xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji

PPTX 33 pages 585.0 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 585.0 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint mavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji mavzu rejasi: 1.movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo‘shgan hissasi. 2.mirzo ulug‘bekning pedagogik g‘oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. ulug‘bek davrida maktab islohoti. 3.zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 4.alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 5.abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 6. jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o‘rni amir temur ibn amir taragʻay ibn amir barqul (1336-yil, 9- aprel, kesh (hozirgi shahrisabz) shahri yaqinidagi xoja ilgʻor qishlogʻi (hozirgi yakkabog`tumani) — 1405-yil, 18- fevral, o`tror sh., samarqandda (dafn etilgan) —o`rta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda, kuchli, markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysi,uning zakovati juda ham kuchli edi. u o'ng qo'lda ham chap qo'lda ham bir xil qilichini o'ynatar edi. mirzo muhammad ibn shohruh ibn temur ulug‘bek qo‘rag‘oniy (1394-1449) - buyuk astronom va …

2 / 33

osiyo va xurosonda turli hokimlar, aka-ukalar, togʻa-jiyanlar, amakivachchalar oʻrtasida hokimiyat ulugʻ bobolari amir temur tuzgan yirik davlatga egalik qilish uchun kurash nihoyat keskinlashgan edi. bobur bu gʻalabadan keyin uzoq yashamadi – 1530 yil dekabr oyida agra shahrida vafot etdi va keyinroq uning vasiyatiga koʻra farzandlari uning xokini qobulga olib kelib dafn etdilar. alisher navoiy 1441-yil 9-fevralda amir temurning oʻgli shohruh mirzo shohligi davrida hirotda tugʻildi. zamondoshlari uning haqida koʻpincha „nizomiddin mir alisher“ deb yozadilar. 'nizomiddin"-din--diyonat nizomi degani boʻlib, donishmand mansab egalariga beriladigan sifat, „mir“ — amir demakdir. uning otasi gʻiyosiddin muhammad temuriylar saroyining amaldorlaridan, xonadonning ishonchli kishilaridan edi. onasi amirzoda shayh abusaid changning qizi boʻlgan, ismi maʼlum emas. alisherning bobosi temurning oʻgʻli umarshayx bilan emikdosh (koʻkaldosh) boʻlgan ekan. navoiy 1501-yilning 3-yanvarida vafot etadi. butun xalq — shohdan gadogacha, olimdan choʻpongacha, shoirdan dehqongacha ulugʻ farzandining oʻlimiga qaygʻu va iztirob bilan motam tutadi. abdurahmon jomiy xv asrda yashagan boshqa mutafakkirlar kabi insonni, …

3 / 33

iddiqiy ad davoniy) (1427 — davon qishlog’i, eron — 1502) — sharq olimi, faylasufi. yoshligidan ilm-fanga, xususan fiqhshunoslikka qiziqadi. maktabni bitirgach, sherozga kelib madrasada tahsil ko’radi. so’ng sheroz shahri qozisi etib tayinlanadi. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o’rni. davoniyning axloqiy tarbiyaga bag’ishlangan “axloqi jaloliy” asari dunyoning ko’p tillariga tarjima qilingan. asar uch qismdan iborat. birinchi qism –axloq faniga, ikkinchi qism – “odamning ichki holati” oilaviy hayotiga, uchinchi qism – “shahar (davlat)ni boshqarish va podshohlar siyosati” deb nomlanib, unda muhim ijtimoiy-siyosiy masalalar ko’tariladi. davoniy inson o’zining aqliy qobiliyatini tarbiyalash uchun quyidagilarga amal qilish lozimligini uqtiradi: 1) zehn o’tkirligi; 2) fahmlilik; 3) zehn ravshanligiga; 4) bilimni tez egallash qobiliyati; 5) qo’yilgan muammoni tezda anglashi; 6) yodlash qobiliyati; 7) xotira. davoniy insonga foyda keltiradigan kasb-hunarni uchga bo’ladi: 1) inson aqliy faoliyati bilan bog’liq; 2) ta’lim-tarbiya natijasida vujudga keladigan; 3) kishilarning shijoati, jasurligi bilan bog’liq. davoniy insoniy fazilatlarni to’rtga bo’ladi: donolik, adolat, shijoat, …

