog`lik xizmat qilishini ham nazarda tutish lozim. yangi asarni o`rganishda rahbarning o`zi asarni yaxshi o`zlashtirib olishi, murakkab va o`rganish uchun qiyin bo`lgan joylarini alohida belgilab olishi hamda ish davomida shu joylarga alohida e`tibor berishi zarur. o`rganish avvalo musiqiy matnni alohida guruhlar bilan o`zlashtirish, keyin guruhlarni bir-biriga qo`shib kuylashni o`rganish, shundan keyin asarning badiiy ifodasini ta`minlab, ifodali kuylashdan boshlanadi. ovoz mashqlari mashg`ulotlarning boshida faqat ovoz yurgizish mashqlari sifatida emas balki mashg`ulotlar davomida ham ma`lum bir asarni o`zlashtirishga, aniqrog`i asarda uchraydigan murakkab joylarini o`zlashtirishga qaratilgan bo`lishi ham mumkin. kreshchendo (crescendo), diminuendo(diminuendo) singari ovoz kuchini o`zgartiruvchi amallar ustida ish …

3 / 17

sirg`almasligi) alohida e`tibor berish shart. kuylash sur`ati qanchalik tez bo`lsa ijroda ovoz ham shunchalik yengil bo`lishi kerak. demak har bir pardani ta`kidlamay, ulardan yengil aytib o`tish va ovoz paychalarini imkoni boricha kamroq ishlatgan ma`qul, ya`ni kuylash jarayoni xirgoyi tarziga yaqin bo`lishi lozim. xormeyster mavjud imkoniyatlardan unumli foydalangan holda bolalarni qiynamasdan ishi, chiroyli va ifodali jamoaviy ijroga erishishga intilishi va bolalarni birgalashib kuylashga, ularda xor san`atiga qiziqish uyg`ota olishga erishishi lozim bo`ladi. chunki, xor san`ati bolalarning har tomonlama rivojlanishi, ulardagi axloqiy sifatlarning shakllanishi, ma`naviy olamining kengayishi va yetuklik darajasiga ko`tarilishida katta ahamiyatga ega. tovush atakasi ovoz torlarining kuylashni boshlash paytidagi holati tovush hujumi (ataka)ning sifatini belgilaydi. tovushning paydo bo`lish onlari tovush hujumi, ya`ni ataka deb ataladi. ataka - qo`shiq kuylashni boshlash demakdir. atakaning uchta, ya`ni qattiq, yumshoq va nafasli ko`rinishlari mavjud. 1. tovush hosil bo`lishidan oldin bo`g`iz pardalari zich tarzda mahkam jipslashib turishi hamda olingan nafasni siquv orqali kuch bilan yorib …

4 / 17

xorning ijro amaliyotida qattiq va yumshoq tovush atakalaridan foydalanib, bolalardagi bo`g`iz pardalarining zichroq bekilishiga intilmoq kerak. bolalar ovozi o`ta nozik va nafis bo`lib, kuchli jarang tabiatan ularga xos emas va bunday ijro albatta o`zining salbiy ta`sirini ko`rsatadi. shunday ekan, qattiq atakaning tabiati ham shunga mos bo`lishi, oqibatda ovozni bo`rtirishga olib kelishi hamda ovoz hosil bo`lish jarayonini haddan tashqari faollashtirib yuborishi mumkinligini inobatga olish lozim. kuylash nafasini to`g`riligini tekshirish maqsadida uzluksiz kuylash, ya`ni zanjiriy nafas bilan kuylashga murojaat etiladi. qo`shiq kuylashning boshlang`ich davrida ko`pchilik bolalarning ovoz tirqishlari haddan tashqari bo`sh va so`lg`in ishlaydi va bu qusur nafasning manfaatsiz chiqib ketishiga olib keladi. bunday hollarda ovoz apparatining kerakli darajadagi tarangligiga erishish maqsadida qattiq atakadan unumli foydalanish mumkin. boshlang`ich davrda yumshoq atakaga berilib ishlash jarang sifatining bo`shashib qolishiga olib kelishi mumkin. kuylash malakalari to`liq o`zlashtirilgandan keyin esa ko`proq yumshoq atakadan foydalanish va shunga yarasha asarlar tanlash maqsadga muvofiqdir. doimiy ravishda qattiq atakali asarlardan …

5 / 17

burun bo`shliqlari)da ovoz kuchanish va zo`riqish evaziga jarangdorroq hosil bo`lsa, pastki registrda ovoz nursiz va bo`g`iqroq bo`ladi. bulardan farqli o`laroq ovozning eng yaxshi xususiyatlarini o`zida mujassamlashtirgan o`rta registr (bronx va traxeya bo`shliqlari)da hosil bo`lgan ovoz sifati har tomonlama yaxshi bo`ladi. maktabgacha va boshlang`ich sinf xori ishtirokchilari, ularda pastki va o`rta registrni shakllantiruvchi a`zolar uncha yaxshi rivojlanmaganligi bois, ko`proq yuqori registrda kuylashga majbur bo`ladilar. o`rta va o`smirlar xori ishtirokchilarida esa asta–sekin quyi registr shakllanadi. xormeysterning asosiy vazifasi bolalarga yuqori va quyi registrlardan foydalanishni o`rgatishdan iborat. bolalar xor jamoasi uchun asar tanlanganda ijroning ana shu jihatlari ham e`tibordan chetda qolmasligi kerak. birinchi sopranolarda:-pastki registr–birinchi oktavaning do, re paradalaridan sol, lya pardalarigacha; - o`rta registr – birinchi okiavaning lya pardasidan ikkinchi oktavaning re, mi pardalarigacha; - yuqori registr -ikkinchi oktavaning mi, fa pardalaridan sol, lya pardalarigacha bo`ladi. ikkinchi sopranolarda: - pastki registr – birinchi oktavaning do, re pardalaridan sol pardasigacha; - o`rta registr …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vokal-xor malakalari"

4 - ma’ruza mashg‘uloti vokal-xor malakalari ravon va nafis kuylash-qo`shiqchilik san`atining asoslaridan biridir. shuning uchun xor rahbari jamoaga legato tarzida kuylashni singdirishi lozim. legato da kuylash-nafas malakalarini takomillashtirishga xizmat qilib, uzluksiz va keng tarzda pardalarni bir-biriga bog`lab kuylashni talab etadi. cho`ziluvchan va ravon kuylash mashaqqatlar evaziga erishilishini unutmaslik kerak. bu uslub orqali bolalar tiniq kuylashga ham o`rganadilar. stascato uslubiga legato, non legato va marcatto uslubida kuylashni yaxshi o`zlashtirib bo`lgandan keyin o`tgan ma`qul. jamoani marcato (pardalarni ta`kidlab kuylash) va stacatto (notalarni ajratib, uzib olgan tarzda qisqa-qisqa kuylash)ni o`zlashtirish jamoa ijrochiligidagi xonandalik malakalarini takomillashtirish...

This file contains 17 pages in DOC format (70.0 KB). To download "vokal-xor malakalari", click the Telegram button on the left.

Tags: vokal-xor malakalari DOC 17 pages Free download Telegram