sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji

DOCX 96,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1670354780.docx sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: · abu abdulloh xorazmiyning didaktik qarashlari · abu nasr farobiyning asarlaridagi pedagogik qarashlari · abu rayxon beruniyning ilmiy-pedagogik qarashlari · abu ali ibn sino tarbiya va ta’lim haqida · mahmud qoshg’ariyning “devonu lug’otit turk” asarida ta’lim-tarbiya masalalari · yusuf xoj hojibning “qutadg’u bilig” asari-pandnoma asar sifatida · ahmad yugnakiyning “hibat ul-haqoyiq” asarida didaktik qarashlar · kaykovusning “qobusnoma” asarining tarbiyaviy ahamiyati · movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi · mirzo ulug’bekning pedagogikg’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari · zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. · alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. uning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi · abdurahmon jomiyning pedagogik …

ronomiya, geografiya va boshqa fanlar sohasida barakali ijod qildi hamda "aljabr" (algebra) fani va "algoritm" tushunchasiga asos soldi. "algebra” so'zining o'zi esa uning "kitab al-jabr val-muqobala" (tiklash va qiyoslash kitobi) degan risolasi nomidan olingan. uning arifmetikaga oid risolasi hind raqamlariga asoslangan bo'iib, hozirgi kunda biz foydalanadigan o'nlik pozitsion hisoblash tizimi va shu tizimdagi amallarning yevropada tarqalishiga sabab bo'ldi. olinining "al-xorazmiy" nisbasi esa "algoritm" shaklida fanda abadiy o'rnashib qoldi. uning xii asrdayoq lotin tiliga tarjima qilingan “zij” (astronomik jadvallar), "hisob al-hind". "quyosh soati haqidagi risola" va boshqa asarlari sharq va g'arb mamlakatlarida o'rta asrlar ilmiy tafakkurining taraqqiyotiga samarali ta'sir ko'rsatdi. allomaning eng mashhur asari "yulduzlar ilmi va samoviy harakatlar haqida to'plam"! hisoblanadi. uning bu kitobi yevropada kopernikkacha bo'lgan astronomiya fanida asosiy qo'llanma bo'iib xizmat qilgan. u sferik trigonometriya asoschilaridan biridir. farg'oniy nisbasi lotinchada "alfraganus" shaklida yozilib, shu nom ostida u movarounnahrning farg'ona viloyatidagi qadimgi qubo (hozirgi quva) shahrida tavallud topgan ahrnad …

edi.uning hukmdori al-ma'mun yosh donishmandning dovrug'ini eshitib, boshqa olimlar qatori o'z o'lkasiga taklif etadi. xorazmiy olam sirlarini o'rgandi u farg'onalik do'sti ai-farg'oniy bilan bog'dodda rasadxona qurishga boshchilik qildi.rasadhonadagi asboblar yordamida koinot sirlarini va yer kurrasini o'rgandi. al- xorazmiy va al-farg'oniy boshchiligidagi olimlar 1000 dan ortiq yulduzlarni tekshirdilar hamda ularning joylanish xaritasini tuzdilar. yer kurrasining aylana uzunligini aniqladilar. xorazmiy "surat al- arz" ("yer suvrati") nomli kitobida afrika, osiyo va yevropa qit'alarini aniq tavsiflagan. koinot sirlarini o'rganishga oid ijodlari uning "ziji" ("astronomiya") kitobida bayon etilgan. muhammad al- xorazmiy bog'dodda vafot etdi. algebra fanining otasi sifatida shuhrat qozongan vatandoshimiz muhammad ibn muso al-xorazmiy tarix sohasida sharqda ilk asarlardan birini yaratgan. uning "kitob at-tarix" asari bizgacha turli mualliflarning asarlari tarkibida yetib kelgan. buyuk ajdodi ilmiy merosini mukammal o’rgangan beruniy ham bu sohada "xorazmning mashhur kishilari" yoki "xorazm tarixi" asarini yaratib qoldirgan. bu kitob ham to’liq holda saqlanmagan. al-xorazmiy algebra fanining asoschisi. uning “al-kitob al …