4 / 33

sunna tarafdorlari deb atab, qur’on bilan birga sunnaga ham e’tiqod qiladilar. ular payg’ambar muhammad alayhis-salom va xalifa ali bilan bir qatorda, shialik tarafdorlari rad etadigan dastlabki xalifalar-abu bakr, umar va usmonning islom ta’limoti g’oyalarini mustahkamlashdagi xizmatlarini ham birdek e’tirof etiladilar. sunniy yo’nalishida quyidagi to’rtta mazhab - hanafiya, malikiya, shofii’ya, hanbaliya bo’lib, mohiyatiga ko’ra shariatga xos diniy-huquqiy tizimlar sanaladi va har biri ham huquqiy muammolarni hal etishda hadis talablariga tayanadi. abu xanafa (699-767 yillar), malik ibn anas (713-795 yillar), ash shafiy (767-819 yillar) va ibn xanbal (780-855 yillar)lar bo’lib, islom ta’limotida yana bir yo’nalish - shialik (arabcha so’z bo’lib, “guruh”, “taraf” ma’nosini anglatadi). sunniylikdan so’ng ikkinchi o’rinda turadi. jahon musulmonlarining o’n foizi shia mazhabiga mansubdir. shialik xalifa ali hokimiyatining tarafdorlaridan iborat diniy-siyosiy guruh sifatida vii asr o’rtalarida paydo bo’lgan. iroq va eronda bu yo’nalish g’oyalari keng tarqalgan. shialik diniy urf-odat, marosim va an’analarga amal qilish, ularni o’tkazish borasida ilgari surilgan qarashlarga …

5 / 33

ga mansub: birinchi oqim mansur xalloj, fariduddin attor, jaloliddin rumiylar mansub bo’lgan oqim. ularning ta’lim berishicha, xudo har jihatdan komildir, eng oliy go’zallik, shodlik, baxt uning vaslidadir, foniy bo’lishidadir. inson o’zini haqiqatga-xudoga nisbatan ojiz deb bilishi kerak. inson yashayotgan hayot haqiqiy baxt-saodat bera olmasligi, asl, haqiqiy osudalik, baxt, saodat faqat xudoda, uning vaslida ekanligi, u bilan vahdat tashkil etish, ya’ni, uning vasliga yetish kerakligi xususidagi qarashni ilgari suradilar. so‘fiylar inson ma’naviy-ruhiy komillikka erishish yo‘llarida to‘rt bosqichga bo`ladi: shariat tariqat ma’rifat haqiqat mazkur oqim tarafdorlaridan birinchi so’fiy eronlik abu yazdit tayfur al-bistamiydir (875 yilda vafot etgan). so’fiy husayn ibn mansur halloj esa o’zining xudo bilan “qo’shilganini” isbotlash uchun “anal-haq” (“men haqman”, “men xudoman”) deb da’vo qiladi hamda o’z ta’limotini ilgari suradi. u qur’onning muqaddasligi va muhammad alayhis-salomning payg’ambar ekanligini inkor etishga uringanlikda ayblanib, xurofotchilar tomonidan qatl etildi. so’fiylikning ikkinchi oqimiga mansub bo’lgan so’fiylar birinchi oqim namoyandalari tomonidan ilgari surilgan qarashlarni qabul …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji"

prezentatsiya powerpoint mavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji mavzu rejasi: 1.movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo‘shgan hissasi. 2.mirzo ulug‘bekning pedagogik g‘oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. ulug‘bek davrida maktab islohoti. 3.zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 4.alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 5.abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 6. jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o‘rni amir temur ibn amir taragʻay ibn amir barqul (1336-yil, 9- aprel, kesh (hozirgi shahrisabz) shahri yaqinidagi xoja ilgʻor qishlogʻi (h...

This file contains 33 pages in PPTX format (585.0 KB). To download "xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji", click the Telegram button on the left.

Tags: xiv asrning ikkinchi yarmi va x… PPTX 33 pages Free download Telegram