ayta ishlanadi «hindiston hisobi to’g’risidagi kitob» nomli arifmetik asar, algebra bo’yicha «aljabr va al-muqobalaning hisoblanishi to’g’risidagi qisqacha kitob» asari, astronomik jadvallar hamda geografik asar qolgan edi. ikkala matematik asari o’rta asrlarda yevropada lotin tiliga tarjima qilingan bo’lib, ko’p vaqt davomida matematika bo’yicha asosiy darsliklar bo’lib xizmat qilgan. al– xorazmiyning taxallusi sal shakli o’zgargan holida «algoritm» so’ziga aylanib, avvaliga o’n xonali o’rinlar belgilangan arifmetikaning butun tizimini anglatgan. keyinchalik bu atama matematikada ma’lum amallarni muayyan tartibda bajarish ketma-ketligi ning qoidasi kabi kengroq ma’noga ega bo’ldi. shunday qilib, «al-jabr» va «al-muqobala» amallari hozirda qo’llanadigan tenglama hadlarining tenglamaning bir qismidan boshqasiga ko’chirilishi va o’xshash hadlarning keltirilishi amallarining o’rnida qo’llangan. ushbu ikkita amal al–xorazmiyga birinchi va ikkinchi darajali har qanday algebraik tenglamani namunaviy shakllardan biriga keltirishga imkon berdi, bunday shakllar al–xorazmiyning ta’limotida oltita. kvadrat tenglamalarni yyechishning faqat geometrik usullaridan foydalangan yunonlardan farqli ravishda, al–xorazmiy faqat o’zining og’zaki ritorik yechimining to’g’riligini isbotlash uchungina chizmalardan foydalanadi. 2. …

ggi yillarida damashqda yashadi. 950 yilda vafot etdi. u turli sohalarga oid ilmiy asarlar qoldirdi .u o’z davrining faylasufi, musiqachisi, shoiri, qomusiy olimi sifatida shuhrat qozondi. u “aql haqidagi risola” “falsafadan oldin nimani o’rganish kerak”, “falsafa manbalari”, “masalalar manbalari” kabi 160 dan ortiq risolalar yaratdi. farobiyning ta’lim- tarbiya haqidagi qarashlarida insonparvarlik g’oylari alohida o’rin tutadi. uning o’qtirishicha, insonni baxt- saodatga eltuvchi jamoa yetuk jamoa bo’la olishi mumkin. komil insonni yaratish, uni baxt-saodatga eltish har qanday davlat jamoa boshlig’ining vazifasi bo’lishi darkor. farobiyning ta’kidlashicha, insonni tarbiyalash ikki xil usul yordamida olib borilishi lozim. tarbiyalanuvchi ixtiyoriy ravishda zaruriy, aqliy va axloqiy xislatlarni- bilimli bo’lishga, to’g’rilik va haqiqatni sevishga, jasur, do’stlarga sadoqatli bo’lish singari fazilatlarni egallashga intilmog’i lozim. bunday insoniy fazilatlarga ega bo’lish uchun baxt-saodatga eltuvchi jamoa bo’lishi kerak. farobiy insonga xos hamda uning ma’naviy yuksalishida muhim ahamiyat kasb etuvchi tafakkur va nutqning rivojlanishini ta’lim- tarbiyaning asosini tashkil etuvchi muhim jarayon hisoblaydi. farobiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji"

1670354780.docx sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: · abu abdulloh xorazmiyning didaktik qarashlari · abu nasr farobiyning asarlaridagi pedagogik qarashlari · abu rayxon beruniyning ilmiy-pedagogik qarashlari · abu ali ibn sino tarbiya va ta’lim haqida · mahmud qoshg’ariyning “devonu lug’otit turk” asarida ta’lim-tarbiya masalalari · yusuf xoj hojibning “qutadg’u bilig” asari-pandnoma asar sifatida · ahmad yugnakiyning “hibat ul-haqoyiq” asarida didaktik qarashlar · kaykovusning “qobusnoma” asarining tarbiyaviy ahamiyati...

Формат DOCX, 96,6 КБ. Чтобы скачать "sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. xiv asrning 2-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sharq uyg’onish davrida pedagog… DOCX Бесплатная загрузка Telegram